Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Năm, ngày 09/04/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 395: NẾU CÓ THỂ CHUYỂN CẢNH THÌ ĐỒNG VỚI NHƯ LAI

Bản lĩnh của Phật chính là không bị cảnh giới chuyển. Phàm phu luôn bị cảnh giới chuyển, do vậy, phàm phu luôn không được tự tại, luôn bị chướng ngại. Chúng ta muốn mọi thứ phải diễn ra theo ý mình thì đó là đã bị cảnh giới chuyển. Thí dụ, nếu chúng ta chỉ mặc một bộ đồ đến các sự kiện thì chúng ta sợ người khác để ý, cảm thấy mất thể diện nhưng thật ra người khác không thể nhớ chúng ta đã mặc gì. Chúng ta luôn không tự tại, luôn bị hoàn cảnh trói buộc. Thí dụ, trong bữa ăn, nếu món nào không phù hợp thì chúng ta không ăn hoặc ăn ít, thậm chí mọi người xung quanh không biết chúng ta ăn chay.

Hòa Thượng nói: “Cho nên quý vị phải nên biết, mê ngộ là do chính mình, không phải do người khác, thậm chí không phải do cảnh giới bên ngoài ”. Chúng ta thường đổ thừa cho hoàn cảnh, cho cảnh giới bên ngoài, mà không thấy rằng, chướng ngại là từ nơi chính mình. Tất cả chướng ngại là do ngay tâm của chúng ta. Thí dụ, chúng ta cho rằng một hoàn cảnh nào đó là không thể chịu đựng thì chúng ta sẽ không thể chịu được hoàn cảnh đó. Nếu chúng ta cho rằng hoàn cảnh này người khác chịu được thì chúng ta cũng có thể chịu được, thì chúng ta vẫn sống được trong hoàn cảnh đó. Trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, mọi người vẫn sống được bình thường. Những người dân sống trên đỉnh núi Himalaya vẫn trải qua cuộc sống như bình thường. Nếu chúng ta bảo những người dân này đến sống ở nơi có bốn mùa nắng ấm, đầy đủ vật chất thì họ cũng không thích. Tất cả đều từ nơi tâm người, không phải từ nơi hoàn cảnh. Nếu chúng ta bị đọa vào Địa ngục mà chúng ta có thể khởi được tâm mong những chúng sanh trong Địa ngục giảm đi khổ đau thì cảnh giới của Địa ngục sẽ biến mất. Chúng ta chỉ cần khởi được tâm vì người thì hoàn cảnh sẽ thay đổi.

Hòa Thượng từng nói: “Bạn nghĩ nhiều cho người khác thì bạn sẽ không mệt ”. Chúng ta luôn nghĩ đến những việc lợi ích cho cộng đồng, xã hội thì sẽ không nghĩ đến mệt. Chúng ta nghĩ đến mình nên mới mệt. Nếu chúng ta luôn bận rộn, nghĩ nhiều cho người khác, làm những việc vì người khác thì chúng ta sẽ không mệt. Chúng ta luôn nghĩ về mình là chúng ta đang tự tư, ích kỷ. Vậy thì rõ ràng, chướng ngại là từ nơi tâm của chính mình.

Hòa Thượng nói: “Tu hành chính là tu từ ở nơi tâm. Người giác ngộ thì tâm địa thanh tịnh. Người mê hoặc thì tâm địa không thanh tịnh ”. Người mê thì tâm luôn phiền não, chấp trước. Người giác ngộ không chấp trước nên không có phiền não. Tất cả những việc làm của chúng ta phải vì lợi ích của người khác. Nếu chúng ta không đủ cơ duyên làm một việc nào đó thì chúng ta dừng. Hòa Thượng thường nói đây là: “Việc tốt đã viên mãn ”. Thay vì chúng ta phải làm một việc trong nhiều chục năm, nếu người khác muốn làm thì chúng ta nhường vậy thì tâm chúng ta sẽ tự tại.

Một vài năm trước, nhiều trường báo với tôi là các khoản thu không đủ trả chi phí vận hành trường. Tôi nói, nếu trường có thể duy trì được thì tiếp tục làm, nếu không thì đóng cửa. Chúng ta làm như vậy thì sẽ tự tại. Chúng ta làm việc tốt mà cưỡng cầu thì chúng ta trở thành người tốt nhiều chuyện. Người xưa nói: “Nhiều việc không bằng ít việc ”. Nơi nào đủ duyên thì chúng ta tiếp tục nỗ lực, nơi nào không đủ duyên thì cho dù đã tốn nhiều công sức chúng ta vẫn đóng cửa. Nếu làm như vậy thì tâm chúng ta sẽ luôn nhẹ nhàng. Người khác nói chúng ta tốn nhiều công sức, nhưng chúng ta không thấy như vậy, rõ ràng, chướng ngại là do chính mình, không phải do hoàn cảnh.

Nếu ngay đến việc nhỏ mà chúng ta không thể buông bỏ thì chúng ta không thể vãng sanh. Phật dạy chúng ta: “Phải buông bỏ thân tâm thế giới ”. Người không buông bỏ thân tâm thế giới thì không thể vãng sanh. Chúng ta niệm Phật nghêu ngao như nhai trầu thì không thể vãng sanh. Chúng ta niệm Phật mà không thể vãng sanh thì sẽ trở thành oan gia của nhà Phật.

Hòa Thượng nói: “Phật đã chỉ điểm cho chúng ta là phải làm được: “cảnh tùy tâm chuyển”. Đây chân thật là ân đức vô cùng to lớn của Phật. Bởi vì từ trước đến giờ, chúng ta không thấu hiểu được chân tướng sự thật. Phật nói rõ cho chúng ta biết, chân tướng sự thật, điều khiến chúng ta luôn bị chướng ngại chính là chúng ta bị “tâm tùy cảnh chuyển”. Phật chỉ điểm cho chúng ta phải làm được “cảnh tùy tâm chuyển ”, bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải chuyển theo tâm chúng ta. Chúng ta không để tâm chuyển theo hoàn cảnh.