Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 262: Đây Là Dạy Người Tuy Hành Trì Các Pháp Như Lục Độ, Nhưng Trong Tâm Không Chấp Trước Tướng Ấy. Sau Đó, Người Học Mới Không Đến Nỗi Thiên Lệch Về Bên Không Hay Bên Có, Mới Có Chỗ Hạ Thủ Công Phu Chính Xác

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 019)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Thị giáo nhân tuy thủ lục độ đẳng pháp tu hành, nhi tâm vô kỳ tướng. Nhiên hậu học nhân tài bất trí ư thiên Không thiên Có, tài hữu chánh xác đích hạ thủ xứ.】

[Dịch nghĩa: Đây là dạy người tuy hành trì các pháp như Lục độ, nhưng trong tâm không chấp trước tướng ấy. Sau đó, người học mới không đến nỗi thiên lệch về bên Không hay bên Có, mới có chỗ hạ thủ công phu chính xác.]

Đoạn này chúng ta cần phải nói cho thật tỉ mỉ. Trong đời sống thường ngày của chúng ta mới có thể làm được, mới thực sự đạt được thọ dụng. Chủ ý lớn nhất của Đức Phật trong bộ kinh này chính là dạy chúng ta “Nên sanh tâm không trụ vào đâu mà hành bố thí” (Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm), đây là không chấp trước cả hai bên Không và Có. Lục độ chính là nguyên tắc sinh hoạt của Bồ-tát, là yếu lĩnh đời sống của Bồ-tát, chúng ta ngày ngày đều đang làm.

Bố thí là buông xả. Chúng ta từ sáng đến tối đều đang buông xả, không chỉ là buông xả tiền tài. Trong tài thí có Nội tài và Ngoại tài. Ngoại tài là những vật ngoài thân, đều thuộc về ngoại tài. Nội tài là thân thể, là thể lực, là tinh thần, là thời gian, là trí tuệ của chúng ta, dùng nó để giúp đỡ người khác, phục vụ người khác, đây đều là đang bố thí.

Người nội trợ buổi sáng thức dậy, dọn dẹp nhà cửa, nấu bữa cơm sáng, cúng dường cả gia đình, chư vị thử nghĩ xem, đây là bố thí nội tài. Cô ấy muốn làm việc thì phải làm thế nào, cơm nấu sao cho ngon, rau xào sao cho khéo, làm thế nào cho hợp khẩu vị mọi người, cái này phải dùng trí tuệ, dùng tư duy; động tay vào làm là dùng sức lao động, tất cả những điều này đều thuộc về bố thí nội tài. Quý vị đi làm việc, đi làm công, làm công cũng phải suy nghĩ, cũng cần thể lực, quý vị đi làm cũng là đang tu bố thí.

Thực ra mà nói đều là đang hành Bồ-tát đạo, nhưng chính mình lại không biết, thật là oan uổng. Chúng ta thấy Phật và Bồ-tát hành bố thí, chúng ta ngày ngày cũng đang làm, nhưng lại không biết đó là bố thí, không biết đó là Ba-la-mật, đây là điều Phật gọi là mê hoặc điên đảo.

Thực ra mà nói, phàm phu và Phật Bồ-tát dụng tâm không giống nhau, còn trên sự tướng mà nói thì chẳng có gì sai biệt. Thích Ca Mâu Ni Phật ngay phần mở đầu bộ kinh này, chẳng phải đã làm ra tấm gương cho chúng ta xem sao? Đắp y mang bát, đắp y mang bát chính là mặc áo ăn cơm; chúng ta có ai buổi sáng dậy mà không mặc áo, không ăn cơm? Thật quá đỗi bình thường! Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật chính là biểu hiện trọn vẹn ngay trong cuộc sống thường nhật ấy.

Phàm phu sở dĩ không thể thành tựu là do sai lầm ở cái tâm, chúng ta gọi là sai lầm trong quan niệm; phàm phu khởi tâm động niệm vì bản thân, Phật Bồ-tát khởi tâm động niệm vì chúng sanh, chỉ khác nhau ở điểm này. Chúng ta chỉ cần chuyển đổi cái ý niệm này lại, chuyển phàm thành thánh, phàm phu chuyển một cái liền thành Phật, thành Bồ-tát. Niệm niệm vì tất cả chúng sanh, đó là chính xác.

Nói lời chân thật, nếu quý vị nói không vì chúng sanh, thì đó là giả; quý vị nói vì bản thân, vậy “cái ta” (bản thân) ở đâu? Tìm không ra, không có cái ta, chỉ có chúng sanh. Cho nên những việc Phật Bồ-tát làm là chính xác, là đúng đắn; còn chúng ta hoàn toàn sai rồi, đã dùng sai cái tâm rồi.

Có ai mỗi ngày mà không phải bỏ công bỏ sức? Quý vị tưởng rằng quý vị còn có thể kiếm được, đạt được cái gì đó sao, không có chuyện đó đâu, đó là vọng tưởng. Nửa sau của Kinh Kim Cang nói rất hay: “Tâm quá khứ không thể đắc, tâm hiện tại không thể đắc, tâm vị lai không thể đắc”. Thử hỏi xem, quý vị muốn có thể đạt được, vậy quý vị dùng cái gì để đạt được? Ba tâm đều không thể đắc, cái năng đắc (chủ thể đắc) đã không có, đã không rồi. Những chư pháp mà quý vị sở đắc (đối tượng đắc), bao gồm cả Phật pháp, Phật nói ở chỗ này: “Pháp còn nên xả, huống hồ phi pháp”; bao gồm cả Phật pháp, đều là pháp do nhân duyên sanh; phàm là pháp do nhân duyên sanh thì không có tự thể, đương thể tức không. Bên trong thì ba tâm không thể đắc, bên ngoài thì vạn pháp không thể đắc, quý vị đắc cái gì?