TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC
(Giảng Giải Đệ Tử Quy)
Tập 38
Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không
Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc
Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan
Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Xin chào mọi người! Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục bài học hôm qua. Chúng ta đã học đến câu: “Đối người làm, thân đoan chánh, tuy đoan chánh, lòng độ lượng. Thế phục người, người không phục, lý phục người, không lời oán.”
Hôm qua chúng ta cũng đã nói có duyên thì mới gặp nhau, có thể cùng nhau ở chung dưới một mái nhà, cùng làm việc với nhau, đều là những duyên phần khó gặp, cho nên đối với những nhân viên và người giúp việc, chúng ta đều nên có sự quan tâm, yêu thương trân trọng. Đối với con cái, chúng ta cũng phải dạy bảo chúng phải cung kính đối với những nhân viên và những người giúp việc, phải gọi họ là “chú Trần, cô Trần”, để tâm hồn của con trẻ từ nhỏ đều có thể cung kính đối với tất cả trưởng bối.
Vào thời nhà Hán ngày xưa, có một người đọc sách tên là Lưu Khoan. Chúng ta thấy tên này thì có thể biết được tính cách của ông, ông là một người khoan hồng độ lượng, bởi vì từ khi còn nhỏ, cha ông đã mong đợi ông như vậy cho nên tính tình của ông tương đối tốt. Người nhà của ông muốn thử xem liệu ông có tức giận không, cho nên đã dặn người làm bưng trà nóng cho ông uống, nhưng sau khi bưng vào sẽ cố ý làm đổ. Lúc đó Lưu Khoan đang mặc triều phục, sắp vào triều sớm, kết quả là trà nóng đổ lên người của ông, nhưng phản ứng đầu tiên của Lưu Khoan là hỏi người hầu: “Tay của anh có bị bỏng không?” Khi một người có đức hạnh như vậy thì tôi tin là gia đình của họ sẽ như thế nào? Vô cùng vui vẻ hòa thuận, rất noi theo đức hạnh của ông, hơn nữa ông lại là quan lớn trong triều nên cũng sẽ ảnh hưởng đến toàn thể triều đình, ảnh hưởng đến toàn thể lòng người.
“Tuy đoan chánh, lòng độ lượng”, chúng ta phải hiểu được chữ quý trong từ phú quý tuyệt đối không phải chỉ có địa vị mà thôi, bởi đằng sau địa vị còn có một thứ thực chất còn quan trọng hơn, đó là bổn phận. Khi chúng ta có địa vị càng cao thì trách nhiệm phải gánh vác đối với xã hội càng nặng hơn, chúng ta càng phải thận trọng dè dặt, luôn phải cảm nhận được nhu cầu của cấp dưới, cảm nhận được nhu cầu của nhân dân thì chúng ta mới xứng đáng với địa vị này, khi chúng ta luôn giữ tâm như vậy thì mới thực sự khế nhập với ý nghĩa chân thực của sự phú quý.
Trước đây chúng ta cũng đã nói đến như thế nào mới là quý? Được người kính trọng gọi là quý, khi tất cả mọi người đều kính trọng bạn từ tận đáy lòng thì đó mới thực sự là quý nhân. Có rất nhiều người đến nhà chúng ta để giúp việc, họ đều có gia cảnh tương đối khó khăn, rất nghèo khổ, khi họ đã đến nhà của chúng ta thì ngoài việc phải yêu thương họ ra, còn có một điều rất quan trọng là chúng ta cần phải chỉ bảo họ một cách tận tình. Có nhiều em chỉ mới mười ba, mười bốn tuổi không có cơ hội để đi học nhiều, chúng ta phải nhanh chóng đem những kinh điển của thánh hiền ra chỉ dạy cho các em, bởi vì sau này các em có thể sẽ phải làm cha, làm mẹ. Sau khi các em có được những quan niệm, tư tưởng đúng đắn, thì tin rằng cuộc đời của các em sẽ như thế nào? Nhất định sẽ xoay chuyển, gia đình sau này của các em nhất định cũng sẽ có được sự phát triển rất tốt. Cho nên thật ra mà nói, chỉ cần chúng ta có lòng thì nhất định có thể làm cho cuộc sống của những người xung quanh chúng ta bắt đầu phát quang, bắt đầu tỏa sáng, đợi đến khi hết duyên và rời khỏi gia đình, tin rằng họ sẽ thường quay đầu nhớ lại quãng thời gian này, trong lòng cũng sẽ cảm thấy vô cùng ấm áp, vô cùng biết ơn. Cho nên mở đầu tốt đẹp phải có kết thúc tốt đẹp, hãy để mỗi đoạn nhân duyên khi kết thúc đều trở thành những hồi ức vô cùng tốt đẹp. Đây là “đối người làm, thân đoan chánh, tuy đoan chánh, lòng độ lượng”.
Nếu như họ là khách thuê nhà chúng ta, khách thuê nhà thì xây dựng trên quan hệ gì? Quan hệ tiền bạc, nhưng cũng là người sống chung dưới một mái nhà, cho nên chúng ta gặp mặt cũng phải nên có ba phần tình cảm với họ mới được. Nếu như chúng ta chỉ xây dựng quan hệ dựa trên nền tảng tiền bạc mà thôi, sau đó khi gặp mặt cũng không chào hỏi nhau, vậy có được hay không? Như vậy thì họ sẽ sanh bệnh mà bạn cũng sẽ sanh bệnh, do vậy chúng ta cũng phải trân quý mối nhân duyên này. Ví dụ như có món gì ngon, hoặc quần áo tốt, chúng ta hãy chủ động đem tặng cho họ một phần, tin rằng họ cũng sẽ cảm thấy rất ấm áp. Suy cho cùng, đa số họ đều là những người xa quê hương, khi chúng ta chịu quan tâm họ như vậy thì có thể thực hành được lời dạy “người trong bốn biển đều là anh em” của thánh hiền. Bạn có sự rộng lượng như vậy thì sau này khi bạn đi đến nơi đâu, tin rằng sẽ có rất nhiều người coi bạn như anh em, đối xử với bạn như người trong nhà.
