Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 89

Chủ giảng: Lão pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Ngày 26 tháng 07 năm 2010

Địa điểm: Hiệp hội giáo dục Phật-đà Hồng Kông

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 99, hàng thứ 7 từ dưới lên, cũng chính là đoạn hai của trang này:

“Tôn giả Xá-lợi-phất. Xá-lợi là tiếng Phạn, dịch là chim thu lộ. Phất là tiếng Phạn, dịch là tử, gọi là Thu Tử. Được đặt tên theo mẹ.” Đoạn này trước hết giới thiệu về tôn giả Xá-lợi-phất, Xá-lợi-phất trong Phật pháp đại biểu cho trí tuệ đệ nhất, thông thường các kinh điển Đại Tiểu thừa thường nhắc đến ngài. Xá-lợi-phất và Đại Mục-kiền-liên, Đại Mục-kiền-liên đại biểu cho thần thông đệ nhất, trong hết thảy kinh do Phật nói đều có trí tuệ, đều có thần thông, thần thông là thông đạt hiểu rõ. Xá-lợi là tiếng Phạn, dịch sang nghĩa Trung Quốc là thu lộ, tên của một loài chim, người Trung Quốc chúng ta gọi là cò trắng. Chữ phất là tiếng Phạn, chữ này dịch sang nghĩa Trung Quốc là tử, cho nên danh hiệu Xá-lợi-phất dịch sang nghĩa Trung Quốc chính là Thu Tử, con của Thu Lộ, được đặt tên theo mẹ. “Mẹ của ngài thân hình đoan chánh, mắt trong như mắt chim thu lộ, nên đặt tên là Thu Tử.” Đây là nói về lai lịch tên gọi của ngài, mẹ của ngài có ngoại hình rất đẹp, vô cùng đoan chánh, trang nghiêm, đặc biệt là đôi mắt, đôi mắt cực kỳ sáng trong trông giống như mắt của chim thu lộ, người ta gọi bà là Thu Lộ, con của bà thì gọi là Thu Tử, “nghĩa là con của bà Thu Lộ. Lại tên là Châu Tử, cũng là biểu thị đôi mắt của mẹ ngài trong như hạt châu. Lại tên là Thân Tử, biểu thị mẹ ngài thân hình đoan chánh”. Đây là nguồn gốc tên gọi có liên quan đến mẹ của ngài, mẹ của ngài có tướng mạo hết sức đoan trang. “Xá-lợi-phất ở trong hàng đệ tử Thanh văn của Phật là trí tuệ đệ nhất.” Dưới đây có một câu chuyện nhỏ, ở đây nhân tiện nhắc qua một chút: “Khi còn trong thai, ngài đã khiến cho mẹ có được biện luận tài tình, thắng cả người cậu là Câu-hy-la”, vị này về sau cũng chứng quả A-la-hán. Câu chuyện này trong kinh Lăng-nghiêm có nhắc đến, cậu của ngài là tôn giả Câu-hy-la vốn có biện tài vô ngại, chị của ông chính là mẹ ngài Xá-lợi-phất, mỗi cuộc biện luận đều cãi thua em trai, người em trai của bà quả thật rất lợi hại. Thế nhưng sau khi bà mang thai Xá-lợi-phất, đột nhiên biện tài này liền tăng lên vượt bậc, cùng Câu-hy-la biện luận, Câu-hy-la thường xuyên thua bà. Cho nên ông liền nghĩ: “Đây có lẽ không phải là biện tài của chị mình, đứa bé mà chị mang thai này nhất định là người cực kỳ có trí tuệ.” Ngài liền nói với chị như vậy, sau này quả nhiên không sai, đứa bé này thật sự là trí tuệ đệ nhất.

Bạn xem, trong đó nói về hành nghi của ngài, “tám tuổi lên giảng tòa”, lên tòa giảng kinh là một tiểu sa-di, tiểu sa-di giảng kinh mà A-la-hán đều ở bên cạnh nghe. “Khắp mười sáu nước lớn, nghị luận không ai bằng. Trong vòng bảy ngày, thông đạt khắp Phật pháp.” Thông đạt khắp Phật pháp này, ý nghĩa hàm chứa bên trong là đại triệt đại ngộ, 16 tuổi vẫn còn là một thiếu niên, đã thông đạt khắp Phật pháp. Cho nên phàm phu thành Phật thật sự là trong một niệm, ở Trung Quốc có Lục tổ Huệ Năng của Thiền tông, thông đạt khắp Phật pháp là lúc 24 tuổi, Xá-lợi-phất là 16 tuổi. Thế Tôn trong kinh Đại thừa, cũng tiết lộ thân phận của ngài, ngài là cổ Phật tái lai, cùng với Mục-kiền-liên, cả hai vị này đều đã thành Phật, đến thế gian này để thị hiện, thị hiện làm hàng đệ tử Thanh văn của Thích-ca Mâu-ni Phật. Đây là Pháp thân đại sĩ, chư Phật Như Lai, nên dùng thân gì để độ được liền hiện thân ấy, các ngài là cả một nhóm người cùng đến, gọi là “một Phật ra đời, ngàn Phật ủng hộ”, từ chỗ này chúng ta có thể thấy được. Những người giác ngộ trong Phật pháp, họ không có ý niệm ham chuộng cao xa, không có đố kỵ chướng ngại, pháp duyên của Thích-ca Mâu-ni Phật đã chín muồi, đến thế gian này xuất hiện với thân phận Phật, ngài xuất hiện một mình có thể độ được chúng sanh không? Lúc đó sẽ không độ được. Nhất định phải có rất nhiều người phối hợp với ngài, đến giúp đỡ ngài, những ai giúp đỡ ngài? Nhất định là những người trong nghề, người ngoài nghề không thể giúp được. Những người này tuyệt đại đa số là chư Phật Như Lai, một số ít là Pháp thân Bồ-tát, Pháp thân Bồ-tát đều là Bồ-tát Địa thượng.