TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC
(Giảng Giải Đệ Tử Quy)
Tập 9
Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không
Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc
Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan
Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chào mọi người buổi chiều! Chúng ta học tiếp bài học buổi sáng. Câu tiếp theo: “Sáng phải thăm, tối phải viếng.” “Sáng thăm, tối viếng”, bài học trước chúng ta có nhắc đến, Chu Văn Vương đối với cha của ông là Vương Quý đã làm được “sáng thăm, tối viếng”, lòng hiếu thảo này đã cảm động người dân cả nước đều noi theo. Khi tôi nói chuyện với thầy cô giáo, từng có một thầy giáo nói với tôi, thầy ấy nói trong Đệ Tử Quy có vỏ trấu. “Vỏ trấu” là vỏ ngoài của hạt gạo sau khi say xát xong, là những thứ hoàn toàn không ăn được, thầy ấy nói có vỏ trấu. Thưa các bạn, nếu có người nói Đệ Tử Quy có vỏ trấu thì bạn sẽ làm thế nào? Có cần lập tức tranh luận với họ hay không? Tranh luận có thể không hiệu quả gì. Trước tiên chúng ta nên dùng thái độ khiêm cung thỉnh giáo họ: “Xin hỏi câu nào là vỏ trấu vậy?” Tôi thỉnh giáo thầy ấy, thầy ấy liền nói: “Sáng phải thăm, tối phải viếng” là vỏ trấu.
Tôi tiếp tục hỏi thầy: “Vì sao thầy cho rằng đây là vỏ trấu?” Thầy nói, một ngày phải hỏi hai lần, quá phiền phức. Tôi tiếp tục nói với vị thầy này, tôi nói, đứa trẻ sáng sớm thức dậy liền cung kính hỏi thăm cha mẹ: chào cha mẹ buổi sáng! Người mẹ vừa thấy vầng trán của con trai sáng sủa, chứng tỏ tối hôm qua ngủ rất ngon, nên cha mẹ rất yên tâm. Sáng sớm con cái hỏi thăm khiến cho tinh thần người mẹ vô cùng vui vẻ, ngày hôm đó làm việc cũng rất có động lực, đây là lợi ích của việc chào hỏi buổi sáng. Buổi tối hoặc là khi đi học về, con cái thưa với cha mẹ: “Thưa cha mẹ con mới về, hôm nay cha mẹ có khỏe không?” Khi con cái hỏi thăm cha mẹ, cha mẹ vừa thấy sắc mặt của con rất tốt, chứng tỏ hôm nay học tập ở trường rất tốt, có lẽ không có mâu thuẫn gì với bạn bè, cha mẹ cũng rất yên tâm. Vì vậy, buổi sáng thăm hỏi một lần, buổi tối thăm hỏi một lần sẽ khiến trong lòng cha mẹ khá yên tâm, cảm thấy an ủi.
Chúng ta phận làm con cái một ngày chỉ nhớ cha mẹ có hai lần, xin hỏi cha mẹ một ngày nhớ chúng ta bao nhiêu lần? Có một người mẹ từng nói với tôi, cô nói tiết trời mùa xuân và mùa thu nhiệt độ thay đổi rất lớn, vì sợ nửa đêm đứa con đạp tung chăn ra sẽ bị cảm lạnh, nên cô ấy chỉ đắp chiếc chăn rất mỏng. Bởi vì đắp chăn mỏng nên khi ngủ đến nửa đêm thì bản thân cảm thấy lạnh liền tỉnh giấc, nhanh chóng đi kiểm tra con, đúng là không đắp kín, giúp con đắp lại chăn. Thưa các bạn, ngay cả khi ngủ mà cha mẹ cũng không quên quan tâm đến con cái, thì có thể biết được một ngày cha mẹ nhớ chúng ta biết bao nhiêu? Cha mẹ từng giờ từng phút đều đang quan tâm. Nói đến đây, trong kí ức của tôi cũng có ấn tượng rất sâu sắc, nửa đêm bỗng nhiên cảm thấy có người đắp chăn giúp cho chúng tôi, mơ mơ màng màng mở mắt ra thì có khi là cha, có khi là mẹ. Thân tình giữa cha con, giữa mẹ con nhờ chuyện này mà có sự tương tác với nhau rất tự nhiên. Vì vậy, tôi nói với vị thầy giáo này, chúng ta phận làm con cái, đặc biệt là khi còn nhỏ, rất khó nói là trong cuộc sống hay trong công việc, thậm chí là trong thu nhập kinh tế, có thể giúp đỡ cho cha mẹ điều gì, chúng ta vẫn còn nhỏ, chưa làm được điều đó; nhưng tối thiểu nhất phải làm cho cha mẹ ít lo lắng cho chúng ta, phải làm cho cha mẹ yên tâm, cho nên thực hành sáng thăm, tối viếng có thể làm cho cha mẹ yên tâm.
Sau khi nghe xong, vị thầy này liền nói: “Thầy Thái, thầy học văn hóa Trung Quốc rất giỏi.” Đương nhiên tôi hết sức lo sợ, không dám nhận. Sau đó thầy ấy đột nhiên lại nói: “Thầy Thái, nhưng bản thân thầy cũng chưa làm được.” Chúng ta là người đọc sách thánh hiền, rất sợ người khác nói bản thân mình cũng chưa làm được, đột nhiên rất hồi hộp. Tôi liền hỏi thầy ấy: “Vì sao thầy cho rằng tôi chưa làm được?” Thầy nói: “Hiện nay thầy ở xa nhà như vậy, làm sao thầy có thể buổi sáng thăm hỏi một lần, buổi tối thăm hỏi một lần?” Hiện nay điện thoại rất thuận tiện, buổi sáng có thể gọi, buổi tối cũng có thể gọi. Thầy ấy nói, bản thân thầy cũng chưa làm được! Tôi liền nói với vị thầy giáo này, tôi nói: “Nếu buổi sáng tôi gọi điện thoại, buổi tối lại gọi điện thoại, thì chắc chắn mẹ tôi sẽ trách tôi, mẹ tôi sẽ nói: “Con không biết cước điện thoại đường dài rất đắt hay sao?”