Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 266: Tóm Lại, Nói “Vô”, Nói “Bất Thủ” (Chẳng Lấy), Nói “Xả”, Chỉ Là Để Phá Cái Chấp Trước, Chứ Chẳng Phải Là Xả Bỏ Cái Pháp Ấy. Ba Thứ Chấp Đã Lìa, Thì Tam Không Cùng Sáng, Tam Chướng Tiêu Sạch. Sanh Tử Và Niết Bàn, Cả Hai Đều Chẳng Trụ

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 020)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Tóm lại, nói “vô”, nói “bất thủ” (chẳng lấy), nói “xả”, chỉ là để phá cái chấp trước, chứ chẳng phải là xả bỏ cái pháp ấy. Ba thứ chấp đã lìa, thì Tam Không cùng sáng, Tam Chướng tiêu sạch. Sanh tử và Niết Bàn, cả hai đều chẳng trụ.】

Những lời khai thị này đều là cương lĩnh tu học của Đại thừa, cũng là tổng nguyên tắc chung. Chẳng những là những điều được nói trong kinh này, mà Thế Tôn trong rất nhiều kinh luận Đại thừa đều có những lời chỉ dạy tương đồng. Nói “Vô” (không), nói “Bất thủ” (chẳng lấy), nói “Xả” (buông bỏ), trên Kinh Kim Cang nói đến nhiều nhất, chúng ta khi đọc kinh thường xuyên sẽ niệm đến. Những ý nghĩa này mà Phật đã nói, chúng ta cần phải thấu hiểu, tất cả đều là vì để phá trừ chấp trước.

Chúng sanh từ vô lượng kiếp đến nay tu hành chẳng thể thành tựu, nguyên nhân chính là do chấp trước làm chướng ngại. Chấp trước có hai loại, phía trước đã nhiều lần nói qua, là có Ngã chấp và Pháp chấp. Ngoài Ngã chấp và Pháp chấp ra, còn có một cái gọi là “chấp trước Không”, cho rằng Phật nói “nhất thiết giai không” (hết thảy đều không), vạn pháp đều không, rồi đi chấp vào cái Không ấy thì vẫn là sai lầm; cái “Không” cũng chẳng thể chấp trước.

Cho nên, Phật pháp dạy chúng ta phá chấp trước, xả chấp trước, chứ “phi xả kỳ pháp” (chẳng phải là xả bỏ pháp). Chẳng những không được xả bỏ Phật pháp, mà thế gian pháp cũng không cần phải xả bỏ. Nếu như phải xả bỏ pháp, pháp cũng phải xả, vậy thì Thích Ca Mâu Ni Phật đâu cần phải đắp y mang bát nữa? Đã xả hết rồi, hà tất còn phải đắp y mang bát, còn phải ngày ngày đi khất thực?

Do đây mà biết, chẳng những Phật pháp không xả, mà Thế Tôn khi còn tại thế, mọi người đều biết, Ngài giảng kinh hơn ba trăm hội, thuyết pháp suốt bốn mươi chín năm, Ngài không hề xả bỏ pháp, pháp chưa từng xả; mỗi ngày đều đắp y mang bát, đều phải đi ra ngoài khất thực, thế gian pháp cũng chẳng xả; Pháp xuất thế gian và pháp thế gian đều chẳng xả.

Cho nên, Phật dạy chúng ta xả, dạy chúng ta đoạn, quý vị cần phải hiểu cái ý nghĩa đó đều là ở chỗ “đoạn chấp trước”. Nếu không có phân biệt chấp trước, thì thế pháp hay Phật pháp đều chẳng có chướng ngại. Chúng ta thấy ở trong Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, cảnh giới “Lý Sự vô ngại, Sự Sự vô ngại”, đó chẳng phải là rất rõ ràng, rất minh bạch hay sao? Tại vì sao trên Kinh Hoa Nghiêm đều nói là pháp giới không chướng ngại? Bởi vì những vị Bồ Tát trong hội Hoa Nghiêm đều chẳng chấp trước; Ngã và Pháp đều chẳng chấp trước, cái Không cũng chẳng chấp trước, cho nên các Ngài chẳng có sự chướng ngại. Đây là bằng chứng rất rõ ràng cho việc “phi xả kỳ pháp” (chẳng phải xả bỏ pháp).

Thực tình mà nói, nếu đem pháp xả bỏ đi, cái ý này phía trước cũng đã nói qua, thì chẳng còn gì để tu nữa. Bồ Tát tu Lục Ba La Mật, sáu pháp Ba La Mật đều chẳng thể rời khỏi pháp, rời khỏi pháp thì sáu điều này tu chẳng thành công. Thí dụ như tu Bố thí, bố thí phải có đối tượng, bạn bố thí cho ai? Trì giới, Nhẫn nhục, việc nào cũng đều phải có đối tượng, bao gồm cả Tinh tấn, Thiền định. Rời xa hết thảy pháp, thì tất cả hạnh pháp có thể nói đều rơi vào khoảng không. Cho nên pháp chẳng thể xả, cái cần xả là chấp trước. Chúng ta thường nói khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, những thứ này không được phép có, cần phải xả cho sạch sành sanh.

“Tam chấp ký ly” (ba thứ chấp đã lìa), ba loại chấp trước, chấp trước dù có nhiều đi nữa, Phật quy nạp lại thành ba loại lớn, ba loại lớn này bao gồm trọn hết: Ngã chấp, Pháp chấp, Không chấp. Ba loại chấp trước này không còn nữa. “Tắc tam không tề lãng” (thì tam không cùng sáng), chữ “lãng” nghĩa là sáng tỏ, Tam Không là: Nhân không, Pháp không, và Không cũng không. Chúng ta đọc trong Kinh Vô Lượng Thọ thấy câu “Đại Tam Không Tam Muội”, chính là nói về việc này.