TRỒNG NHÂN THIỆN ĐƯỢC QUẢ THIỆN
Tập 18
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 6 năm 1997
Địa điểm: Thư viện Phật giáo Hoa Tạng Cảnh Mỹ Đài Bắc
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Thưa quý vị khán giả, thời gian trước có một vị đồng tu hỏi tôi: “Học Phật có cần làm công đức từ tế hay không?”
Triết lý trong câu hỏi này, chúng ta nhất định phải hiểu cho rõ. Toàn bộ Phật pháp có thể nói chính là công đức từ tế đại viên mãn, công đức từ tế chính là toàn bộ Phật pháp. Nhưng đối với danh từ này, ý nghĩa của bốn chữ này, bạn nhất định phải hiểu thật rõ ràng, không thể có mảy may mơ hồ. Nếu hiểu sai ý nghĩa rồi, chẳng những công đức của Phật pháp bạn không đạt được, mà nói thật ra, thế nào là Phật pháp, bạn cũng mê hoặc rồi. Trong danh từ này, “từ” là từ bi. Từ bi xuất phát từ tâm chân thành, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm chánh giác. Tác dụng phát khởi từ những tâm này gọi là từ bi. Từ bi biểu hiện ra bên ngoài, chính là đối với chúng sanh trong chín pháp giới đều quan tâm bình đẳng, thương yêu bình đẳng, giúp đỡ bình đẳng, đây gọi là cứu tế, gọi là từ tế. “Tế” chính là nghĩa cứu giúp. Phạm vi cứu giúp rộng sâu vô hạn, trong đây nếu tương ưng với chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, giác thì đó chính là Phật pháp, đó gọi là công đức. Nếu trái ngược, không tương ưng với chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, giác thì việc từ tế này là pháp thế gian. Đức Phật gọi nó là “phước báo hữu lậu”. Điều họ tu được là phước báo hữu lậu, không gọi là công đức, gọi là phước đức, tức là phước đức của việc từ tế.
Công đức và phước đức khác nhau ở chỗ nào? Nếu từ trên quả báo mà nói, công đức nhất định sẽ giúp bạn thoát khỏi luân hồi trong ba cõi sáu đường, chí ít cũng phải chứng được quả A-la-hán, đó chính là công đức. Nếu chúng ta hạ tiêu chuẩn xuống một bậc nữa, hạ đến mức bạn có thể chứng được quả Tu-đà-hoàn của Tiểu thừa, thì đây cũng là công đức. Nếu ngay cả quả Tu-đà-hoàn của Tiểu thừa cũng không chứng được, quả vị Sơ tín của Đại thừa cũng không đạt được, thì đó là phước đức, không thể tính là công đức. Qua đây có thể biết, tiêu chuẩn của công đức nhất định có thể giúp bạn nương theo phương pháp này tu học, có thể chứng được quả A-la-hán, có thể chứng được quả vị Bồ-tát Sơ tín. Chứng được quả vị này, tức Tu-đà-hoàn của Tiểu thừa, Bồ-tát Sơ tín của Đại thừa, trong tam bất thoái[1] thì họ đã đạt được vị bất thoái, cho nên đó thuộc về công đức. Cũng tức là nói, tuy họ vẫn chưa thoát khỏi lục đạo luân hồi, nhưng họ chắc chắn sẽ không đọa vào ba đường ác. Hơn nữa như trong kinh nói, họ ở trong lục đạo, qua lại cõi trời và cõi người bảy lần, nhiều nhất là bảy lần, sẽ không tới tám lần, bất luận là có Phật ra đời hay không. Có Phật ra đời, họ nghe kinh, nghe pháp tu hành, thoát khỏi ba cõi; không có Phật ra đời, họ gọi là Độc giác, bởi thiện căn từ tế mà họ đã tu trong đời quá khứ sâu dày, nên thuộc về hàng Bích-chi Phật, vẫn là qua lại cõi trời và cõi người bảy lần, rồi thoát khỏi ba cõi sáu đường, như vậy mới gọi là công đức.
Công đức và phước đức, nhất định phải phân biệt cho rõ ràng, sau đó mới hiểu được những gì chúng ta tu trong đời này thuộc về công đức hay thuộc về phước đức. Điều thù thắng nhất trong các công đức, mười phương tất cả chư Phật đều tán thán, đó chính là khuyên người cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Nói cho quý vị biết, đây là công đức lớn nhất, là công đức thù thắng không gì sánh bằng. Nếu nói từ bi, cứu tế, thì đây là đạt đến cứu cánh viên mãn. Cứu tế, không phải nói họ thiếu ăn, chúng ta tặng một chút lương thực cho họ; họ thiếu mặc, chúng ta tặng vài bộ quần áo cho họ, như vậy có thể giải quyết được vấn đề sao? Thánh nhân thế gian nói với chúng ta: “Quân tử cứu nguy không cứu nghèo”, nghèo thì không có cách nào cứu tế. Lúc nguy cấp hoạn nạn thì phải cứu giúp, như hiện nay tai nạn trên thế gian xảy ra thường xuyên, rất nhiều nơi có hạn hán, có lũ lụt. Những thiên tai này, khiến họ gánh chịu tổn thất rất lớn về mặt vật chất, lúc này họ không có quần áo mặc, không có cơm ăn, chúng ta đến cứu giúp, đây là việc nên làm. Tại sao không thể cứu nghèo? Nếu bạn cứu nghèo thì bạn đã hại họ rồi. Họ nhất định sẽ lười biếng, giải đãi, việc gì cũng không muốn làm. Vì sao vậy? Bởi có cứu tế. Kết quả này đến sau cùng, nhất định sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho xã hội. Việc này chúng tôi nhìn thấy rất rõ ở Mỹ. Những quốc gia phát triển tiên tiến này, phúc lợi xã hội tốt, người dân thất nghiệp thì được nhà nước cấp tiền cứu tế. Cho nên chúng tôi ở rất nhiều thành phố lớn tại Mỹ, chỉ cần quý vị tỉ mỉ quan sát, sẽ thấy không ít người trẻ ăn không ngồi rồi, họ chẳng làm gì cả, dựa vào đâu để sống? Dựa vào tiền cứu tế. Cho nên việc dùng tiền cứu tế để cứu nghèo thời gian dài như vậy, lại khiến cho những người trẻ tuổi này, những người trẻ có triển vọng, làm cho họ sa đọa rồi, vì sao vậy? Bởi con người có tập khí giải đãi, lười biếng. Chúng ta thấy những người trẻ này, diện mạo đều rất khá, nhưng hằng ngày lại la cà ở những nơi vui chơi giải trí, ban đêm ngủ ngoài đường; công viên và nơi công cộng thường nhìn thấy có người nằm ngủ ở đó, những người đó đều nhận tiền cứu tế. Qua đây có thể biết, ban đầu nhà nước làm phúc lợi xã hội là một tấm lòng tốt, nhưng không ngờ về sau lại sinh ra tác dụng phụ lớn đến như vậy.
