Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, thứ Sáu, ngày 10/4/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 396

CÒN MỘT NGÀY THÌ TA TẬN TÂM TẬN LỰC MỘT NGÀY

Đây chính là tinh thần của một bậc Bồ Tát. Cho dù chúng ta chỉ còn lại duy nhất một ngày ở thế gian này, cũng phải nỗ lực tận tâm tận lực vì người khác mà lo nghĩ. Người nào nghe thấy câu nói này mà trong lòng cảm thấy nao nao, hay thậm chí là xúc động, thì người đó mới bắt đầu có được tâm cảm tương ưng. Ngược lại, nếu nghe mà cảm thấy vô tri vô giác, thì chúng ta cần phải nghiêm túc quán chiếu lại chính mình bởi lẽ tinh thần Bồ Tát Đạo chưa thực sự hiện hữu nơi tâm ta. Nếu tâm chưa khởi thì làm sao có thể hành hạnh Bồ Tát?

Hòa Thượng dạy rằng, một ngày sau cùng đó không phải là lúc để chúng ta rơi vào sự tự tư ích kỷ, lo riêng cho bản thân mình, mà là lúc phải tận hiến vì đại chúng. Hôm trước, có một học trò gọi điện cho tôi và nói: “Thầy ơi, con gọi cho Thầy lần này là lần cuối, sau đó con sẽ gác điện thoại lại ”. Tôi đã bảo với học trò ấy rằng: “Không có việc gì quan trọng hơn việc niệm Phật. Con hãy niệm Phật cho đến giây phút sau cùng ”. Đó mới là việc cần làm nhất lúc này để tương lai Tịnh Độ ở thế gian còn có chỗ cho chúng sanh nương nhờ. Học trò ấy tâm sự rằng muốn có người kế vị để tiếp tục sứ mạng làm hộ pháp cho Thầy, tiếp tục công cuộc hoằng dương chuẩn mực của Thánh Hiền và Phật pháp. Rõ ràng, ngay cả trong những lời nói sau cùng, tâm nguyện ấy vẫn luôn là vì chúng sanh và vì Phật pháp.

Trong bài học này, Hòa Thượng nhắc nhở các đồng tu học Phật phải thấu suốt rằng: “Tất cả khởi tâm động niệm và việc làm của chúng ta đều phải nhằm mục đích chấn hưng Phật pháp, lợi ích chúng sanh và xã hội. Việc gì không đem lại lợi ích cho Phật pháp, không lợi ích cho xã hội, chúng ta nhất định không làm ”. Đến đây, tôi lại khởi tâm tri ân vô vàn đối với bao đời Tổ sư Đại đức. Nếu các Ngài không vì chúng sanh đời sau mà lo nghĩ, thì có lẽ Phật pháp đã mai một từ lâu, làm sao chúng ta có cơ hội tiếp cận và lắng nghe như ngày hôm nay? Tôi cũng rất tri ân những người đã cộng tác với tôi trong công tác phiên dịch. Từng người một, tôi đều trân trọng và tìm mọi cách để bù đắp xứng đáng cho họ. Đành rằng đôi khi họ làm chưa tốt hay có thái độ xao nhãng, nhưng tri ân vẫn là tri ân, còn khiển trách lỗi lầm vẫn phải khiển trách. Việc riêng của mình có thể trễ nải, nhưng việc của chúng sanh thì tuyệt đối không được phép chểnh mảng.

Hôm qua, tôi có chuyến thăm đột xuất đến trường mầm non Minh Trí (Mê Linh, Hà Nội). Khi gặp bà chủ đất, bà rất khen ngợi ngôi trường của hệ thống và cho biết đang cho các cháu của bà theo học ở đó. Dù tôi chưa hề đặt vấn đề, bà đã tự động chia sẻ rằng bà sắp xây một ngôi trường mới ở đối diện. Bà nói xây xong phòng học nào sẽ chuyển học sinh qua đó ngay. Lúc đầu, tôi chỉ định xem khu đất đó có thể thuê được hay không, nhưng khi làm việc vì lợi ích chúng sanh, mọi sự đều được cảm ứng một cách kỳ diệu như vậy.

Hòa Thượng dạy chúng ta phải phân biệt rõ: Nếu làm với tâm vô tư vô cầu, đó là công đức; nếu làm mà vẫn còn thấy mình đang làm, vẫn còn mong cầu, thì đó là phước báo. Trong các bài học, Ngài nhắc đi nhắc lại câu nói: “Khởi tâm động niệm phải thay tất cả chúng sanh mà lo nghĩ ”. Nhiều người nghe đến mức phát chán, nhưng riêng tôi, càng nghe tôi càng cảm thấy phấn chấn và thấy mình nỗ lực chưa đủ. Chúng sanh đa phần không biết lo, không biết nghĩ sâu xa. Họ cứ lầm tưởng rằng có tiền bạc và địa vị là có tất cả. Nhưng họ đã lầm. Công phu tu hành và đạo đức nhân cách là những thứ không thể dùng tiền mà mua được. Tất cả đều phải trải qua quá trình tu dưỡng và rèn luyện gian khổ. Đến lúc họ nhận ra và muốn bắt đầu lại từ đầu thì thường đã quá muộn, thời gian không còn chờ đợi họ nữa.

Hòa Thượng dạy rằng: “Nếu hằng ngày bạn chỉ vì bản thân mình mà lo nghĩ thì tâm địa của bạn sẽ bị ô nhiễm. Ngược lại, nếu hằng ngày bạn vì người khác mà lo nghĩ thì tâm địa của bạn sẽ được thanh tịnh ”. Sở dĩ tâm địa của Phật Bồ Tát thanh tịnh là vì các Ngài luôn vì chúng sanh mà lo nghĩ. Trong khi đó, chúng sanh chúng ta quay đi quay lại rồi cũng chỉ trở về với cái tâm tự tư tự lợi, chỉ lo cho sự an lạc và hạnh phúc của riêng mình. Thậm chí, ngay cả việc lo cho sự vãng sanh của mình cũng có thể trở thành một sự ích kỷ. Hòa Thượng từng nhắc nhở rằng lo nghĩ quá mức về việc vãng sanh thực chất là vọng tưởng; chỉ cần làm đúng tiêu chuẩn thì nhất định sẽ vãng sanh. Nếu niệm Phật chưa đạt tiêu chuẩn mà càng lo nghĩ thì tâm càng thêm ô nhiễm.