TỊNH ĐỘ ĐẠI KINH GIẢI DIỄN NGHĨA
Tập 99
Chủ giảng: Lão pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Ngày 06 tháng 08 năm 2010
Địa điểm: Giảng đường Hoa Nghiêm Malaysia
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 115, dòng thứ năm, bắt đầu xem từ câu thứ hai:
“Như mười nguyện trên, nguyện nào cũng nói: Đại nguyện này của tôi, không có cùng tận, niệm niệm tiếp nối, không có gián đoạn, thân ngữ ý nghiệp, không mệt không chán.” Đoạn kinh văn này, khi Bồ-tát Phổ Hiền phát nguyện, mỗi một nguyện đều dùng mấy câu này để làm tổng kết. Chỗ này nói “đại nguyện này của tôi”, ở nguyện thứ nhất chính là “lễ kính chư Phật”, ở nguyện thứ hai chính là “xưng tán Như Lai”, cho đến nguyện thứ mười “phổ giai hồi hướng”, mỗi một nguyện không có cùng tận, tương ưng với khắp pháp giới. Đúng như ba thứ trọn khắp trong Hoàn Nguyên Quán của quốc sư Hiền Thủ, loại thứ nhất là “trọn khắp pháp giới”. Trong Hoàn Nguyên Quán nói với chúng ta, ngài giảng đó là dao động sóng, dao động sóng cực kỳ vi tế và nhanh chóng, mỗi một dao động sóng lập tức đều trọn khắp pháp giới. Tốc độ này không có cách nào tưởng tượng, tuyệt đối không phải là tốc độ ánh sáng, tốc độ sóng điện từ như hiện nay nói, không có cách nào sánh được với nó. Ánh sáng mặt trời chiếu từ mặt trời đến trái đất còn phải mất hơn 8 phút, dao động sóng trong tự tánh, vừa động thì nó liền trọn khắp pháp giới. Đây là loại thứ nhất trong ba thứ trọn khắp. Nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền cũng là một loại dao động sóng, bất luận là cố ý hay là vô ý, bất luận là nguyện thiện hay là niệm ác, đều cùng một đạo lý như vậy, cho nên sự việc này không phải giả, nó là thật.
Mấy câu tổng kết này của Bồ-tát Phổ Hiền, hết thảy pháp thế xuất thế gian không có gì không như vậy. Hữu tình có ý niệm, cái động này của ý niệm là hiện tượng dao động sóng; còn chúng sanh vô tình, ở nơi vật chất, vật chất có dao động sóng không? Có. Hiện nay chúng ta rốt cuộc đã làm cho rõ ràng rồi, không có dao động sóng thì nó không tồn tại, nhất định phải dao động sóng thì nó mới tồn tại. Giống như chúng ta xem điện ảnh vậy, phim ảnh là từng tấm từng tấm phim dùng tốc độ nhanh cho đi qua ống kính, khiến cho chúng ta nhìn thấy tướng hư ảo trên màn bạc, tưởng rằng nó đang có động tác, trên thực tế thì không có, tấm nào tấm nấy đều là tấm phim độc lập, nếu nó không động, không động thì nó dừng lại; nếu nó không còn nữa, không còn nữa thì trên màn bạc là một khoảng trống không, chính là hiện tượng này. Ngày nay sáu căn của chúng ta có thể tiếp xúc cảnh giới sáu trần bên ngoài, đó là tướng tiếp nối của dao động sóng, nhà khoa học còn thêm vào một câu, hiện tượng tích lũy liên tục của ý niệm, ý niệm tích lũy. Ý niệm tích lũy là vật chất, cho nên vật chất có hiện tượng dao động sóng, sóng đó của nó nếu không động thì vật chất này sẽ không còn, sẽ không tồn tại. Những hiện tượng dao động sóng này đều là trọn khắp pháp giới, lập tức liền trọn khắp pháp giới. Khoa học hiện nay của chúng ta vẫn chưa thể ứng dụng đến loại hiện tượng dao động này để truyền đạt thông tin, sự truyền đạt đó quá nhanh, không phải ánh sáng và điện có thể so sánh được. Cho nên câu nói này là thật, nó không phải lời thí dụ, tương ưng với pháp giới.
Câu thứ hai là “niệm niệm tiếp nối”, đây chính là hiện nay chúng ta nói, tương ưng với thời gian. Thời gian có tồn tại không? Niệm niệm tiếp nối, hình thái thời gian này liền tồn tại; nếu như niệm niệm có một niệm không tiếp nối, thời gian liền không còn nữa, thời gian bị đứt đoạn. Cho nên, thời gian cũng là tướng hư ảo sinh ra từ trong niệm niệm tiếp nối. “Không có gián đoạn”, đây là tương ưng với tự tánh, tự tánh không sanh không diệt, không có gián đoạn. Tuy nhiên ở chỗ này, hai câu giảng ở phía trước là trạng thái dao động sóng của tự tánh, tự tánh thực ra là không động, trạng thái dao động sóng này không phải là thật, nó làm cho tự tánh sinh ra ảnh hưởng, thế nhưng tự tánh quả thật không có gián đoạn, tự tánh không có thay đổi. Tiếp theo là “thân ngữ ý nghiệp”, đây là tương ưng với ba nghiệp. Mỗi một nguyện tương ưng với pháp giới, tương ưng với thời gian, tương ưng với tự tánh, tương ưng với ba nghiệp thân ngữ ý. “Không mệt không chán”, tự tánh pháp vốn như vậy. Đây là Bồ-tát Phổ Hiền làm ra mẫu mực tu hành cho chúng ta, tấm gương tu hành. Đây là làm tấm gương cho ai? Đều là cho Pháp thân Bồ-tát. Chúng ta ở trong phẩm cuối cùng này của kinh Hoa Nghiêm, phẩm Phổ Hiền Bồ-tát Hạnh Nguyện, tên đầy đủ của phẩm này là phẩm Nhập Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện. Cảnh giới bất tư nghị là chỗ được nhập, đó chính là trở về tự tánh; hạnh nguyện Phổ Hiền là chủ thể nhập, chỉ có tu hạnh nguyện Phổ Hiền, mới có thể nhập cảnh giới này, cảnh giới này chính là Thường tịch quang tịnh độ nói trong Tịnh tông. Bốn câu này, cộng thêm câu cuối cùng “không mệt không chán” là năm câu, là Bồ-tát Phổ Hiền hình dung Thường tịch quang cho chúng ta. Thường tịch quang có tác dụng, không phải không có tác dụng, chúng sanh có cảm, Thường tịch quang liền hiện tướng, tùy theo tâm chúng sanh mà ứng với khả năng lĩnh hội của họ.