TRỒNG NHÂN THIỆN ĐƯỢC QUẢ THIỆN

Tập 15

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 6 năm 1997

Địa điểm: Thư viện Phật giáo Hoa Tạng Cảnh Mỹ Đài Bắc

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Hỏi: Quý vị khán giả thân mến. Hiện nay thế giới này của chúng ta động loạn như vậy, tiền đồ của nhân loại chúng ta ở đâu, đây là điều đáng để mọi người suy ngẫm sâu xa. Mọi người đều hy vọng hoàn cảnh sống được thanh tịnh, vật chất sung túc, mỗi người mình gặp đều thiện lương, từ bi. Thế nhưng muốn đạt được kết quả tốt đẹp như vậy, trước hết chúng ta nhất định phải gieo trồng nhân thiện, hay nói cách khác chúng ta phải đề xướng mười một câu tịnh nghiệp tam phước trong kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, và bốn câu giáo huấn của đại sư Ấn Quang. Cho nên ở tập này, chúng ta vẫn phải tiếp tục thảo luận nội dung của tập trước. Tập trước chúng ta đã thảo luận đến câu giáo huấn thứ ba của đại sư Ấn Quang - tin sâu nhân quả. Xin hỏi lão pháp sư, ý nghĩa của câu tin sâu nhân quả này, có phải là muốn chúng ta hiểu rõ rằng niệm Phật là nhân, thành Phật là quả hay không?

Sư phụ: Hàm nghĩa trong câu này của ngài rất sâu rất rộng, đương nhiên cũng bao gồm ý nghĩa này ở trong đó, thế nhưng nó không chỉ là ý nghĩa này. Vì tin sâu nhân quả của lão pháp sư nói, cùng với tin sâu nhân quả nói trong tam phước của Quán kinh, trên mặt chữ nghĩa là hoàn toàn giống nhau, nhưng ở ý nghĩa rộng hẹp là có khác biệt rất lớn. Bởi vì lão pháp sư đề xướng việc tin sâu nhân quả này, bạn xem ngài dùng Liễu Phàm Tứ Huấn, dùng An Sĩ Toàn Thư, dùng Cảm Ứng Thiên để cực lực đẩy mạnh, cứu vãn thế đạo nhân tâm. Qua đây có thể biết, ngài chú trọng ở nhân thiện, quả thiện, nhân ác, báo ác, chú trọng ở điều này, ngài mới có thể cứu vãn thế đạo nhân tâm.

Vậy thì trong tam phước của Quán kinh nói tin sâu nhân quả, nó được đặt ở phước thứ ba, nó không đặt ở phước thứ nhất. Nếu đặt ở phước thứ nhất, vậy ý nghĩa này sẽ giống với lão pháp sư. Nó được đặt ở phước thứ ba, thứ ba là chỗ tu của Bồ-tát, lẽ nào Bồ-tát không biết trồng nhân thiện được quả thiện sao? Có vị Bồ-tát nào không biết chứ? Cho nên tin sâu nhân quả này nhất định không phải ý nghĩa dễ hiểu này. Đối với Bồ-tát mà nói, thực sự là “niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”. Loại nhân quả này quả thật có rất nhiều Bồ-tát sơ suất rồi. Cho nên trong kinh Hoa Nghiêm chúng ta thấy, Đăng địa rồi, Bồ-tát Địa thượng từ đầu đến cuối không rời niệm Phật, lúc ấy mới nói đến nhân quả niệm Phật này. Từ Sơ địa đến Đẳng giác (mười một địa), các ngài biết rõ. Qua đây có thể biết, trước mười một địa, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, tuy trong kinh Hoa Nghiêm chúng ta thấy các ngài cũng niệm Phật, cũng hy vọng cầu sanh thế giới Cực Lạc, nhưng vẫn chưa thể nói là tin sâu. Tin sâu nhất định phải là Bồ-tát Địa thượng mới có thể làm được, có thể thấy ý nghĩa này của nó không giống với ý nghĩa của lão pháp sư nói. Ý nghĩa này của lão pháp sư rất rộng, tam thừa, ngũ thừa đều đầy đủ. Không giống tam phước này, ở cuối tam phước, câu tin sâu nhân quả này là chuyên nói cho Bồ-tát.

Hỏi: Đúng vậy! Cho nên hai câu này, ở câu tin sâu nhân quả này, khai thị ở hai nơi có sự rộng hẹp khác nhau. Tiếp theo chúng con lại thỉnh giáo lão pháp sư, câu thứ tư là thật thà niệm Phật. Vậy thì thật thà niệm Phật này, ý nghĩa của nó có phải là phải quán triệt 11 câu tịnh nghiệp tam phước của Quán kinh, lại tinh tấn niệm Phật, như vậy mới tính là thật thà hay không? Hay là nói, chỉ chuyên tâm niệm Phật cũng gọi là thật thà?

Sư phụ: Tiêu chuẩn của thật thà là có tuyệt đối, có tương đối. Thật thà tuyệt đối là phải nói đến tương ưng, tương ưng với tự tánh, đây là thật thà quyết định. Tương ưng với tín nguyện giải hành của Phật A-di-đà, đây là thật thà tương đối. Cũng có thể nói, chỉ có không hoài nghi, không phân biệt, không gián đoạn, đây chính là thật thà.

Bồ-tát Đại Thế Chí ở trong hội Lăng-nghiêm, đã nói với chúng ta “nhiếp trọn sáu căn, tịnh niệm tiếp nối”, điều này có thể nói là tiêu chuẩn của thật thà. Sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sát-na không ngừng rong ruổi ra bên ngoài, đây là phàm phu. Phật Bồ-tát dạy cho chúng ta phải đem sáu căn từ cảnh giới bên ngoài thu trở về, nhiếp trọn sáu căn, thu trở về. Nhà Phật là cách nói này, nhà Nho cũng là cách nói này. Mạnh tử từng nói, ngài nói: “Đạo học vấn không có gì khác, chỉ là thu cái tâm rong ruổi bên ngoài mà thôi.” Cũng là đem tâm phóng túng, tâm rong ruổi ở bên ngoài thu trở về, đây chính là học vấn. Cùng với “nhiếp trọn sáu căn” của Bồ-tát Đại Thế Chí nói là cùng một ý nghĩa. Mạnh tử nói “chỉ là thu cái tâm rong ruổi bên ngoài mà thôi”, ý nghĩa giống nhau. Thế nhưng ngôn từ này của Bồ-tát Đại Thế Chí nói đơn giản, lại vô cùng viên mãn, viên mãn hơn lời Mạnh tử nói, lại nói rất đơn giản, bốn chữ - nhiếp trọn sáu căn. Câu dưới nói “tịnh niệm tiếp nối”. Nhiếp trọn sáu căn có thể nói là tiêu chuẩn tuyệt đối, điều này tin sâu rồi. Tịnh niệm tiếp nối, trong tịnh niệm này có cạn sâu khác nhau, đây chính là có tiêu chuẩn tương đối. Chúng ta thường nói: “Không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn”, đây chính là tịnh niệm. Nếu có hoài nghi, tâm bạn không thanh tịnh; có xen tạp, tâm bạn không thanh tịnh; có gián đoạn, tâm bạn vẫn không thanh tịnh, không thể gọi là tịnh niệm. Cho nên Bồ-tát Đại Thế Chí, lão cư sĩ Hạ Liên Cư tán thán ngài là Sơ tổ Tịnh tông, rất có đạo lý. Ngài dạy cho chúng ta phương pháp niệm Phật, đơn giản cốt yếu, gồm tám chữ. Hàm nghĩa trong tám chữ này sâu rộng vô tận, chúng ta nương theo lời khai thị này, công phu niệm Phật của bạn có thể thành phiến, có thể đạt đến sự nhất tâm bất loạn, có thể đạt đến lý nhất tâm bất loạn, đây là chân thật không hư dối. Còn như các bậc tổ sư đại đức giải thích rõ về câu nói này thì thật sự quá nhiều rồi. Rải rác trong các trước tác, luận thuyết, như trong Ấn Quang Đại Sư Văn Sao đã giảng rất rõ ràng, phải lấy tiêu chuẩn này của Ấn tổ, đem bốn câu nói này của ngài làm cho bằng được, đây chính là thật thà niệm Phật. Trong bốn câu nếu thiếu một câu thì đều không phải thật thà.