Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Tư, ngày 22/04/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 408: Nghe tôi giảng thì họ cảm thấy như đang bị mắng
Nếu lấy Thập thiện và Thập ác làm tiêu chuẩn thì tập khí chúng sanh gần như là giống nhau, thân thì thường dễ phạm phải “sát đạo dâm ”, ý thì “tham sân si ”, “miệng nói dối, nói lưỡi đôi chiều, nói lời hung ác, nói lời thêu dệt ”. Hòa Thượng trong các bài giảng của mình, đôi lúc nhắc đến các tập khí xấu ác này và gần như mỗi người đều có các căn bệnh này, chỉ có điều là nặng nhẹ khác nhau. Người này tham ăn, người kia không tham ăn thì lại tham tiền, người không tham ăn, không tham tiền thì lại tham ngủ. Do đó, những gì Phật nói trên Kinh hay những điều Tổ sư Đại đức khuyên dạy không phải là các Ngài nói cho riêng ai nghe, chỉ là nói chung tập khí xấu ác phiền não của chúng sanh mà thôi.
Nếu dùng tâm để nói cho riêng một ai thì đó là tâm phân biệt, vọng tưởng, chấp trước. Tâm này không thanh tịnh, không bình đẳng. Hòa Thượng nói: “Phật Bồ Tát dùng tâm bình đẳng, tâm cung kính đối với tất cả chúng sanh. Do đó các Ngài chân thật là khai ngộ, chứng quả. Tâm của chúng sanh chúng ta thì không bình đẳng tức là không có tâm cung kính. Trước khi chưa học Phật, họ cuồng vọng, tự đại, cống cao ngã mạn, thường ưa thích phô trương, khoe khoang và thích phê bình người khác, tuy nhiên, sau khi đã thành tựu, một người chân thật tu hành, thường đối với tất cả chúng sanh một mực bình đẳng.”
Người tu hành mà có những tập khí trên thì họ chỉ là phàm phu bình thường, chứ chưa có chút thành tựu gì. Người thích khoe khoang và ưa phê bình người khác, thậm chí phê bình người trên, phê bình cả Phật Bồ Tát thì họ thực sự là phàm phu bình thường, chẳng có chút công phu nào cả. Nếu chúng sanh phàm phu có tâm cung kính thì cũng chỉ là nịnh bợ, thượng đội, hạ đạp, cho nên không thể khai ngộ, không thể chứng quả. Người như thế mới gọi là chúng sanh. Người chân thật tu hành phải khiêm nhường, tự hạ mình, không hề khoe khoang, tránh việc phê bình người khác.
Hòa Thượng tiếp lời: “Người chân thật khế nhập được vào cảnh giới của Phật thì những tập khí xấu ác thảy đều được cải đổi. Họ hiểu được sự khiêm tốn, sự tôn kính người, sự tán thán người và họ không còn phê bình người khác.” Từ lời chỉ dạy này của Hòa Thượng, chúng ta sẽ hiểu đâu là thiện tri thức. Danh thơm tiếng tốt không phải là tiêu chí, chẳng nói lên điều gì, quan trọng là trong cuộc sống thường ngày có biết tự hạ mình tôn người hay không? Người tự khoe khoang và hay phê bình người khác thì chúng ta phải nên tránh xa.
Những cảnh giới trên Kinh Phật nói, chúng ta hiểu được phần nào nhưng nếu chúng ta không được Hòa Thượng nhắc nhở như thế này thì biết đến bao giờ chúng ta mới chứng đắc được cảnh giới đó. Vì sao? Vì chúng ta sẽ không biết làm cách nào để thay đổi được những tập khí xấu ác và chuyển hóa tâm bệnh của mình. Tập khí của chúng ta thật là đáng sợ. Có những thứ chúng ta tưởng mình đã rời xa được nó nhưng khi gặp cảnh, gặp chuyện, nó vẫn hiện nguyên hình. Một khi chúng đã hiện nguyên hình rồi thì thay đổi không còn kịp nữa.
Hòa Thượng nói: “Các vị phải nên biết, ta đối với mọi người cung kính chính là ta đối với Phật cung kính. Ta đối với tất cả chúng sanh cung kính chính là cung kính đối với chính mình. Đạo lý này có mấy người hiểu được! Chính tôi là người đã trải qua việc này. Lúc còn trẻ, tâm bệnh rất nhiều, tập khí rất nặng. Sau khi học Phật rồi mới biết được sự xấu ác của chính mình. Trước đây, chính mình có ác hạnh, chính mình có lỗi lầm thì không có ai nói cho mình nghe. Tại vì sao không có ai nhắc nhở? Vì cho dù có ai nhắc nhở thì bản thân tôi cũng không tiếp nhận.”
Chúng ta hiện tại vẫn khởi tâm vọng tưởng, phân biệt, chấp trước với chúng sanh, tự cho rằng người này đáng cung kính, người kia không đáng cung kính. Hòa Thượng đang lấy câu chuyện của Ngài trước khi học Phật để nói đến tâm cảnh của chúng sanh chúng ta. Chúng ta có thường tiếp nhận khi có người chỉ lỗi cho chúng ta hay không? Chúng ta thường là không tiếp nhận mà còn có thái độ thù hận, khởi ý muốn báo thù. Cho nên, không ai mắc mớ, dại dột đi rước sự phiền não này. Nếu có ai đó khuyên can mình thì chúng ta phải tri ân họ vì họ là người rất từ bi, mạo hiểm, không ngại chuốc lấy sự phiền não. Bản thân tôi đã có vài lần khuyên bảo nhắc nhở, cảnh báo người khác. Họ không những không cảm ơn mà còn trở nên thù ghét tôi, họ cho rằng tôi nói những chuyện không đâu.
