TRỒNG NHÂN THIỆN ĐƯỢC QUẢ THIỆN

Tập 17

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 6 năm 1997

Địa điểm: Thư viện Phật giáo Hoa Tạng Cảnh Mỹ Đài Bắc

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Chào tất cả quý vị khán giả!

Hôm nay, chúng ta bàn về điều cấp bách cần thiết của xã hội hiện đại này, đó chính là Phật pháp. Trước đây đại sư Âu Dương Cánh Vô từng diễn giảng tại Đại học Trung Sơn Đệ Tứ, chủ đề bài giảng của ngài là: “Phật pháp không phải tôn giáo, không phải triết học, mà là điều thời nay cần đến.” Từ khi ngài nói lời ấy đến nay đã hơn nửa thế kỷ rồi, ngài giảng vào năm Dân Quốc thứ 12. Đến hôm nay chúng ta ở mỗi một quốc gia khu vực trên thế giới, những gì nhìn thấy được, những gì nghe thấy được, đều thấu hiểu sâu sắc tính chính xác trong câu nói này của đại sư Âu Dương, khẳng định Phật pháp là điều tất cả đại chúng cần đến, là điều xã hội cần đến, là điều thế giới này cần đến, chỉ có Phật pháp mới có thể đem lại hạnh phúc cho cá nhân, mỹ mãn cho gia đình, hài hòa cho xã hội, hòa bình cho thế giới. Phật pháp đã cấp bách cần thiết như vậy, nhưng rất đáng tiếc người hoằng pháp lại quá ít, người thực sự có thể phát tâm hoằng pháp chính là ân nhân của đại chúng. Cho nên trong nhiều năm qua, tôi luôn ở khắp nơi khích lệ người trẻ tuổi, khuyên bảo người trẻ tuổi phải phát tâm, thực sự có thể làm được xả mình vì người, xả mình vì pháp, đây tức là Bồ-tát chân thật. Vì pháp là vì pháp giác ngộ chúng sanh, pháp cứu vãn thế đạo nhân tâm, đây chính là Phật pháp. Hiện nay những danh từ, thuật ngữ này của Phật giáo bị đại chúng xã hội hiểu lầm, hiểu sai quá nhiều, cho nên có một số danh tướng, khi giảng giải nhất định phải nói rõ, để tránh phát sanh hiểu lầm.

Hoằng pháp lợi sanh là việc lớn của nhà Phật. Những gì Phật Thích-ca Mâu-ni biểu hiện trong cả đời chính là mô phạm cho chúng ta. Ngài dùng trí tuệ rốt ráo viên mãn để chỉ ra cho chúng sanh một con đường lớn hạnh phúc mỹ mãn. Chính ngài lấy mình làm gương, làm gương mẫu cho chúng ta thấy, quả thật đã biểu hiện ra nhìn thấu. Cái gọi là nhìn thấu, chính là đối với chân tướng của vũ trụ nhân sinh đã triệt để sáng tỏ rồi, đã triệt để hiểu rõ, đây gọi là nhìn thấu. Buông xuống là tâm địa thực sự thanh tịnh, không phải nói buông xuống rồi thì chuyện gì cũng không làm, vậy thì bạn đã hiểu lầm. Buông xuống là buông xuống đúng sai ta người, buông xuống tham sân si mạn, buông xuống vọng tưởng, chấp trước, gọi là buông xuống là buông những thứ này. Sau đó phục vụ cho tất cả chúng sanh, đây liền gọi là hạnh Bồ-tát.

Hạnh Bồ tát có sáu nguyên tắc, đầu tiên là bố thí. Bố thí chính là xả mình vì người, cống hiến vô điều kiện cho chúng sanh, cống hiến cho xã hội, tận tâm tận lực làm tốt công việc thuộc bổn phận của mình. Chúng ta sống trong xã hội theo phương thức sinh hoạt nào, làm công việc thuộc ngành nghề nào, thì ngay trong hoàn cảnh sống, công việc ngành nghề của mình phải đôn luân tận phận, làm đến rốt ráo viên mãn, làm một tấm gương tốt cho những người đồng hành. Cũng đem đến sự gợi mở tốt nhất cho các ngành nghề khác, khiến họ khi nhìn thấy, nghe thấy có được giác ngộ, có thể noi theo nguyên lý và nguyên tắc này để tu học, làm cho chúng sanh trong mọi ngành nghề, mọi phương thức sinh hoạt khác nhau, đều đạt đến chỗ rốt ráo mỹ mãn, đều đạt được sự hưởng thụ của trí tuệ chân thiện mỹ. Đây là điều Thế Tôn cả đời chỉ dạy chúng ta, biểu hiện cho chúng ta thấy, chúng ta cần phải tỉ mỉ mà thể hội.

Chúng ta lấy “học làm thầy người, thân làm mẫu mực cho đời”, từ góc độ này để đọc kinh Phật, để quan sát sự giáo hóa của Phật, thì sẽ không lạc mất phương hướng, không hiểu sai nghĩa chân thật của Phật. Trong kệ khai kinh nói rất hay: “Nguyện hiểu nghĩa chân thật của Như Lai.” Cho nên chính mình nhất định phải có thái độ tu học tốt đẹp, thì chúng ta mới có thể đạt được lợi ích chân thật từ việc dạy học của đức Phật. Thông thường trong danh từ Phật học nói là “lợi ích thù thắng của Phật pháp”, là nói những điều này.

Người trẻ tiếp xúc với Phật pháp, cũng rất muốn phát tâm, thế nhưng cái tâm ấy lại không phát khởi được. Nguyên nhân là ở đâu? Chúng ta nhất định phải tìm ra nguyên nhân này, sau đó loại bỏ nguyên nhân ấy, thì tự nhiên mọi việc sẽ thuận buồm xuôi gió. Nguyên nhân căn bản luôn không rời khỏi hai loại chấp trước: nhân ngã chấp và pháp ngã chấp. Nhân ngã chấp thì diễn biến thành phiền não chướng, pháp ngã chấp thì diễn biến thành sở tri chướng, hai loại chướng ngại che lấp mất tự tánh của bạn. Đây là lý do vì sao tâm bồ-đề của bạn không thể phát khởi, vì sao tu học kinh điển Phật pháp mà không thể khế nhập. Hay nói cách khác, vì sao không thể hiểu được nghĩa chân thật của Phật, căn bệnh chính là xuất phát từ hai loại chướng ngại này. Cội nguồn của hai loại chướng ngại này chính là hai loại chấp trước.