Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Ba, ngày 31/03/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 386: Họa phúc là do chính mình tu được
Ngày nay một số người kháo nhau rằng phải đi hộ niệm thì mới vãng sanh. Điều này chưa có một Tổ sư Đại đức nào nói. Họ không nhắc đến Hòa Thượng Hải Hiền tự tại vãng sanh lưu lại toàn thân xá lợi. Vì sao? Vì có người hỏi Hòa Thượng rằng khi nào vãng sanh thì báo cho con. Hòa Thượng nói: Niệm Phật phải chính mình niệm, người ta niệm cho mình không chắc đâu. Nghe câu nói này của Ngài, chúng ta đừng dùng tình riêng, dùng sự chấp trước của mình để tư duy mà hãy xét cho kỹ lời của Ngài nói có đạo lý.
Hằng ngày chính mình dụng công niệm Phật mà còn lúc nhớ lúc quên, chúng ta niệm tiền, niệm bá đồ nhiều hơn niệm Phật, vậy thì chúng ta làm sao vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, có lẽ chỉ là quá vãng mà thôi. Bài học hôm nay, Hòa Thượng dạy chúng ta họa hay phước là do chính mình tu, vậy thì vãng sanh hay vãng lai cũng là chính mình tu. Hiện tại, chúng ta niệm “Ăn Ngủ Tài Sắc Danh Lợi ” là chính còn niệm Phật A Di Đà rất ít, niệm cho dễ coi. Niệm Phật phải xuất phát từ tự tánh, tự động, tự phát thì đó mới là mình niệm.
Tôi đã từng thử nghiệm đặt máy niệm Phật khắp nơi để mong muốn suốt ngày mình chỉ nghe một câu Phật hiệu. Thế nhưng, tâm của chính mình lại không niệm Phật một cách tự nhiên vì trước khi nghe câu A Di Đà Phật, mình đã niệm quá nhiều thứ rồi như niệm danh, lợi, ăn ngủ, tư dục, tư lợi, tư tình. Điều này khiến tần suất quy nạp câu A Di Đà Phật quá ít. Ngược lại, với một đứa nhỏ hồn nhiên, tâm trong sạch, chưa từng niệm danh niệm lợi, niệm tư dục, tư tình, tư lợi, niệm bá đồ thì khác. Nó được nghe suốt ngày, mở miệng thì hồn nhiên niệm A Di Đà Phật, thật đúng như người xưa dạy: “Tiên nhập vi chủ ” – cái gì vào trước là chủ.
Điều nguy hại nhất là niệm bá đồ, tức là tự mình yêu cầu “Ta phải thế này, ta phải thế kia. Ta phải có cái này, cái kia. Ta muốn đồ chúng phải đông, phải giàu có ”. Những người như vậy chỉ có chờ xem họ vãng sanh thế nào?
Hòa Thượng nói: “Khi chúng ta thấu hiểu một cách rốt ráo rồi thì chúng ta phải phát tâm tự độ mình và độ người.” Độ mình là trải qua đời sống nghiêm túc, không để Tài Sắc Danh Thực Thùy dẫn dắt mình mà là mình phải dẫn dắt những thứ này. Độ mình không dừng lại ở việc lạy Phật vài trăm lạy, niệm vài ngàn câu A Di Đà Phật. Điều quan trọng là chúng ta dụng tâm gì để niệm Phật, để làm việc. Nếu dùng tâm hư danh, vọng tưởng phân biệt chấp trước thì mọi việc lạy Phật, niệm Phật chỉ là gieo duyên với Phật. Cần xét xem tập khí xấu ác của bản thân có dấy khởi không, ăn ngủ, tiền tài danh vọng có đang kéo mình đi giống như đứa nhỏ buộc dây vào cổ con gấu bông kéo lê trên đường, không có một chút gì cưỡng lại không? Cho nên chúng ta chưa có một chút gì tự độ. Độ tha chính là đem tự độ của mình ảnh hưởng người khác. Mình làm được việc gì khiến người khác kính phục thì nhất định họ sẽ làm theo.
Hòa Thượng giải thích về chữ “Độ ”: “Dùng lời hiện đại mà nói, độ có nghĩa là phục vụ, là giúp đỡ. Bạn muốn đời sống của bạn trải qua hạnh phúc mỹ mãn thì chẳng những bạn giúp đỡ chính mình mà bạn còn phải giúp đỡ chúng sanh.” Hiện tại chúng ta sống trong thế giới cộng sinh, không thể có việc người ta khổ đau còn mình hạnh phúc. Không thể có chuyện con cháu mình ngoan hiền là được rồi còn con của người không ngoan hiền thì mặc kệ. Tư duy như thế là sai rồi. Vì sao? Vì dù con cháu mình ngoan hiền nhưng khi chúng bước vào xã hội, gặp con của người không ngoan thì việc này sẽ làm ảnh hưởng đến con mình.
Trên Kinh Phật dạy chúng ta không cầu hạnh phúc cho riêng mình. Vì sao vậy? Vì muốn chính mình hạnh phúc, an vui thì tất cả mọi người xung quanh phải hạnh phúc, phải an vui. Hạnh phúc của riêng mình không thể có được nên mình phải làm sao để tất cả mọi người đều có được hạnh phúc, an vui. Chúng ta đừng cho rằng họ nghiệp chướng lắm, họ là chúng sanh tội lỗi, đáng phải chịu như vậy. Có người còn đặt ra tiêu chuẩn để phán quyết rằng người này đáng được độ, người kia không đáng được độ. Đây là ý niệm sai lầm. Tiêu chuẩn những người này đặt ra chỉ là sự cố chấp, ngạo mạn, thành kiến riêng. Phật Bồ Tát không làm như vậy! Dù chúng ta ngông cuồng, không tiếp nhận lời dạy, các Ngài vẫn chờ đợi và dõi theo chúng ta cho đến khi nào độ được thì các Ngài liền cứu giúp.
