TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC

(Giảng Giải Đệ Tử Quy)

Tập 34

Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không

Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc

Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan

Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Xin chào mọi người! Chúng ta tiếp tục nội dung buổi sáng, chúng ta đã nói đến “vô ý phạm, gọi là lỗi”. Đối với lời nói và hành vi của chính mình, chúng ta cũng phải thường quán chiếu xem có chỗ nào sơ xuất hay không. Ví dụ như khi bạn đi xe đạp cùng bạn bè thì không nên đi song song, thứ nhất là rất nguy hiểm, thứ hai là có thể sẽ ảnh hưởng đến những người chạy phía sau. Tục ngữ nói “đắc ý sẽ quên dáng vẻ”. Chúng ta cũng phải thường quán chiếu một chút.

“Cố ý phạm, gọi là tội.” Nếu như đã biết việc này là sai mà vẫn cứ làm, đó chính là làm việc ác. Vậy chúng ta xem thử, hiện nay có rất nhiều việc mọi người đều biết là không nên làm nhưng vẫn có người đang làm, ví dụ như hút thuốc, ví dụ như có cắm biển báo “cấm câu cá” nhưng vẫn có người đến câu cá, hoặc là “cấm đổ rác” nhưng vẫn có người vứt rác ở đó. Những việc này đều thuộc về phong khí của xã hội. Ai phải chịu trách nhiệm về phong khí xã hội này? Mỗi một phần tử trong xã hội đều phải có trách nhiệm. Nếu như cả xã hội đều không có đạo nghĩa cộng đồng, khi người khác phạm sai mà chúng ta cũng không chỉ ra chỗ sai, thì có thể đã tạo ra cơ hội để cho những người làm ác này càng ngày càng hung hăng càn quấy, chúng ta gọi là “dung túng cái xấu”. Hoặc là bạn nhìn thấy người khác chen ngang khi xếp hàng, vậy thì chúng ta nên tới khuyên giải, đương nhiên khi khuyên giải phải chú ý: “Mặt ta vui, lời ta dịu.” Cho nên câu “cha mẹ lỗi” trong Đệ Tử Quy thì chữ “cha mẹ” này chúng ta có thể coi thành thế nào? Không chỉ là cha mẹ, không chỉ là người thân, mà là “người trong bốn biển đều là anh em”, cả xã hội là một thể. Mỗi một phần tử trong xã hội đều là đồng bào của chúng ta, chúng ta phải có nghĩa vụ khuyên bảo họ. Nhưng nên chú ý là phải có thái độ thỏa đáng, nhằm tránh xảy ra xung đột.

Thực ra vì sao có một số người biết rõ ràng là việc sai nhưng mọi người vẫn làm? Thường thì trong tâm của họ đều luôn cảm thấy rằng người khác cũng như vậy. Cho nên đây đều là viện cớ, nhưng việc này cũng không phải không có đạo lý, bởi vì tấm gương tốt quá ít, cho nên sẽ khiến họ cảm thấy phạm sai lầm dường như là việc rất bình thường. Do đó chúng ta phải có sứ mệnh, những việc sai lầm trong xã hội, chúng ta nhất định phải làm ra tấm gương để sửa lại sai lầm. Ví dụ nói, con người trong xã hội không biết báo ân, chúng ta liền biểu diễn tri ân báo ân; người trong xã hội vô lễ thì chúng ta phải biểu diễn hết sức nho nhã, lễ phép để cho họ có thể sanh khởi tâm hổ thẹn.

Hiện tại, ví dụ như đồ dùng của cơ quan, có rất nhiều người lấy về để mình dùng, đây cũng là có xu thế này, thực ra họ là oan uổng. Lấy của công thì mắc nợ bao nhiêu người vậy? Sẽ mắc nợ người cả đoàn thể, rất khó trả hết nợ, đây là “tiểu nhân oan uổng làm tiểu nhân”. Vì vậy, chúng ta cũng phải thương xót họ không hiểu đạo lý “vật tuy nhỏ, chớ cất riêng”. Chúng ta cũng phải biểu diễn ra, trong công ty hay trong đoàn thể chúng ta cũng đều phải thật liêm khiết, bất kỳ một đồ vật gì của công tuyệt đối không được lấy một chút xíu nào. Khi bạn có hành vi như vậy xuất hiện thì ở trong đoàn thể sẽ có hiệu quả kìm hãm. Một khi người khác nhìn thấy bạn như vậy thì tự họ sẽ thu liễm lại. Do vậy, mọi người đừng nên xem thường sức ảnh hưởng của mình lúc ở nhà hay ở trong làm việc, chỉ cần có người biểu diễn điều đúng thì người ở bên cạnh sẽ không dám lỗ mãng. Cho nên chúng ta thực sự phải làm tấm gương tốt.

“Cố ý phạm, gọi là tội.” Rất nhiều người rõ ràng biết việc này là lỗi lầm rất lớn, nhưng do vì không khống chế được tính khí của mình nên họ vẫn cứ làm. Ví dụ như biết việc xung đột với người khác là sai, nhưng một khi tính khí nổi lên thì thế nào? Kìm nén không được, do đó phải tìm phương pháp để đối trị với tình trạng này. Có một đôi vợ chồng nọ, người chồng có chút vấn đề, người vợ rất không vui, nghĩ rằng: “Anh ta dám làm như vậy thì tôi cũng dám làm chuyện xấu.” Loại tâm thái này gọi là làm việc theo cảm tính, đối với chính mình không có lợi ích gì, càng làm thì sẽ càng hỏng việc. Tôi đã từng nghe nói có một người chồng hay về nhà rất muộn, sau đó người vợ cũng rất không vui, thế là cô ấy cũng ra ngoài cho đến thật muộn mới trở về, như vậy người bị tổn thương lớn nhất không ai khác là con cái của họ. Cho nên người khác đúng hay sai đó không phải là chuyện quan trọng nhất, mà là bản thân mình có làm đúng hay không, nhất định phải luôn nhắc nhở bản thân. Khi chúng ta thực sự làm đúng thì mới có tư cách nói người khác, hơn nữa khi bạn thực sự làm đúng thì độ tín nhiệm trong lòng người khác đối với bạn nhất định sẽ được nâng cao. Vì vậy, muốn giải quyết sự việc một cách viên mãn thì phải dằn được tính khí của mình, trước tiên phải bắt đầu từ việc tu thân của mình, bắt đầu làm từ “lập thân hành đạo”.