Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 263: Nên Biết Trong Đệ Nhất Nghĩa, Dứt Sạch Tình Thức, Cắt Đứt Dây Dợ. Pháp Và Phi Pháp Đều Chẳng Lấy, Há Chẳng Phải Là Dứt Sạch Cắt Đứt Hay Sao?

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 019)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

Đương tri Đệ Nhất Nghĩa trung, tiễu tuyệt tình thức, trảm đoạn cát đằng. Pháp dữ phi pháp giai bất thủ, phi tức tiễu tuyệt trảm đoạn hồ.

(Nên biết trong Đệ Nhất Nghĩa, dứt sạch tình thức, cắt đứt dây dợ. Pháp và phi pháp đều chẳng lấy, há chẳng phải là dứt sạch cắt đứt hay sao?)

Chúng ta xem câu này trước. Câu này có mối quan hệ vô cùng mật thiết với Thiền tông, tuy nhiên các tông phái thuộc Giáo hạ (ngoài Thiền tông) cũng không thể vi phạm nguyên tắc này. Nếu vi phạm nguyên tắc này thì con đường tu hành sẽ rất dài; đường dài thì đương nhiên những khó khăn, chướng ngại mà quý vị gặp phải nhất định cũng sẽ nhiều hơn, đó là đạo lý tất nhiên. Thủ đoạn này gọi là “khoái đao trảm loạn ma” (gươm bén chặt đay rối), giải quyết một cách dứt khoát, thẳng thắn.

“Đệ nhất nghĩa” chính là Chân như bản tánh. Nói “trong Đệ nhất nghĩa”, chính là trong tâm thanh tịnh, trong chân tâm, trong bản tánh, ý nghĩa là như vậy. Trong chân tánh không có tình thức. Tình thức từ đâu mà sinh ra? Là từ vọng động mà sinh ra. Hai chữ này, “tình” là phiền não, “thức” là phân biệt, chính là vọng tưởng và chấp trước mà trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói; tình là chấp trước, thức là vọng tưởng. Người tu hành muốn minh tâm kiến tánh, nhất định phải trừ bỏ vọng tưởng và chấp trước, cần phải đoạn trừ nó. “Tiễu tuyệt” chính là đoạn dứt.

Cho nên bên dưới nói “trảm đoạn cát đằng” (cắt đứt dây dợ). Cát đằng là tỷ dụ, giống như dây sắn dây bìm leo quanh thân cây, quấn quýt từng vòng từng vòng, ví cho tình thức. Tình thức chướng ngại tự tánh cũng giống như dây leo chằng chịt vậy, cần phải dùng thủ đoạn nhanh như dao bén để cắt đứt nó. Cắt bằng cách nào? Chỉ cần đối với tất cả các pháp mà không phân biệt, không chấp trước thì sẽ vô sự. Không phân biệt thì vọng tưởng không còn; không chấp trước thì phiền não không còn.

Chư vị cần phải biết, vọng tưởng và phiền não không thể giải quyết được vấn đề. Nếu vấn đề ập đến, vọng tưởng và phiền não của quý vị càng nhiều, nói cách khác, vấn đề đó sẽ càng trở nên phức tạp, càng ngày càng khó giải quyết. Những bậc vĩ nhân, những nhân vật lớn xưa nay trong và ngoài nước, khi gặp phải việc lớn của quốc gia, những việc nan giải, họ làm thế nào? Họ tìm một nơi hoàn cảnh thanh tịnh để nghỉ ngơi, tìm nơi non xanh nước biếc, buông xả tất cả mọi vọng niệm, buông xả khoảng một, hai ngày, sau đó mới xử lý công việc, lúc ấy lại dễ dàng giải quyết. Phương pháp này tương ưng với nguyên lý mà Phật pháp đã nói. Gặp việc khó, gặp việc lớn, tất cả các ý niệm, nghĩa là thân tâm thế giới thảy đều buông xả, để cho toàn bộ cái tâm tĩnh lặng lại, tâm thanh tịnh sinh trí huệ, phải có trí huệ mới giải quyết được vấn đề. Phiền não, vọng tưởng quyết định không thể giải quyết vấn đề. Trong Phật pháp dùng công phu Thiền định. Chư vị phải hiểu rõ đạo lý này, hiểu rõ chân tướng của sự việc này.

Tôi dạy mọi người phương pháp “Mười niệm một ngày chín lần” (Nhất nhật cửu thứ thập niệm pháp), quý vị sẽ thấy công dụng của nó rất lớn. Pháp mười niệm này, tôi dạy quý vị vào lúc ba bữa ăn cơm, chắp tay niệm mười câu danh hiệu Phật, thời gian này tuy rất ngắn, nhưng thân tâm thanh tịnh, một niệm chẳng sinh; quý vị đang tu một phút thiền định. Đừng xem thường một phút này thời gian ngắn ngủi, quý vị ăn cơm sẽ thấy rất ngon, sẽ giúp quý vị tiêu hóa, giúp quý vị hấp thu dinh dưỡng, thật sự là như vậy, lợi ích rất nhiều.

Trước khi quý vị làm việc, chắp tay niệm mười tiếng Phật hiệu, một phút tâm thanh tịnh này, một phút định công này, giúp quý vị khôi phục sự thanh tịnh của đầu óc, khi quý vị làm việc, xử lý mọi công việc, tự nhiên sẽ thông minh, tự nhiên sẽ có trí huệ. Đừng cho rằng thời gian ngắn, đương nhiên thời gian dài thì sức mạnh sẽ lớn hơn; nhưng dẫu có dài, tôi khuyên chư vị đồng tu đừng vượt quá năm phút. Vì sao vậy? Nếu vượt quá năm phút, trong đó lại sinh tạp niệm, lại khởi vọng tưởng, thì hiệu quả sẽ bị phá vỡ. Cho nên thời gian ngắn chính là để trong đó một mảy may vọng niệm cũng không có, như thế mới có tác dụng; hễ có vọng niệm là không được rồi.