Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Tư, ngày 01/04/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

Bài 387: Thay chúng sanh chịu khổ

Chúng ta là người học Phật thì phải vì chúng sanh chịu khổ. Chịu khổ ở đây không phải là hành xác, là ăn đắng nằm gai, chúng ta chỉ cần tiết giảm đến mức thấp nhất như cầu đời sống, tiện nghi của mình, từ đó, dư ra một phần ban bố cho chúng sanh, nhằm giúp họ giảm đi một phần thiếu hụt. Thánh Hiền xưa có dạy: “Nhịn một vài bữa tiệc tùng để dành cho người nghèo đói. Đồ cũ không dùng cho đi cũng hữu dụng.” Nhân dân chúng ta cũng từng nhìn một bữa ăn để dành gạo ra tiền tuyến.

Nhiều người học Phật không hiểu thấu nên làm sai dẫn tới kết quả sai, vì thế mà họ tự đánh mất đi tín tâm của mình. Tín tâm một khi đã mất thì không cách gì cứu giúp họ. Cho nên chúng ta đừng để chính mình rơi vào tình cảnh này. Hòa Thượng nói: “Chúng ta là những người học Phật, chúng ta ăn chay, đời sống của chúng ta đơn giản, nhu cầu vật chất rất thấp. Chúng ta đem thứ dư ra để giúp đỡ mọi người, bố thí cho chúng sanh. Chúng ta trải qua đời sống thanh khổ, đây là chúng ta thay chúng sanh chịu khổ. Nếu chúng ta không bố thí thì chúng ta có thể trải qua một đời sống tốt đẹp hơn nhưng nếu chúng ta tiết kiệm, dư ra phần nào thì chúng sanh được thêm phần đó! ” Đời sống thanh khổ nghĩa là một đời sống thanh tịnh, tự tại, giải thoát và chữ “khổ ” trong từ thanh khổ, không phải là chúng ta sống khổ mà là do chúng sanh cho rằng khổ nên tạm dùng chữ này.

Hòa Thượng nói: “Nếu chúng ta nhẫn chịu, trải qua đời sống khó khăn một chút thì trong Phật pháp gọi là thay chúng sanh chịu khổ ”. Đời sống khó khăn chính là cái ăn cái ở phải thật đơn giản, giảm đến mức thấp nhất. Người ngoài có thể cho rằng như thế là khổ nhưng chúng ta không thấy khổ. Đời sống chúng ta hạ đến mức thấp nhất, cơm đủ no, áo đủ mặc, nhà che được mưa nắng là được rồi. Trên thế giới có những nhà tỷ phú, ngay đến con chó là thú cưng của họ cũng được gắn kim cương lên răng. Họ phải xây rất nhiều kho bãi để chứa những siêu xe. Tuy nhiên, tất cả những thứ đó để làm gì đâu! Ngược lại, cũng có những tỷ phú trải qua đời sống rất đơn giản. Tất cả đều do ý niệm vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chúng ta.

Nhiều năm trước, tôi đã tự rút ra cho mình một bài học là hơn hai phần ba cuộc đời của mình là đi làm đẹp cho cái nhìn của người khác. Cất nhà cho đẹp, đi xe đẹp để thỏa mãn cái nhìn của người khác. Xét cho cùng dù nhà đẹp, xe đẹp cũng chưa bằng ai. Mình có một chiếc siêu xe thì người ta có hàng chục chiếc siêu xe. Người có hàng chục chiếc siêu xe cũng chưa là gì vì có người có hàng trăm chiếc siêu xe, cứ thế so sánh lên thì người ta có đến hàng ngàn chiếc siêu xe. Tất cả chỉ để thỏa mãn “cái ta ” và “cái của ta ”, cho nên khổ.

Mọi người bảo tôi mặc chiếc áo này đẹp nhưng mọi người không biết đây là chiếc áo tôi nhặt được, ai đó đã bỏ lại. Rõ ràng mọi người thấy rằng nếu chúng ta đi mua theo thời trang thì chúng ta quá khổ, còn đây, chúng ta nhặt đồ bỏ đi của người khác. Đời sống chúng ta thanh khổ một chút thì chúng ta đã thay chúng sanh chịu khổ. Đạo lý này không dễ gì hiểu được, nếu chúng ta thực hành, đưa đời sống của mình về mức thấp nhất thì chúng ta sẽ hiểu được.

Bà Cư sĩ Hứa Triết từng nói tất cả đồ của bà mặc là nhặt trong thùng rác, cả đời chưa từng mua một cái áo đẹp vì hằng ngày bà sống cùng người bệnh khổ nên bà cho rằng nếu bà mua sắm cho mình thì bà cảm thấy có lỗi với những người bà tiếp xúc. Mọi tiện nghi trong cuộc sống bà đưa xuống mức thấp nhất. Sau khi đi làm về mà công việc của bà làm tắm rửa, đổ bô cho những người già bệnh, thì bà chỉ ăn táo và sữa chua. Đó là những con người thật, không phải là chuyện hư cấu. Bà đến quy y với Hòa Thượng và nói: “Hòa Thượng ơi, con có đủ tư cách làm đệ tử của Phật không? ” Hòa Thượng trả lời: “Nếu cho điểm 10 thì bà đủ điểm 10 ”.

Hòa Thượng nói: “Có lẽ có người hỏi, chúng sanh khổ là nghiệp báo của họ. Phật còn không thay thế được cho họ thì làm sao chúng ta có thể thay thế cho họ được. Vì họ không biết! Chúng ta thay chúng sanh chịu khổ, đấy là chúng ta phát tâm làm.” Chúng sanh không biết chính mình đang sống trong cảnh khổ, những việc làm của họ sẽ kết thành quả báo khổ đau. Cho nên việc thay chúng sanh chịu khổ chính là hành động chúng ta phát tâm. Đấy là tâm đại từ bi của nhà Phật. Người thay chúng sanh chịu khổ, chịu làm những việc giúp ích chúng sanh, thì đó chính là người học Phật. Còn người không học Phật thì không thể làm được.