Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Tư, ngày 08/04/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 394: Không ghét người ác – không nhớ ác xưa
Người ác là những người đã từng là chúng ta không vui, dù đối diện với những người như thế, chúng ta vẫn phải quên đi. Những việc ác xưa mà người ta gây thù chuốc oán, gây lỗi cho mình mà chúng ta giữ mãi không quên thì việc này sẽ trở thành chướng ngại khiến chúng ta không có sự an tịnh. Hòa Thượng nói: “Thân là một đệ tử của Phật, nếu chúng ta phát tâm hoằng dương Phật pháp, phát tâm làm lợi ích chúng sanh thì chúng ta phải dẹp bỏ đi những chướng ngại này và còn phải hiểu được thời tiết nhân duyên nữa.”
Việc này là rất quan trọng! Đôi khi nhân duyên đến rồi nhưng chỉ vì sự chểnh mảng, chần chừ của mình mà chúng ta làm người ta mất đi cơ hội. Trước đây, có nhiều người muốn tri ân cha mẹ bởi cha mẹ không có hạnh phúc nào bằng khi được người con của mình làm như vậy. Tuy nhiên, vì sự qua loa của chúng ta mà người ta bị mất đi cơ hội hành hiếu. Do đó, trên Kinh Địa Tạng, Phật khẳng định chúng sanh cõi Diêm Phù Đề, khởi tâm động niệm, đều là ác. Lời nói này mới nghe thì cảm giác không vừa ý lắm nhưng xét cho kỹ thì chẳng oan chút nào.
Khi thời tiết nhân duyên chưa đến mà bản thân có năng lực thì vẫn có thể tạo thời tiết nhân duyên sớm hơn. Hôm trước, tôi đến một chỗ bấm huyệt, tôi có sẵn chai nước mía, tôi rót ra mời các cụ rồi tôi khuyên các cụ niệm Phật thì các cụ liền niệm. Thời tiết nhân duyên gần chín rồi thì chỉ cần một hành động nhỏ của chúng ta là có thể khiến thời cơ chín muồi.
Hòa Thượng nói: “Trong cuộc sống thường ngày, bạn qua lại với mọi người, bạn phải xem tuổi tác của họ, đức hạnh, học vấn, căn tánh của họ, tóm lại mà nói, bạn phải hiểu được căn cơ của họ để từ đó, bạn dùng cách nào đó giúp họ tiếp cận.” Nếu họ có thể tiếp cận được Phật pháp thì chúng ta dùng Phật pháp nói cho họ nghe. Nếu như họ không thích nghe Phật pháp mà muốn làm thế nào để có gia đình hạnh phúc, con cháu ngoan hiền thì chúng ta nói cho họ chuẩn mực Thánh Hiền. Nhà Phật gọi đây là ứng cơ nói pháp, nghĩa là tùy căn tánh của chúng sinh mà nói pháp. Điều tệ hại nhất là chúng ta mang một phương cách cũ rích để nói cho người khác nghe trong khi chính chúng ta còn chưa hiểu thấu rõ ràng, chưa làm được tốt. Điều chúng ta cần chú ý là muốn tùy cơ thuyết giáo là phải có đủ năng lực, có trí tuệ.
Thời gian gần đây, tôi thấy lớp Kỹ năng sống rất quan trọng. Người dạy ở những lớp này cũng phải có kỹ năng, đây là điều quan trọng hơn. Hòa Thượng nói rằng tuổi trẻ ngày nay như được nuôi ở trong lồng nên gần như họ thiếu rất nhiều năng lực. Để sống ở thế gian này, chúng ta cần nhiều năng lực, ấy vậy mà mưa họ cũng không biết trú, nắng họ cũng không biết né, cơ thể bất an thì phải biết ăn thứ gì cho phù hợp. Cho nên các thầy cô phải học tập để trau dồi kỹ năng, từ đó mới dạy các con ở các lớp Kỹ năng.
Mấy hôm nay tôi muốn gói bánh để tặng mọi người nhưng lá giong tôi hái được có bề ngang nhỏ xíu. Lá nhỏ thì gói nhỏ, thế là tôi gói bánh Tét mà nhỏ như bánh gù Tây Bắc. Đây cũng là lần đầu tôi phải làm như vậy. Đây chính là kỹ năng. Vậy nếu kỹ năng mà chúng ta không biết thì chúng ta dạy cho người khác cái gì đây. Đã không biết thì chúng ta phải học.
Trong nhà Phật có câu “Ứng cơ thuyết pháp ” – tùy theo căn tánh, tùy theo tâm tư tình cảm, tùy theo trình độ và đức hạnh mà đưa ra bài học phù hợp nhất. Nếu không làm được điều này thì sẽ là bổn cũ soạn lại, như ông thầy bốc sẵn vài trăm thang thuốc. Người bệnh nào đến cũng đưa thuốc đó uống, đau bụng, đau đầu, đau chân cũng uống thuốc đó. Đến lúc hỏi vì sao không khỏi? Thì lại được trả lời là: “Vì nhà người mắc bệnh không đúng theo thuốc! ” Thực tế, Phật pháp đến bất cứ đâu đều được người dân tiếp nhận vì Phật pháp phù hợp với căn tánh, với cái thấy, cái biết, cái nhìn của con người.
Hòa Thượng nói: “Ngay trong cuộc sống thường ngày, khi qua lại với người, bạn nên xem tuổi tác, người nhỏ tuổi nên nghe điều gì, người cao tuổi nên nghe điều gì, người có đức hạnh hay người có học vấn nên nghe điều gì. Tóm lại mà nói, phải hiểu được căn tánh của chúng sanh để nói pháp.” Nghĩa là nói những việc cần cho người nghe chứ không phải cứ nói, ai hiểu thì hiểu, không hiểu thì thôi. Hiện tại, chúng ta đang phiên dịch bộ Tịnh Độ Đại Kinh. Ban đầu tôi định cùng mọi người đọc bộ này nhưng đến buổi sáng chuẩn bị học, tôi có cảm nhận là bộ Kinh này chưa phù hợp với căn cơ của mọi người. Tôi đã chuyển sang học cùng mọi người bộ sách Phật học Thường thức để bổ sung những gì cần biết, nên biết, dễ biết ngay trong cuộc sống thường ngày.
