TRỒNG NHÂN THIỆN ĐƯỢC QUẢ THIỆN

Tập 13

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 6 năm 1997

Địa điểm: Thư viện Phật giáo Hoa Tạng Cảnh Mỹ Đài Bắc

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Hỏi: Thưa quý vị khán giả, tập trước pháp sư khai thị về tam quy, ngũ giới và Bồ-tát giới, chúng ta đều biết trong tam vô lậu học giới - định - tuệ, giới được xếp ở vị trí đầu tiên. Thế Tôn trong kinh Di Giáo cũng dặn dò chúng ta phải lấy giới làm thầy. Còn những người chuyên tu niệm Phật cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc như chúng ta, cũng nhất định phải trì giới niệm Phật. Có thể thấy giới vô cùng quan trọng, cho nên hôm nay chúng con tiếp tục thỉnh giáo pháp sư về một số vấn đề liên quan đến giới luật. Thông thường chúng ta nói đến giới, ngoài các giới điều như ngũ giới, bát giới…, còn có bốn khái niệm, thứ nhất là ngăn lỗi dứt ác, gọi là giới. Thứ hai là nhiếp tâm làm giới, nhờ giới sanh định, nhờ định phát tuệ. Thứ ba là trong lục độ, bố thí, trì giới, nhẫn nhục, ba độ này đều thuộc phạm vi của giới luật. Thứ tư là chỉ cho làm người làm việc, còn có quy củ tu học các loại pháp môn, cũng gọi là giới. Trước tiên chúng con xin thỉnh giáo pháp sư, ngăn lỗi dứt ác gọi là giới, nên giải thích thế nào?

Sư phụ: Những vấn đề này, ở trong kinh luận, trong trước tác của các bậc đại đức xưa, đều có sự giảng giải tường tận. Ngay cả trong Ấn Quang Đại Sư Văn Sao của Tịnh tông, đối với sự việc này cũng nói rất nhiều. Mọi người có thể tự mình đọc tụng, nghiên cứu để làm tài liệu tham khảo. Việc dạy học suốt cả đời của Thế Tôn lấy trí tuệ làm đầu, yêu cầu tất cả đại chúng phải khai phát trí tuệ viên mãn của tự tánh. Trong kinh luận, đức Phật gọi mục tiêu này là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Câu này là âm dịch của tiếng Phạn, có nghĩa là Vô thượng chánh đẳng chánh giác. Trong ý nghĩa của câu này, tự nhiên phân thành ba giai đoạn, thứ nhất là Chánh giác, thứ hai là Chánh đẳng chánh giác, thứ ba là Vô thượng chánh đẳng chánh giác. Chúng ta nhất định phải ghi nhớ, chúng ta học Phật là cầu cái gì? Tu cái gì? Chính là vì một việc này. Thích-ca Thế Tôn trong 49 năm dạy những gì? Tất cả chư Phật trong mười phương ba đời đã giảng những gì? Đều không rời khỏi một câu này. Một câu này là tông chỉ dạy học của Phật pháp.

Thế nhưng tất cả chúng sanh từ vô lượng kiếp đến nay đã mê mất tự tánh. Hiện nay làm thế nào để giúp chúng sanh khôi phục trí tuệ và đức năng viên mãn vốn đầy đủ nơi tự tánh? Vậy thì phải nghĩ đến tuệ tại sao lại mất đi? Là bởi vì bạn không có định. Vậy tại sao lại đem định làm mất đi? Bởi vì bạn không giữ quy củ, bạn không giữ pháp. Vì thế Phật mới chế định giới luật này, dạy cho bạn khôi phục trí tuệ và đức năng vốn đầy đủ nơi tự tánh, nhất định là do trì giới, được định, sau đó lại khai trí tuệ. Khai trí tuệ là khôi phục bản năng của chúng ta. Hay nói cách khác, giới luật trong việc dạy học của Phật pháp, đây là phương tiện, không phải là mục đích. Dùng phương tiện này để đạt đến định, định vẫn chưa phải mục đích, vẫn là phương tiện. Mục đích chân thật là ở tuệ, vì thế gọi là tam vô lậu học. Thế nào gọi là vô lậu? Lậu này là tên gọi thay cho phiền não, đức Phật trong kinh đã giảng rất nhiều. Thí dụ một chén trà của chúng ta, chén trà vỡ rồi, vỡ rồi thì liền rò rỉ. Khi bạn rót trà vào, nó sẽ rỉ chảy ra. Đây là Phật dùng sự rò rỉ này để ví với phiền não, người có phiền não thì định không còn nữa, định là công đức, định rò rỉ mất rồi, tuệ cũng rò rỉ mất, lấy ý nghĩa này. Nếu bạn có thể trì giới, có thể được định, có thể khai tuệ, vậy đây chính là vô lậu. Cho nên lậu và vô lậu này, ý nghĩa này chúng ta phải hiểu rõ, loại danh tướng này được dùng rất nhiều trong Phật học. Sau khi chúng ta thấy rồi sẽ không đến nỗi sinh ra hiểu lầm. Cho nên quá trình tu học nhất định phải trải qua một giai đoạn như vậy.

Giới luật là một môn học rất sâu, không phải người bình thường dựa vào tưởng tượng và kiến giải nông cạn của mình liền có thể hiểu được. Thậm chí chúng ta đã từng nhìn thấy, không chỉ hiện tại, thời xưa cũng không ít, giới luật vô cùng tinh nghiêm, mảy may không phạm. Đây chính là điều mà bạn vừa mới hỏi, ngăn lỗi dứt ác. “Lỗi” là không như pháp, giới luật phòng ngừa tất cả những sự việc không như pháp phát sinh, cấm ngăn tất cả hạnh ác, niệm ác, đây là tinh thần của giới luật, ngăn lỗi dứt ác. Do đó có thể biết, phàm là cách làm phù hợp tinh thần này thì đều là giới luật. Tuy trong các giới điều không có, nhưng giới điều rất có hạn. Thí dụ như hút thuốc, hút thuốc, trong giới điều không có. Vì sao không có? Bởi vì thời đó Ấn Độ, đại khái chưa có công ty thuốc lá thành lập, chưa có ai hút thuốc, cho nên không có. Vậy bây giờ hút thuốc có phạm giới hay không? Nếu nói hút thuốc không tốt cho cơ thể con người, cũng ảnh hưởng đến sức khỏe của đại chúng, thì đây không phải là việc tốt. Ngày nay khắp nơi đều cấm hút thuốc, xin đừng hút thuốc, vậy mấy câu nói này có tính là giới điều hay không? Đó là giới điều, không có sai. Một người hiểu rõ đạo lý, thường có thể nghĩ đến sự an toàn của xã hội, không gây trở ngại cho đại chúng, thì họ phải nên tuân thủ. Tuân thủ thì gọi là trì giới. Qua đây có thể biết, ý nghĩa của giới luật là nghĩa rộng, không phải chỉ đơn thuần giữ mấy điều văn tự này. Những điều văn ấy là do Phật Thích-ca Mâu-ni chế định cho đại chúng trong xã hội đương thời cách đây 3.000 năm. Những điều Phật chế định cũng không phải do ngài cố ý đặt ra. Phần nhiều là sau khi thấy có người phạm lỗi, ngài mới tập hợp đại chúng rồi nói: “Lỗi lầm này không tốt đối với bản thân, cũng không tốt đối với đại chúng trong xã hội, chúng ta cần phải ngăn cấm.”