Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng Chủ Nhật, ngày 12/04/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 398: Cả đời chân thành không có hư ngụy
Cả đời chân thành không có hư ngụy là đời sống của Phật Bồ Tát. Nếu ai có thể có đời sống này thì họ sẽ chuyển phàm thành thánh. Phật Bồ Tát cả đời chân thành không có hư ngụy còn chúng sanh chúng ta cả đời hư ngụy, không có chân thành. Đó là lý do vì sao phàm phu vẫn mãi là phàm phu. Hòa Thượng nói một câu rất thấm thía: “Đó là do tại bạn không muốn làm, không chịu làm mà thôi! ” Chúng ta không chịu làm Phật, Bồ Tát mà vẫn cứ muốn làm phàm phu. Đó là khi chính mình cứ để những tập khí xấu ác dấy khởi, dẫn dắt. Nếu chúng ta chịu rời xa những tập khí đó và y theo giáo huấn của Phật Bồ Tát Thánh Hiền mà làm thì chắc chắn chúng ta sẽ chuyển đổi tốt hơn.
Bài học hôm nay, Hòa Thượng nhắc nhiều đến Tổ Sư Ấn Quang. Ngài nói: “Tổ sư Ấn Quang cả đời tiết kiệm, tích phước ”. Chúng ta phải tham thấu để hiểu rằng tiết kiệm, tích phước là đối với chính mình còn với người, chúng ta phải rộng lượng, khoan dung. Người xung quanh chúng ta sẽ rất khó chịu nếu chúng ta dùng thái độ tiết kiệm, tích phước trong ứng xử đối với họ. Hòa Thượng khẳng định: “Tổ Sư Ấn Quang là tấm gương rất gương rất tốt cho người hiện đại. Ngài cả đời chân thành đối nhân xử thế tiếp vật, không có chút nào là hư ngụy.”
Ấy vậy mà chúng sanh chúng ta thời hiện đại lại đóng vai giả mà như thật, khiến mọi người không nhận ra vì sự vi tế của nó. Tuy nhiên, chúng sanh có thể lừa mọi người nhưng họ không lừa được chính mình vì họ biết rất rõ chính mình không có tâm chân thành mà là tâm hư ngụy. Hòa Thượng đã lấy hình ảnh một vị đại đức tu hành - Tổ Sư Ấn Quang - làm tấm gương. Ngài là Tổ sư nhưng cả đời tiết kiệm, tích phước và chân thành không có chút hư ngụy nào. Ấn Tổ có một câu nổi tiếng là: “Chân thành tự khả chuyển phàm tâm. Niệm Phật phương năng tiêu túc nghiệp.”
Chúng ta hãy quán sát lại chính mình xem cả đời mình có tiết kiệm, có tích phước không? Chúng ta tận lực hưởng hết những phước mà mình đang có và còn tự cho rằng mình đáng được thừa hưởng. Đây là sai lầm! Người không biết tiết kiệm, tích phước thì phước báu sẽ nhanh chóng tiêu hết.
Theo Ấn Tổ, chân thành sẽ giúp chúng ta chuyển tâm phàm và niệm Phật thì có thể tiêu được nghiệp. Điều quan trọng là chúng ta có tin được điều này hay không đặc biệt khi gặp bệnh khổ, gặp chướng ngại, niềm tin này rất dễ bị lung lay. Chúng ta xây dựng niềm tin của mình cũng như xây móng của một tòa nhà, có thể chống chọi được bão, chịu đựng được những trận động đất. Gió bão hay động đất chính là khi chúng ta gặp chướng ngại, khi cận tử nghiệp đang đến gần. Lúc này, chúng ta có giữ được niềm tin hay không? Bình thường thì chúng ta tin sâu, nguyện thiết nhưng khi bệnh khổ đến, chúng ta lại mong hết bệnh và rất sợ chết. Đây chính là chướng ngại lớn nhất và cũng là chướng ngại sau cùng khi chúng ta sắp rời khỏi thế gian này. Cho nên hằng ngày, chúng ta phải xây dựng tín tâm với Tịnh Độ.
Trong đối nhân xử thế tiếp vật, Hòa Thượng dạy rằng: “Khi chúng ta nói chuyện với mọi người hằng ngày, từng câu, từng chữ đều là lời chân thật, không tâng bốc, không hạ thấp người khác. Chúng ta nhìn thấy người ta làm đúng thì tán thán. Nếu nhìn thấy người ta làm sai thì phải chân thành nhắc nhở, thậm chí là quở phạt. Đây đều là giáo huấn. Có những người họ làm không đúng nhưng chúng ta cũng không nói lời nào vì biết họ không sửa nên dù nói cho nhiều cũng không ích gì.”
Nếu người ta có tu dưỡng thì bạn nói, họ liền tiếp nhận, họ liền sửa đổi. Còn nếu họ chỉ là hình thức, chẳng có sự tu dưỡng, họ không chịu sửa đổi, vậy thì bạn có nói nhiều cũng chỉ kết oán. Đạo lý này rất rõ ràng. Cho nên, trong cuộc sống thường ngày, mình không còn được người ta nhắc đến tên nữa là phải cẩn trọng, mình đã bị loại, hết thuốc để chữa rồi.
Hòa Thượng tiếp lời: “Bạn nói mà họ không chịu sửa thì bạn đã đắc tội với họ, vậy thì bạn đã kết thêm oan gia rồi. Còn nếu họ chịu sửa mà bạn không nói, vậy thì bạn sai lầm rồi! Cho nên, nhất định phải thấu hiểu những gì nên nói, chỗ nào nên nói và những gì không nên nói, chỗ nào không nên nói.” Người nói và người được nói đều có sự tu dưỡng thì không kết thành oan gia. Hai bên không có tu dưỡng hoặc một trong hai bên có tu, bên còn lại không tu thì cũng kết thành oan gia. Việc này chúng ta phải cẩn trọng! Người ta chịu sửa mà mình không nói hoặc người ta không chịu sửa mà mình vẫn nói thì cả hai tình huống này, chúng ta đều sai rồi. Khổng Lão Phu Tử từng nói: “Làm người khó ” tức là làm người mà biết đạo lý, biết chuẩn mực làm người, biết làm việc phù hợp thì khó. Sống mà không có chuẩn mực, không có luân thường đạo lý, không có người trên người dưới thì không phải là con người.
