TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC
(Giảng Giải Đệ Tử Quy)
Tập 20
Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không
Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc
Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan
Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chào mọi người! Chúng ta vừa nói đến, người xưa rất coi trọng tình nghĩa, điều này đều được thể hiện trong [mối quan hệ] với người thân, bạn bè. Cho nên Lý Bạch đã viết bài thơ “Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng”, trong đó có đoạn:
“Bạn từ lầu Hạc lên đường,
Giữa mùa hoa khói, Châu Dương xuôi dòng.
Bóng buồm đã khuất bầu không,
Trông theo chỉ thấy dòng sông bên trời.”
“Bóng buồm đã khuất bầu không”, ông tiễn bạn là đợi đến khi hoàn toàn không còn nhìn thấy bạn nữa thì ông ấy mới luyến tiếc quay về, tình nghĩa đó, tâm trân trọng đó của ông đối với bạn đã biểu lộ ra trong lúc tiễn biệt bạn. Trẻ nhỏ hiện nay có thể viết được bài thơ như vậy không? Rất khó! Bởi vì trẻ nhỏ hiện nay không có tâm cung kính, tương đối nóng lòng, sốt ruột. Vì vậy trong những lễ nghi này, chúng ta cũng trưởng dưỡng sự cung kính của trẻ đối với người khác.
Mấy hôm trước, người anh kết nghĩa của tôi đến nghe tôi giảng bài, anh từ Đài Trung tới. Sau khi nghe được hai tiết thì lại có việc gấp, nên ngay chiều hôm đó anh phải rời đi, anh nói không đến nghe tôi giảng thì anh cảm thấy khó chịu, sự ủng hộ của anh đối với tôi không nói cũng hiểu, anh thật sự rất ủng hộ tôi. Sau đó tôi liền tiễn anh đi một đoạn đường, tiễn anh tới ga xe lửa, khi anh rời đi, tôi vẫn đứng ở đó, “đợi người đi, hơn trăm bước”. Bỗng nhiên nhớ đến quen biết với anh 10 năm nay, rất nhiều quyết định của tôi, anh đều rất ủng hộ, tuy rất nhiều lần tôi đều thất bại, nhưng anh vẫn luôn luôn rất tín nhiệm tôi. Anh nói: “Chỉ cần em giữ tâm ban đầu đối với mọi người, đối với xã hội này thì nhất định sẽ làm được những việc lợi ích cho người khác.” Cho nên anh luôn quan tâm tôi, anh nhìn thấy tôi mấy năm nay tập trung tinh thần vào giáo dục, anh cũng rất hoan hỷ, rất vui mừng.
Câu tiếp theo là: “Người lớn đứng, nhỏ chớ ngồi, người lớn ngồi, bảo mới ngồi.” Tức là khi người lớn đứng thì người nhỏ chúng ta không được ngồi, đợi người lớn bảo chúng ta ngồi thì chúng ta mới ngồi, đây là lễ nghi tiến thoái. Học lễ nghi cũng phải học cho linh hoạt, không nên học cứng nhắc. Ví dụ như nhìn thấy người khác thì phải hành lễ, phải cúi chào, nhưng khi bạn đang trong thang máy rất chật hẹp, bỗng nhiên nhìn thấy chú bạn đến, bạn có nên cúi chào chú không? Nếu cúi chào thì có thể người bên cạnh đều bị bạn gạt qua một bên. Cho nên, học lễ nghi phải vận dụng cho linh hoạt. Vừa rồi giáo sư Trương cũng nói, khi ở trong nhà vệ sinh thì có nên hành lễ cúi chào không? Vậy thì không cần, mà đợi đi ra rồi hãy chào là được. Chúng ta phải tùy tình hình mà làm, vận dụng sao cho phù hợp từng nơi.
Chúng tôi có một vị thầy giáo, thầy ấy cũng đã học “người lớn ngồi, bảo mới ngồi”, nên khi đến một đơn vị khác, trao đổi với người phụ trách nơi đó, đối phương là phụ nữ. Cả hai đứng nói chuyện rất lâu thì người phụ nữ này liền ngồi xuống, cô ấy vừa ngồi xuống, người bạn này của tôi, bởi vì cô kia là người lớn, “Người lớn đứng, nhỏ chớ ngồi, người lớn ngồi, bảo mới ngồi”, nhưng người lớn chưa cho phép nên thầy ấy vẫn tiếp tục đứng, vị trưởng bối này nói chuyện cứ phải ngước mặt lên. Bởi vì thầy ấy rất cao mà cô thì đang ngồi, cứ ngước như vậy, nên đột nhiên cô cảm thấy rất mỏi cổ, cô nói: “Cậu ngồi xuống đi, cổ của tôi sắp không chịu nổi rồi.” Khi chúng ta nhìn thấy người khác cứ phải ở đó ngước đầu lên nhìn thì không cần đợi người lớn bảo bạn ngồi, bạn liền rất tự nhiên mà ngồi xuống. Học không nên học cứng nhắc. Cho nên “người lớn ngồi, bảo mới ngồi”.
Có một đứa trẻ, em ấy khoảng chừng hai, ba tuổi, là một bé gái. Một hôm đi dạo chơi cùng với cha mẹ và bà ngoại trong công viên, cha của em ngồi đó xem báo, em ấy thì ngồi trên chiếc ghế dài. Bỗng nhiên bà ngoại của em đi đến, em liền nhảy xuống, bởi vì chiếc ghế đó tương đối cao, em ấy vội nhảy xuống, không đứng vững nên chúi về phía trước, sau đó ngã xuống. Bà ngoại và cha em đều cảm thấy rất kỳ lạ, liền vội vàng đứng lên đỡ em dậy và hỏi: “Con làm gì mà phải nhảy xuống vậy?” Bé gái này nói: “Người lớn đứng, nhỏ chớ ngồi.” Bởi vì bà ngoại đến nên em vội vàng nhảy xuống. Kết quả khiến người cha rất xấu hổ, bà ngoại đi đến mà người cha không hề để ý, ngồi đó xem báo, vậy mà đứa con gái mới hai, ba tuổi của anh đã biết nhảy xuống. Cho nên hậu sinh khả úy, đứng trước những em bé học sách thánh hiền này, chúng ta cũng phải cố gắng học tập giống như các em vậy, thực hành Đệ Tử Quy.
