TỌA ĐÀM NHÂN SINH HẠNH PHÚC
(Giảng Giải Đệ Tử Quy)
Tập 16
Giám định: Lão pháp sư Tịnh Không
Chủ giảng: Thầy Thái Lễ Húc
Địa điểm: Học hội Tịnh tông Đài Nam, Đài Loan
Thời gian: 15/02/2005 - 23/02/2005
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chào mọi người buổi tối! Có nhiều bạn đã rất quen mặt, tối nào cũng đến nghe giảng, chứng tỏ là sau khi tan làm, ăn cơm xong, thậm chí chưa ăn cơm đã vội đến nghe giảng. Khổng lão phu tử có nói, một người cầu học vấn có ba pháp bảo là trí - nhân - dũng, “hiếu học gần với trí, lực hành gần với nhân, biết sỉ gần với dũng”. Chỉ cần ham học thì sẽ gần với trí tuệ; khi chúng ta nỗ lực thực hiện lời dạy bảo của thánh hiền thì sẽ dần dần cảm nhận được tâm của thánh hiền và cũng có thể cảm nhận được nhu cầu của mọi người, từ đó tâm đồng cảm, tâm nhân từ của chúng ta cũng sẽ xuất hiện; “biết sỉ gần với dũng”, thật sự có thể nhận ra được lỗi lầm của mình, tiếp đó là sửa chữa lỗi lầm của mình, có thể hàng phục phiền não, thói quen xấu của mình, đây mới là người dũng cảm thực sự. Rất nhiều bạn đã làm được “hiếu học gần với trí”, và sự ham học của bạn sẽ mang lại ảnh hưởng rất tốt cho gia đình.
Tôi nhớ lúc cha tôi tiếp quản phòng chứng khoán của ngân hàng thì đã hơn 50 tuổi, bởi vì tiếp quản phòng chứng khoán thì trong đơn vị phải có một người có chứng chỉ hành nghề, nên đã cử rất nhiều đồng nghiệp cùng đi thi để lấy chứng chỉ. Cha tôi là người lớn tuổi nhất, đã hơn 50 tuổi rồi mà vẫn đi thi, tôi thấy tối đến cha tôi ngồi đó xem sách. Kết quả thi chỉ có một người thi đậu, những người trẻ tuổi khác đều thi trượt, không ngờ cha tôi lại thi đậu. Bạn xem cha tôi không nói gì, nhưng chính hành động của ông đã khiến chúng tôi khâm phục ông rồi. Người làm con cái như chúng tôi đây có thể không ham học được không? Có thể thua cha của mình sao? Cho nên trên làm dưới noi theo, khi tâm ham học này của chúng ta có thể duy trì không gián đoạn, tin rằng đây nhất định là sự khởi đầu rất tốt cho gia đình của bạn. Tiết học buổi sáng vừa hay đã báo cáo xong đoạn Nhập Tắc Hiếu.
Tiếp theo là chủ đề thứ hai Xuất Tắc Đễ, chữ “xuất” này là chỉ ngoài gia đình ra thì phải học tập “đễ”, “đễ” là thái độ lễ phép bao gồm anh thương em, em kính anh, bao gồm việc tôn kính người lớn. Bởi vì anh em trong gia đình có thể thân thiết, có thể dùng lễ đối đãi thì đương nhiên khi họ ra ngoài giao tiếp với mọi người thì có thể dùng thái độ này để đối nhân xử thế. Nếu trong nhà cãi nhau, không giữ lễ nghĩa với anh em, thì khi ra ngoài liệu họ có thể đột nhiên trở nên rất quy củ không? Có khả năng này không? Không thể nào. Vì vậy, muốn nhận biết một người thì tới đâu có thể nhìn thấy rõ ràng nhất? Gọi là “không vào hang cọp sao bắt được cọp con”, trực tiếp tới nhà họ. Rất nhiều hành vi đối nhân xử thế của chúng ta, quả thật dưỡng thành từ trong gia đình, đó là lý do tại sao giáo dục gia đình quan trọng như vậy! Có câu “môn đăng hộ đối”, là “môn đăng” gì? Là “hộ đối” gì? Điều quan trọng nhất là gia giáo, là đức hạnh. Hiện nay, môn đăng hộ đối là gì vậy? Là tiền tài. Sao mọi người đều biết hết vậy? Tôi tương đối ít kinh nghiệm. “Đối” sai rồi, bản chất sai rồi thì kết quả sẽ phiền phức. Cho nên đức hạnh mới là gốc của gia đình, mới là gốc của quốc gia, tuyệt đối không phải tiền tài.
Trong Hiếu Kinh có một đoạn dạy bảo rất quan trọng: “Dạy dân thương yêu, không gì bằng hiếu; dạy dân lễ kính, không gì bằng đễ.” Dạy dỗ nhân dân làm thế nào yêu thương người khác, làm thế nào quan tâm người khác, thì không gì hiệu quả bằng việc dạy hiếu, “không gì bằng hiếu”; dạy dỗ nhân dân có chừng mực, “dạy dân lễ kính”, biết tôn kính người khác, thì không có phương pháp nào tốt hơn là dạy đễ, “không gì bằng đễ”. Vì vậy, “đễ” còn bao gồm giáo dục lễ phép, Khổng phu tử cũng nói “không học lễ, không chỗ đứng”, không lễ phép thì rất có thể không có chỗ đứng trong xã hội.
Trong khóa trình của mấy ngày trước, tôi cũng từng chia sẻ qua với các bạn. Bởi vì lúc tôi còn nhỏ đã dưỡng thành một thói quen, đó là chỉ cần có người lớn đến nhà, khi tai tôi nghe thấy tiếng của họ, bất kể đang làm việc gì thì tôi nhất định sẽ đi đến trước mặt họ, sau đó nói: “Con chào chú, con chào dì!” Nụ cười của các bạn rất giống chú của tôi. Trẻ nhỏ có lễ phép thì người lớn chắc chắn sẽ rất vui, khi tôi ngẩng đầu lên, tôi thấy họ rất vui và tôi cũng rất thỏa mãn. Bởi vì khi một người đang làm việc có đức hạnh, thực ra niềm vui của họ đã phát ra từ trong nội tâm. Có thái độ lễ phép này, tôi bỗng nhiên cảm nhận được, hóa ra một người có thể gặp được quý nhân hay không thì từ nhỏ đã quyết định rồi. Bạn có tin không?
