Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 372: Ngã Kiến Là Cội Rễ Căn Bệnh Từ Vô Thủy
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 031)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Ngã kiến là cội rễ căn bệnh từ vô thủy, ắt phải nương theo pháp Phật đã thuyết, phản quan nội chiếu, dứt sạch bám víu (phan duyên) vọng tưởng. Tuân theo nghi quỹ, trì giới, sám hối, bố thí v.v..., cầu tiêu nghiệp chướng, khai phát bản trí. Giúp cho tín tâm tăng trưởng, giải hành thành tựu.】
1. Trừ Bỏ Ngã Kiến - Căn Bệnh Từ Vô Thủy
Đoạn nhỏ này, đối với việc tu hành của chúng ta mà nói là vô cùng quan trọng. Muốn chân chính phát tâm tu hành, mấy câu này phải ghi nhớ. Phật trong đại kinh nói với chúng ta, chúng ta vốn dĩ là Phật, tất cả chúng sanh vốn dĩ thành Phật, lại nói tất cả chúng sanh đều có trí huệ đức tướng của Như Lai, có thể thấy chúng ta vốn dĩ cùng chư Phật Như Lai mười phương không hai không khác. Tại sao hôm nay lại rơi vào bước đường này? Phật cũng dùng một câu để chỉ rõ gốc rễ căn bệnh của chúng ta: “Chỉ vì vọng tưởng, chấp trước mà không thể chứng đắc”. Đây là lời Thế Tôn nói trong phẩm “Xuất Hiện” của kinh Hoa Nghiêm, so với những gì nói trong kinh này thì ngôn từ có khác, nhưng ý nghĩa không có hai dạng.
Bổn kinh giảng về tứ tướng, tứ kiến; ngã kiến là gốc rễ căn bệnh từ vô thủy, ngã kiến chính là vọng tưởng chấp trước. Tu hành là tu cái gì? Là trừ bỏ ngã kiến mà thôi. Tại sao lại không nói ngã tướng? Ngã tướng và ngã kiến là cùng một ý nghĩa, tướng thì nói tương đối thô, kiến thì nói tương đối vi tế, ngã tướng là từ trong ngã kiến mà sanh ra. Ngã kiến trừ bỏ rồi, thì tứ tướng đều không còn; nó không những là cội rễ căn bệnh của lục đạo luân hồi, mà cũng là cội rễ căn bệnh của mười pháp giới; trừ bỏ được rồi, thì nhất chân pháp giới liền hiện tiền. Làm sao để trừ bỏ? “Ắt phải nương theo pháp Phật đã thuyết”. Chữ “ắt” là ắt phải, nhất định, chữ này vô cùng khẳng định, không có một mảy may do dự nghi ngờ nào, nhất định phải làm như vậy, không làm như vậy thì không được.
2. Phản Quan Nội Chiếu & Dứt Sạch Bám Víu Vọng Tưởng
Phản quan nội chiếu, cùng với phần trước đã giảng là ắt phải ly tướng phản chiếu. Phản chiếu, phản bằng cách nào? Lần trước đã báo cáo cùng mọi người rồi, phải từ trong tướng mà quán xét tánh của nó, từ trong sự mà quán xét lý của nó, cái này gọi là phản chiếu; chính là phương pháp dụng công của Quán Thế Âm Bồ tát: “Phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo” (Xoay cái nghe để nghe lại tự tánh, tánh ấy thành đạo vô thượng). Câu thứ nhất là nói về phương pháp, câu thứ hai là nói về hiệu quả, thành tựu Vô Thượng Bồ đề. Công phu đều nằm ở chỗ “phản văn văn tự tánh”, tức là dạy quý vị từ trên tướng mà kiến tánh; cũng tức là từ trên “hữu” mà thấy “không”, từ trên hiện tượng mà quan sát thể tánh của nó, đây gọi là phản văn, đây gọi là phản chiếu.
Nhất định phải hiểu, nếu như không hiểu, quý vị sẽ chạy theo tướng mà trôi lăn, vậy thì sai rồi, tâm của quý vị bị cảnh giới bên ngoài xoay chuyển. Trong kinh Lăng Nghiêm nói: “Nhược năng chuyển cảnh, tắc đồng Như Lai” (Nếu có thể chuyển được cảnh, thì đồng với Như Lai), có thể thấy chư Phật Bồ tát không bao giờ bị cảnh giới bên ngoài xoay chuyển. Tại sao các Ngài không bị xoay chuyển? Cảnh giới vừa hiện tiền, các Ngài liền quán sát thấu vào trong tánh, quán sát thấu vào trong lý, quán thấu vào chân không, các Ngài không chạy theo cảnh giới bên ngoài. Nếu chúng ta làm được như vậy, thì cũng đồng với chư Phật Bồ tát. Phải hiểu được “phản quan nội chiếu”, chữ “nội” chính là chỉ tự tánh.
Dứt sạch bám víu vọng tưởng; bám víu (phan duyên) là chấp trước, vọng tưởng là phân biệt. Phân biệt, chấp trước quả thật rất không dễ đoạn trừ. Chúng ta từ vô thủy kiếp đến nay, phân biệt chấp trước chưa từng đoạn dứt. Làm sao biết chưa từng đoạn dứt? Bởi vì quý vị vừa đoạn, quý vị liền siêu việt tam giới; hôm nay quý vị vẫn còn luân hồi trong lục đạo, có thể thấy quý vị chưa đoạn, hễ đoạn là siêu việt. Người niệm Phật vãng sanh, trong sát-na lúc lâm chung, không cần nhiều, chỉ trong khoảng một niệm là họ đã đoạn dứt, Phật liền tiếp dẫn họ đi, Phật thật từ bi! Người niệm Phật lúc lâm chung tại sao Phật không đến tiếp dẫn? Không phải Phật không đến tiếp dẫn, mà là vọng niệm của họ vẫn không đoạn, thế thì hết cách, Phật đối với họ cũng đành bó tay. Cổ đức thường nói: “Một niệm tương ưng một niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật”, một niệm tương ưng đó chính là vọng tưởng phân biệt đoạn dứt rồi, tương ưng với Phật, vậy là họ thành công, một niệm là được.
