TỊNH ĐỘ ĐẠI KINH GIẢI DIỄN NGHĨA
Tập 103
Chủ giảng: Lão pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Ngày 08 tháng 08 năm 2010
Địa điểm: Giảng đường Hoa Nghiêm Malaysia
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 121, dòng thứ nhất, bắt đầu xem từ câu thứ hai.
“Đẳng giác có hai nghĩa”, thứ nhất, “Đẳng giác là địa vị cao nhất của Bồ-tát, sắp chứng đắc Phật quả Diệu giác. Trí tuệ công đức của địa vị này tương đồng với Diệu giác, nên gọi là Đẳng giác”, đây là ý nghĩa thứ nhất trong hai ý nghĩa của Đẳng giác. Đây là Bồ-tát trong kinh Đại thừa, Bồ-tát có 51 giai vị, nhìn từ dưới lên trên là Bồ-tát địa vị Thập tín, tiếp lên cao nữa là Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng và Thập địa, đây là 50 giai vị, phía trên Thập địa là Đẳng giác. Giai vị cao nhất thì gọi là Diệu giác, Diệu giác chỉ có một giai vị, chính là chứng đắc Phật quả cứu cánh viên mãn, đó là Phật, từ Đẳng giác trở xuống đều gọi là Bồ-tát. Cho nên địa vị Bồ-tát, giai vị thứ 51 này là cao nhất, là địa vị cao nhất của Bồ-tát. Sắp chứng đắc Phật quả Diệu giác, các ngài tiến cao hơn một bậc nữa, đó chính là quả vị Diệu giác. Trí tuệ và công đức của các ngài trên thực tế cũng gần tương đương với địa vị Diệu giác, bằng với Diệu giác, cho nên gọi là Đẳng giác. Đại sư Đàm Loan nói rằng, “trông lên Diệu giác thì vẫn còn kém một bậc”, nếu các ngài nhìn lên Diệu giác thì thấy vẫn kém một bậc, “so với hàng dưới thì gọi là giác”. Hàng dưới là từ Thập địa trở xuống, 50 địa vị từ Thập địa trở xuống, giác ngộ của các ngài là cao minh hơn họ rất nhiều, gần như đạt đến viên mãn, cho nên gọi là Đẳng giác. Ý nghĩa thứ hai, Đẳng giác chính là Phật quả. Cho nên Đẳng giác có hai ý nghĩa như vậy.
“Vãng Sanh Luận Chú viết: vì các pháp bình đẳng, nên các Như Lai bình đẳng. Thế nên chư Phật Như Lai gọi là Đẳng giác.” Ý nghĩa này cũng rất hay, đây là nói hết thảy chư Phật. Bởi vì các pháp bình đẳng, Phật thường nói trong kinh Bát-nhã, “các pháp bình đẳng, không có cao thấp”, cho nên trí tuệ, thần thông, đạo lực của hết thảy Như Lai đều là bình đẳng, thế nên chư Phật Như Lai đều gọi là Đẳng giác. Ý nghĩa này cũng hay, chúng ta từ ý nghĩa này mà xem, giống như trong kinh Hoa Nghiêm, 41 giai vị Pháp thân đại sĩ đều có thể gọi là Đẳng giác. Tại sao vậy? Trong cõi Thật báo trang nghiêm của chư Phật Như Lai, mỗi một người đều giống như những gì Thiền tông nói là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, vô minh đã phá rồi. Vô minh phá rồi chính là nói, ở trong bất kỳ cảnh giới nào thì các ngài sẽ không khởi tâm động niệm. Khởi tâm động niệm còn không có, đương nhiên là không có phân biệt chấp trước, các ngài làm sao không bình đẳng cho được? Khởi tâm động niệm thì không bình đẳng, không khởi tâm không động niệm thì đương nhiên bình đẳng, cho nên cảnh giới này thật sự gọi là thế giới bình đẳng. Tại sao Phật lại nói nó vẫn còn có 41 cấp bậc? Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa, Đẳng giác, 41 cấp bậc. 41 cấp bậc này, lúc chúng ta học kinh Hoa Nghiêm đã từng học qua, không thể nói nó có, cũng không thể nói nó không có. Tại sao không thể nói nó có? Các ngài không khởi tâm không động niệm, cấp bậc làm sao phân? Phân cấp bậc, nhất định là do khởi tâm động niệm, nhất định có phân biệt; nói chấp trước không có thì được, chắc chắn là có phân biệt, không có phân biệt thì làm sao lại có cấp bậc cho được? Cho nên không thể nói nó có. Còn không thể nói nó không có là sao? Tuy rằng không khởi tâm không động niệm, đây là vô minh đã phá rồi, Phật nói cho chúng ta biết, họ vẫn còn có tập khí vô minh, tập khí chưa đoạn. Tập khí một khi chưa có đoạn, thì tập khí chắc chắn có dày mỏng không tương đồng, có người tập khí rất nặng, có người tập khí rất mỏng. Thế là chúng ta liền rõ ràng, từ việc mang theo tập khí vô minh chưa đoạn nên nói nó có 41 cấp bậc, là từ phương diện này mà nói.
Bốn mươi mốt cấp bậc này, tự hành hóa tha có chướng ngại không? Chẳng có một chút chướng ngại nào cả. Hơn nữa, 41 phẩm tập khí vô minh này không có cách nào đoạn được, quý vị nghĩ thử xem, nếu như chúng ta muốn có một phương pháp để đoạn, vậy lại khởi tâm động niệm, lại phân biệt chấp trước nữa rồi. Cho nên trong tình huống này, trong kinh cũng nói, cổ đại đức cũng nói, gọi là “đạo không cần dụng công”, cũng là nói ở chỗ này chẳng thể dùng sức được. Không thể khởi tâm động niệm, vậy bạn làm sao có thể dùng sức? Tập khí vô minh này làm sao đây? Mặc kệ chúng, để mặc chúng, thời gian lâu dần thì nó tự nhiên đoạn mất, nhất định phải dựa vào thời gian. Thời gian bao lâu? Trong kinh nói cho chúng ta biết, ba đại a-tăng-kỳ kiếp, cần thời gian dài như thế, tập khí này hoàn toàn không còn nữa, hoàn toàn không còn nữa mới gọi là địa vị Diệu giác. Cho nên, 41 cấp bậc đều có thể gọi là địa vị Đẳng giác, cái mà các ngài chứng đắc chính là Vô thượng chánh đẳng chánh giác. Vì vậy trong giáo pháp Đại thừa, trong Thiền tông đều nói minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, trong kinh Kim Cang, cư sĩ Giang Vị Nông chú giải kinh Kim Cang, trong kinh Kim Cang nói chư Phật Như Lai, chư Phật đó chính là nói về 41 giai vị này, gọi là chư Phật, từ Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa, Đẳng giác và Diệu giác, gọi là chư Phật, Phật nhiều như vậy. Cho nên, hai loại ý nghĩa này của Đẳng giác thảy đều có.
