TRỒNG NHÂN THIỆN ĐƯỢC QUẢ THIỆN
Tập 6
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 6 năm 1997
Địa điểm: Thư viện Phật giáo Hoa Tạng Cảnh Mỹ Đài Bắc
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Gần đây chúng tôi giảng đến 53 lần tham học trong kinh Hoa Nghiêm, trong kinh có rất nhiều lời khai thị quý báu, đối với đời sống của chúng ta, xử sự đối người tiếp vật đều có sự giúp ích rất lớn. Nhưng bộ kinh này quá lớn, giảng một lần cũng rất khó, nghe một lần cũng không dễ dàng. Cho nên chúng tôi muốn nhân cơ hội này, chọn ra những đoạn quan trọng nhất trong kinh điển để cùng với mọi người nghiên cứu thảo luận. Hy vọng nhờ đó có thể giúp cho đời sống của chúng ta đạt đến nghệ thuật hóa, cũng chính là điều mà người thế gian thường gọi là hạnh phúc mỹ mãn.
Ở nơi tỳ-kheo Cát Tường Vân, không phải ở chỗ này, vẫn ở phía trước. Thiện Tài đồng tử ở trong pháp hội của Bồ-tát Văn-thù, cũng chính là hội Thập Tín. Văn-thù là vị thầy căn bản của Thiện Tài, cũng chính là vị thầy vỡ lòng mà chúng ta thường nói. Việc cầu học của thế gian hay xuất thế gian, thì bước vỡ lòng có quan hệ lớn nhất. Người thầy dạy vỡ lòng, phải thực sự gặp được thiện tri thức, vị ấy mới có thể giúp bạn đặt nền tảng vô cùng tốt đẹp. Cho nên vào thời xưa, thời đại khoa cử, một người thi đỗ công danh, trước kia nói là đỗ trạng nguyên, đỗ tiến sĩ, lúc bấy giờ mặc áo gấm về làng, phải lễ tổ tiên, báo ân đức của tổ tông; phải đi lạy thầy, cảm tạ công ơn bồi dưỡng của thầy. Lạy vị thầy nào? Lạy vị thầy vỡ lòng, điều này quý vị phải hiểu rõ. Lạy vị thầy vỡ lòng, một mặt là cảm tạ vị ấy đã đặt nền tảng đức học; mặt khác là nói cho chúng ta biết không quên cội gốc. Giống như hiện nay chúng ta đi học, công danh thành tựu rồi, bạn phải cảm tạ thầy, cảm tạ ai? Cảm tạ vị thầy dạy bạn lớp một tiểu học, không phải cảm tạ giảng viên đại học của bạn, cũng không phải cảm tạ thầy trung học của bạn. Cảm tạ vị thầy vỡ lòng đầu tiên, những vị thầy về sau đều bao gồm trong đó. Vì sao vậy? Một người không quên gốc, ngay cả vị thầy tiểu học căn bản mà họ cũng không quên, vậy thì trung học, đại học cách rất gần, đương nhiên sẽ càng không quên. Cho nên lấy vị thầy vỡ lòng làm căn bản, làm đại diện, điều này rất có đạo lý. Người hiện thời đều không mấy chú trọng nữa, không hiểu đạo lý này, xã hội liền hỗn loạn, đây là có nguyên nhân của nó, có nhân tố của nó. Con người không hiểu báo đáp cội nguồn, không hiểu tri ân báo ân, chỉ biết chạy theo lợi, tranh danh đoạt lợi, vậy xã hội này làm sao có thể tốt được? Làm sao có thể an định được? Cho nên nghĩ lại, giáo dục thời xưa so với bây giờ quả thật có chỗ khác nhau căn bản. Quan niệm khác nhau, phương pháp khác nhau, đáng để chúng ta nghiêm túc phản tỉnh.
Thiện Tài đã thành tựu điều gì ở trong hội Văn-thù? Điều này chúng ta cần phải biết, cái thành tựu là căn bản trí, nhất định là thành tựu ở nơi vị thầy vỡ lòng này. Căn bản trí là gì? Là “bát-nhã vô tri” mà trong kinh Bát-nhã nói, căn bản trí là vô tri. Hay nói cách khác, vị thầy này huấn luyện bạn, là chú trọng ở sự tu dưỡng phẩm đức, chú trọng ở tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm từ bi, tâm chân thành, nghiêng nặng về những điều này. Kế đến chính là dạy bạn đọc kinh, đọc thuộc lòng, không cần giảng giải. Ý nghĩa của phương pháp dạy học này ở đâu? Dụng ý của ngài, là mượn phương pháp này để dẹp trừ vọng tưởng và phân biệt của bạn. Bất kỳ một người nào, từ vô thỉ kiếp đến nay, phiền não, tập khí đều vô cùng sâu nặng, không nghĩ nữa, không nghĩ cũng không được, nó sẽ tự nhiên khởi lên.
Cho nên Phật pháp có rất nhiều phương thức, chúng ta gọi là pháp môn. Các bạn niệm Phật, bảo bạn chuyên niệm một câu A-di-đà Phật này, là có ý gì vậy? Bạn không niệm, chẳng phải liền khởi vọng tưởng rồi sao? Chẳng phải liền khởi phân biệt rồi sao? Dùng phương pháp này để dẹp trừ vọng tưởng, phân biệt. Trì chú, tuy phương pháp không giống nhau nhưng mục đích thì tương đồng, cũng là dùng phương pháp trì chú để dẹp trừ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của bạn. Giáo hạ dùng phương pháp đọc kinh, cũng là đạo lý này. Một bộ kinh bảo bạn đọc từ đầu đến cuối, thật thà mà đọc, không cần nghĩ đến ý nghĩa bên trong, cũng là để vọng tưởng, phân biệt, chấp trước dừng lại, giúp bạn đạt được tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh chính là trí tuệ chân thật, là trí tuệ bát-nhã chân thật, là thể của trí tuệ. Tâm thanh tịnh khởi tác dụng là không gì không biết. Cho nên ở nơi vị thầy vỡ lòng căn bản, không có gì khác, chính là huấn luyện bạn, khiến vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của bạn điều phục, đè nén xuống hết sức có thể. Có thể đoạn trừ được thì đương nhiên là cao minh nhất, nhưng đó là số ít. Đại đa số người phiền não, tập khí rất nặng thì chắc chắn không đoạn được. Không đoạn được thì phải làm sao? Không đoạn được thì đè phục, vị thầy này liền làm tròn trách nhiệm.
