Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 371: Tướng Chính Là Khởi Dụng Của Tánh Thể, Có Thể Ắt Có Dụng. Tánh Tướng Nhất Như, Tướng Làm Sao Có Thể Diệt. Do Đó Biết Rằng Muốn Thấy Bổn Tánh, Ắt Phải Lìa Danh Dứt Tướng, Phá Trừ Ngã Kiến. Ngã Kiến Không Trừ, Liền Sanh Tâm Phân Biệt, Mà Khởi Niệm Tức Là Chấp Tướng Vậy
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 031)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Tướng chính là khởi dụng của Tánh Thể, có Thể ắt có Dụng. Tánh Tướng nhất như, Tướng làm sao có thể diệt. Do đó biết rằng muốn thấy Bổn Tánh, ắt phải lìa danh dứt tướng, phá trừ ngã kiến. Ngã kiến không trừ, liền sanh tâm phân biệt, mà khởi niệm tức là chấp tướng vậy.】
Mấy câu này nói thì rất đơn giản, nhưng nghĩa lý của nó lại khá thâm sâu, chúng ta nhất định phải làm cho rõ ràng, sau đó tu hành mới có chỗ ra sức; thông thường nói là công phu mới đắc lực. Tánh và Tướng là một chuyện, là một thể. Tánh là Thể, Tướng là dụng, có Thể nhất định sẽ có Dụng. Cổ nhân nói đến chỗ này, chỉ e thính chúng không thể hội được, nên dùng ví dụ để minh họa. Ví dụ như “Lấy vàng làm đồ vật, đồ vật nào cũng là vàng”, tác phẩm “Kim Sư Tử Chương” của Hiền Thủ đại sư chính là dùng ví dụ như vậy. Dùng vàng để ví cho Tánh, dùng đồ vật để ví cho Tướng, Tướng thì có thể biến hóa. Ví dụ chúng ta nói về mười pháp giới: tướng Phật, tướng Bồ Tát, tướng Duyên Giác, tướng Thanh Văn, tướng Trời, tướng Người hoặc là tướng Súc sanh, những Tướng này rất nhiều, Tướng này dùng cái gì để tạo ra? Đều là dùng vàng để tạo ra, vàng thì giống nhau, vàng chính là Thể. Dùng vàng làm một pho tượng Phật, tôi không thích Phật, thích Quán Âm Bồ Tát, tôi liền đem tượng Phật nấu chảy ra, đúc lại thành một pho tượng Quán Âm Bồ Tát, thì vẫn là số vàng đó. Vàng không hề thay đổi, nhưng Tướng đã biến đổi. Tướng chính là sự khởi dụng của Thể, Dụng sẽ biến đổi, Thể không biến đổi. Lấy vàng làm đồ vật, đồ vật nào cũng là vàng, chúng ta dùng vàng làm đồ vật thì có biết bao nhiêu ngàn vạn kiểu dáng, kiểu dáng rất nhiều, nhưng khối vàng đó, Thể của nó chỉ có một. Người minh lý biết rằng vàng chính là đồ vật, đồ vật chính là vàng, không có hai khác. Bất luận dùng vàng làm thành loại đồ dùng gì, đồ vật đều là vàng, vô nhị vô biệt. Do đó Khởi dụng của nó sẽ không tiêu diệt, cũng chính là nói Tướng sẽ không diệt. Tôi không cần tượng Phật, tạo một tượng Bồ Tát; không cần tượng Bồ Tát, tôi không cần gì cả, lúc không cần thì đó là một khối vàng, nó có cái tướng của một khối vàng, một cục thì có cái tướng của một cục, nó luôn luôn có một cái tướng. Tướng không còn nữa, thì Tướng không có mà vàng cũng không có. Chỉ cần có vàng thì nó nhất định có Tướng, đạo lý này quý vị nhất định phải hiểu. Chúng ta đem vàng ví như Chân Như Bổn Tánh, Chân Như Bổn Tánh sẽ hiện tướng, hiện ra tướng gì? Hiện tượng y báo, chánh báo trang nghiêm của mười pháp giới. Chúng ta biết rằng, vàng và đồ vật là tùy theo ý của chúng ta mà biến hóa; chúng ta muốn cái gì, thì đem đúc thành hình dáng của cái đó.
Hiện tượng y báo, chánh báo của mười pháp giới này từ đâu mà ra? Ai làm chủ tể nó? Ở phần trước của hội giảng lần này chúng ta cũng từng báo cáo qua, là nó tùy theo vọng niệm của chúng sanh mà biến hóa, là vọng tưởng, chấp trước đang biến hóa. Có vọng tưởng liền hiện ra mười pháp giới, có chấp trước liền biến hiện ra lục đạo luân hồi. Từ đó có thể biết, mười pháp giới, lục đạo luân hồi từ đâu mà có? Là từ trong vọng tưởng chấp trước của chúng ta biến hiện ra. Nếu như lìa xa hết thảy vọng tưởng chấp trước, cái tướng do chân tánh của chúng ta hiện ra là gì? Phật trong kinh nói với chúng ta, gọi là Nhất Chân Pháp Giới. Nhất Chân Pháp Giới trong kinh Hoa Nghiêm gọi là Cảnh giới Bất Tư Nghị. Từ “Bất Tư Nghị” này dùng quá hay! Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện trong Kinh Hoa Nghiêm bản 40 quyển có tựa đề tương đối chi tiết, phía trước tên phẩm này có ghép thêm một đoạn dài là: ‘Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh Nhập Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm’, tựa kinh dài như vậy đó. “Nhập” là chứng nhập, Hoa Nghiêm chia làm bốn phần, đây là phần cuối cùng; Tín, Giải, Hành, Chứng, phẩm Nhập Pháp Giới là Chứng, Nhập chính là Chứng nhập. Trong “Bát Thập Kinh” (Hoa Nghiêm 80 quyển) thì tựa đề này đã được nói giản lược đi rồi. Nhập Pháp Giới, pháp giới gì? Trong bản kinh 40 quyển nói rất tường tận, nhập Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới, Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới chính là Nhất Chân Pháp Giới. Nếu như có “tư” có “nghị” (có suy nghĩ, có bàn luận) thì không thể nhập, có tư có nghị liền rớt xuống mười pháp giới rồi. Mười pháp giới là điều bổn kinh chúng ta đã nói: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” (Phàm những gì có tướng, đều là hư vọng), mười pháp giới cũng là hư vọng. Có thể thấy nhất định phải rời khỏi tư nghị, “tư” là vọng tưởng, “nghị” là chấp trước. Lìa hết thảy vọng tưởng chấp trước, Nhất Chân Pháp Giới liền hiện tiền, đây mới là khôi phục tánh đức, chân tâm bổn tánh của chúng ta hiển lộ hoàn toàn. Thế nên phải biết, Tướng không thể diệt, nó sẽ chuyển biến. Chính vì Tướng sẽ chuyển biến, Phật mới dạy chúng ta “sanh tâm”; tuy là hiện Tướng, Tướng này quyết định là rốt ráo không thể được, “đương thể tức không, liễu bất khả đắc” (ngay thể nó là không, hoàn toàn không thể được), cho nên Phật dạy chúng ta nhất định phải Vô Trụ. Từ đó có thể biết, vô trụ sanh tâm, sanh tâm vô trụ, hoàn toàn tương ưng với hiện tướng của pháp tánh, như vậy mới gọi là tùy thuận pháp tánh, xứng tánh khởi tu, trong Tông môn gọi đó là minh tâm kiến tánh, chính là cảnh giới như vậy. Tướng không thể diệt, do đó dạy chúng ta sanh tâm, sanh tâm gì? Sanh một cái tâm phục vụ vô điều kiện cho tất cả chúng sanh, không có bất kỳ điều kiện nào. Đây là điều Thế Tôn trong bộ kinh này dạy cho chúng ta: “Ưng vô sở trụ nhi hành bố thí” (Nên không có chỗ trụ mà làm việc bố thí). Không có chỗ trụ mà làm việc bố thí, bố thí chính là phục vụ chúng sanh, vô trụ bố thí chính là phục vụ vô điều kiện cho chúng sanh, liền tương ưng với sự thật của tánh tướng. Nghĩa lý trong đây cực kỳ sâu xa, hơn nữa lại vô cùng vi tế.