TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC
(Giảng Giải Đệ Tử Quy)
Tập 39
Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không
Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc
Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan
Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Xin chào mọi người! Chúng ta tiếp tục xem chương “thân nhân”. Thân cận người nhân đức. Trước đó từng nói đến chữ “nhân” này là chữ hội ý, hai người, là hai người nào? Có thể nghĩ đến mình thì có thể nghĩ đến người khác, cũng chính là thái độ: “Điều mình không muốn thì đừng làm cho người” và “điều mình muốn thành tựu thì cũng nên thành tựu cho người, điều mình muốn đạt được thì cũng nên giúp người đạt được”; nói rõ hơn một chút là mình luôn biết nghĩ cho người khác. Chúng ta phán đoán một người có nhân đức có thể thấy được từ một vài góc độ, thứ nhất là giữ tâm nhân hậu, thứ hai là luôn luôn khiêm hạ, thứ ba là lấy mình làm gương.
Khi chúng tôi tổ chức khóa học ở Bắc Kinh, lúc đó cô Dương phải đến Sơn Đông giải quyết một số việc nên phải ngồi xe mấy tiếng đồng hồ suốt đêm, đến khoảng tám, chín giờ thì cô về tới Bắc Kinh. Khi đó chúng tôi đang tổ chức lớp bồi dưỡng năm ngày, cô Dương còn chưa nghỉ ngơi đã đến khách sạn nơi chúng tôi tổ chức để gặp mọi người. Lúc đó có gặp một số học viên, cô Dương liền nói với họ rằng: “Nếu như chúng tôi giảng bài không được tốt thì các bạn nhất định phải chỉ ra khuyết điểm giúp chúng tôi.” Điều thứ hai là tiếp đó cô hỏi những học viên này rằng: “Nếu bạn ăn không ngon, ngủ không ngon thì nhất định phải phản ánh với chúng tôi, nhất định phải nói cho chúng tôi biết, nếu không chúng tôi sẽ tiếp đãi không được chu đáo.” Điều thứ ba cô Dương nói với những học viên này rằng: “Đi học nhất định rất vất vả, cho nên mọi người phải nghỉ ngơi nhiều một chút.” Đi học có vất vả hay không? Vất vả! Cho nên hôm nay các bạn cũng phải nghỉ ngơi nhiều hơn.
Cho nên cô Dương đích thực luôn như thế nào? Luôn nghĩ cho người khác. Có một lần cô Dương đến Hải Khẩu. Tôi đi bộ cùng cô trên đường thì nhìn thấy một bà cụ đẩy xe trái cây đi bán, cô liền dẫn tôi đến mua chuối của bà cụ, cô chọn những quả đã bị dập, sắp hư để mua về, khi “tâm có nghi” thì phải thế nào? Phải hỏi. Tôi nói: “Cô ơi! Sao cô lại mua những trái không ngon này vậy?” Cô liền nói: “Những trái này không còn ngon nữa, nếu như không có người mua thì sẽ hư hết, bởi vì chúng ta trở về sẽ ăn liền, cho nên mau mua chúng.” Thực ra vốn không định mua trái cây, nhưng vừa nhìn thấy bà cụ bán nên đến mua giúp bà; hơn nữa cũng vì quý tiếc những thực phẩm này, không muốn lãng phí chúng. Cho nên, chúng ta có thể quan sát được tấm lòng nhân hậu của cô.
Tiếp theo là từ thái độ khiêm hạ, chúng ta thấy bông lúa càng trĩu hạt thì nó rủ xuống càng thấp; cho nên biển thu nhận nước trăm sông, nhưng so với trăm sông thì vị trí của biển cả nằm thấp nhất. Cho nên Khổng lão phu tử cả đời giáo hóa nhiều học trò như vậy, nhưng Khổng phu tử nói rằng ngôn luận của cả đời ngài chỉ là “thuật lại mà không sáng tác”, cho thấy Khổng phu tử rất khiêm hạ, ngài thường nói: “Những đạo lý mà ta giảng giải đều là do thánh hiền, quân vương ngày xưa, đều là do Nghiêu, Thuấn, Vũ, Thang, Văn Vương, Vũ Vương, Chu Công truyền lại.” Ngài vô cùng khiêm tốn, duy chỉ có khiêm tốn mới có thể tương ưng với đạo đức. Cho nên chúng ta có thể xem xét từ điều thứ hai là khiêm tốn. Về điểm này, khi tôi ở Úc cũng đã học được, bởi vì chú Lư ngồi bên cạnh tôi khoảng một, hai tuần, nhưng lúc đó tôi vẫn chưa biết rõ chân tướng về chú. Sau này, may mà tôi đã học được câu “kính chú bác, như cha ruột”, nên tôi mới biết chủ động cúi chào chú Lư: “Cháu chào chú Lư!” Nếu không thì tôi đã bỏ lỡ cơ hội trước mắt rồi, vậy thì có thể sẽ kém cỏi hơn rất nhiều. Mà từ việc này cũng sâu sắc hiểu được rằng, người thực sự có đức hạnh thì nhìn như thế nào? Giản dị dễ gần và vô cùng khiêm hạ, cho nên sau này nếu như tôi có gia nhập vào những đoàn thể mới thì tôi tuyệt đối sẽ không bị người khác lừa. Bởi vì người trẻ tuổi chúng tôi nếu nghe một số người nói ba hoa rằng họ quen thân với vị quan chức nào đó, nhà của họ có bao nhiêu tài sản, sự nghiệp to lớn như thế nào v.v.. Thông thường người trẻ tuổi nghe được sẽ như thế nào? “Ồ, sao mà giỏi vậy!” Rất có thể họ sẽ bị dẫn dắt theo phương hướng sai lầm. Cho nên điểm thứ hai là khiêm hạ.
