Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Hai, ngày 20/04/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 406: Họ làm sai vì thiếu người dạy bảo
Chúng ta hãy dùng tâm từ bi để quán sát nguyên nhân lỗi lầm của người, xét xem lỗi lầm ấy là do không biết mà phạm hay do cố tình. Khi con người sống trong xã hội hiện đại, mối quan hệ và việc ứng xử giữa người với người đang dần dần mất đi, gần như thiếu đi sự tương thân tương ái. Có những người là thân bằng quyến thuộc, tuy nhà ở gần nhau, mà cũng phải vài năm mới nhận biết nhau.
Hòa Thượng nói: “Họ làm sai sự việc, tạo tác tội nghiệp thì chúng ta cũng không nên trách họ. Vì sao vậy? Vì không có người dạy nên thật ra họ là người đáng thương! ” Trên Kinh nói được rất rõ ràng: “Người xưa không chuẩn mực vì không nhận biết được đạo đức. Nguyên nhân là vì không có ai chỉ dạy cho nên làm sao có thể trách họ được! ” Vấn đề này đang càng lúc càng trở nên nghiêm trọng.
Nghĩ đến hoàn cảnh này, chúng ta thật sự xót xa cho thế hệ sau của mình. Cho nên, phải ý thức ngay đến việc giáo dục nhân cách, giáo dục chuẩn mực làm người! Con người không phải là người máy. Người máy thì không biết chào hỏi, không có tình cảm, không hành xử bằng tâm.
Trên Kinh Phật cũng nói: “Tiên nhập vi chủ ” – cái gì vào trước thì nó sẽ làm chủ. Chúng ta để chuẩn mực đạo đức hay để những thứ hỗn xược, bất hiếu vô nghì vào trước? Nếu là hỗn xược, bất hiếu vô nghì vào trước thì những thứ đó sẽ làm chủ, khiến ông bà cha mẹ lãnh hậu quả không cách gì tránh được. Cũng là trẻ con nhưng có đứa khi ngồi với người lớn thì biết cách hành xử, không phá phách và cũng có đứa nghịch ngợm không ai chịu nổi. Nguyên nhân là vì không có ai dạy chúng. Những đứa trẻ này, nhỏ đã như vậy, sau này lớn lên, sẽ ra sao?
Trại hè Thái Bình hôm qua chọn ra 16 bức thư của các con gửi ông bà cha mẹ, trong đó hơn một nửa là các con có hoàn cảnh cha mẹ li dị, ly thân. Những bức thư của chúng giàn giụa trong nước mắt, chúng mong rằng cha mẹ sẽ hàn gắn để chúng có được một gia đình. Những đứa trẻ đó thiếu mất tình cha, thiếu mất tình mẹ, chúng sẽ khập khiễng bước vào cuộc đời. Một ngày trại hè gắn kết yêu thương với 800 em học sinh đã để lại sự ngạc nhiên trong các thầy cô, phụ huynh và chính quyền địa phương bởi sự chuyển đổi nhanh chóng của các em.
Các con được học điều lệnh từ các chú bộ đôi, được học 5 điều Bác Hồ dạy và được sự chỉ bảo tận tình, chân thành của các cô giáo, nên các con nghe theo, làm theo. Do đó, chỉ trong một ngày, trại hè sẽ là kỷ niệm đáng nhớ trong các con. Trại hè Thái Bình là buổi ra quân đầu tiên của chúng ta và đã đạt được thành công viên mãn. Người xưa dạy chúng ta rằng: “Thánh Hiền do dạy mà ra ”. Nếu chúng ta không dạy thì đừng trách ai, còn nếu chúng ta có dạy đúng cách, đầy đủ thì chắc chắn con trẻ sẽ nghe theo, sẽ thành Thánh thành Hiền. Hành động của các con chính là lời nói phản ảnh đến chúng ta: “Tại mấy người không dạy tôi! Nếu mấy người dạy tôi, tôi cũng sẽ là người tốt! ” Quả thật, cha mẹ ngày nay cũng dạy nhưng dạy chúng những thứ ảo danh ảo vọng, chiều chuộng khiến chúng lười biếng, nhếch nhác.
Những năm qua, các trại hè chúng ta tổ chức cho các con đều thành công. Trại hè Thái Bình thu hút hơn 800 em học sinh, cùng thầy cô giáo và các phụ huynh. Cảm xúc dâng trào! Đây là một sự khẳng định cho chúng ta thấy rằng điều gì là chuẩn mực thì luôn vẫn là chuẩn mực. Và nếu chúng ta làm theo chuẩn mực thì chắc chắn kết quả sẽ vượt ngoài sự mong đợi của chúng ta, chỉ có tốt, không bao giờ có xấu. Vì biết rõ điều này, biết rõ kết quả sẽ vô cùng tốt đẹp nên mọi người dám hy sinh phụng hiến, dám chí công vô tư, dám xả mình vì người.
Hòa Thượng nói: “Ngay trong đời sống này cần phải giữ tâm tốt, làm việc tốt, tình nguyện làm người thiệt thòi, không nên chiếm tiện nghi của người khác. Chúng ta làm những việc này để cầu mong điều gì? Để lúc lâm chung, tâm chúng ta không điên đảo! Giữ tâm tốt là gì? Tâm chân thành chính là tâm tốt. Người khác có thể lừa gạt chúng ta, chúng ta nhất định không nên lừa gạt người.”
Tại sao gọi là người thiệt thòi? Vì thế gian cho đó là thiệt thòi nên chúng ta tạm gọi là người thiệt thòi nhưng thật ra, chúng ta có thiệt thòi bao giờ đâu. Ví dụ như việc chi dùng cho phương tiện đi lại cả trăm người đến Trại hè Thái Bình hôm qua là con số biết nói, nhưng chẳng ai bảo ai, mọi việc vẫn diễn ra. Người thế gian có thể cho rằng việc chi tiêu như thế là sự thiệt thòi nên họ không chịu làm. Còn chúng ta không thấy là thiệt thòi mà chỉ thấy rằng thay vì ăn uống tiêu sài thì bỏ một chút tiền tài vào ngày hè tuyệt vời cho các con. Vì sao có nhiều người lúc lâm chúng tâm hồn bất loạn, đầu óc điên đảo? Tất cả đều có nguyên nhân. Vì cả đời của họ, họ không muốn làm người chịu lỗ, không muốn làm người thiệt thòi.
