Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Hai, ngày 23/03/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

Bài 378: Tùy duyên tiêu nghiệp cũ

Hằng ngày, chúng ta có đang tùy duyên tiêu trừ nghiệp cũ, hay thực chất vẫn đang tạo thêm nghiệp mới? Chúng ta cần nhận thức rõ ràng rằng mọi thuận cảnh hay nghịch cảnh đều tuân theo quy luật nhân trước quả sau; không có việc gì là ngẫu nhiên, tất cả đều hình thành từ nhân duyên trước đó. Khi hiểu thấu điều này, chúng ta mới có thể tự mình tùy theo từng sự việc mà tiêu trừ nghiệp cũ của bản thân. Hòa Thượng dạy rằng chúng ta cũng trả nợ nghiệp, nhưng nếu trả với tâm thế chẳng vui lòng thì không thể xóa sạch được. Chỉ khi nào chúng ta hoan hỉ trả nghiệp thì nợ mới thực sự hết.

Từ đây, chúng ta nhận thấy bản thân mỗi ngày vẫn đang tạo nghiệp mới chứ chưa hề tùy duyên tiêu nghiệp cũ. Bởi khi đối mặt với khó khăn, chướng ngại, chúng ta thường có thái độ phản kháng chứ chưa thể vui vẻ chấp nhận. Thời điểm Vua Tỳ Lưu Ly kéo quân tàn sát dòng họ Thích, Đức Phật thấu suốt nhân quả của việc này nên Ngài không hề có ý niệm đối đầu, cũng không để đồ chúng của mình phản kháng. Lúc đó, Ngài chỉ khuyên gia tộc nên lánh đi. Đa phần chúng sanh do không nhìn thấu nhân quả nên luôn thắc mắc vì sao mình làm nhiều việc thiện mà vẫn gặp chướng ngại, khó khăn và bệnh khổ.

Ngài Quảng Hóa có một câu khiến chúng ta phải thức tỉnh: “Nghiệp nặng mà báo nhẹ ”. Trải qua nhiều đời kiếp và ngay cả đời này, chúng ta đã tạo nghiệp rất nặng, nên những báo chướng đến hiện tại thực sự là rất nhẹ so với những gì ta đã gây ra. Hãy quán sát kỹ để thấy rõ ràng chúng ta đang nhận quả báo quá nhẹ. Có những đứa trẻ mới 14 tuổi nhưng đã phải ở bệnh viện hơn 12 năm; có trẻ không được phép hít thở khí trời tự nhiên vì sẽ bị nhiễm khuẩn ngay lập tức. Nếu hỏi ước mơ của cháu là gì, cháu chỉ mong được hít thở khí trời một cách bình thường. Cho nên xét lại, chúng ta thấy đúng như lời Ngài Quảng Hóa đã dạy.

Trước khi xuất gia, Ngài vốn là một vị tướng; hễ đóng quân ở đâu thì xung quanh vùng đó không còn bóng dáng con gà nào, vì mỗi ngày Ngài đều ăn một con. Sau khi đi tu, Ngài nổi tiếng trong giới tu hành là một pháp sư trì giới tinh nghiêm. Vậy mà một hôm vào nhà tắm, gà vịt từ đâu bay ra va vào Ngài, khiến Ngài ngã gãy xương đùi, từ đó phải tàn tật ngồi xe lăn. Ngài đã nói một câu: “Nghiệp nặng nhưng báo nhẹ ”. Vì thế, những bệnh khổ đến với chúng ta hiện nay thực sự vẫn chưa là gì cả.

Có lần Hòa Thượng Tịnh Không từng dạy rằng, oan gia trái chủ thực tế còn từ bi hơn chính bản thân chúng ta. Trong các đời quá khứ và ngay cả hiện tại, chúng ta từng ra tay sát hại hoặc khiến người khác lâm vào cảnh sống dở chết dở. Chỉ riêng chuyện yêu đương thôi, chúng ta cũng đã làm biết bao người phải đau khổ, thậm chí có người vì mình mà đánh mất mạng sống. Những bệnh tật và chướng ngại mà ta đang gánh chịu thực ra vẫn còn nhẹ so với những tội lỗi ta đã gây ra; bởi lẽ oan gia trái chủ vẫn đang tạo điều kiện cho chúng ta có thời gian tu hành, làm các việc hy sinh, phụng sự cộng đồng và xã hội để tích công bồi đức.

Thế nhưng, họ cứ kiên trì chờ đợi hằng ngày mà chúng ta vẫn chưa chịu quay đầu, chưa thực sự nỗ lực. Chờ đợi mãi không thấy chuyển biến, họ mới tìm cách đến để đòi nợ chúng ta. Trước đây, Hòa Thượng cũng nhắc nhở rằng, khi có cơ hội thực hiện những việc thiện lành giúp ích cho cộng đồng và xã hội, đó chính là một thắng duyên. Nếu chúng ta không nhận ra đây là một cơ hội may mắn, chúng ta sẽ chỉ làm việc một cách hời hợt mà thôi.

Hòa Thượng dạy rằng: “Người ở thế gian mỗi niệm đều nghĩ đến lợi ích của chính mình nên khi bị người khác ức hiếp thì liền phản kháng. Phật pháp thì không như vậy, vĩnh viễn là nhường, không đấu tranh, không phản kháng. Cho nên Phật pháp ở thời đại này, người ta không tiếp nhận.” Con người ngày nay thường không chịu nhường nhịn mà chỉ muốn tranh giành, vì thế họ khó lòng tiếp nhận Phật pháp. Trong Phật pháp, vì thấu suốt được nhân duyên quả báo của sự việc và hiểu rõ nhân quả ba đời nên mới chọn cách nhường nhịn. Nếu không có duyên, sự việc chẳng bao giờ đến; một khi đã có duyên, dù có trốn chạy tận đâu cũng không thể thoát được. Mọi thuận cảnh, duyên lành hay nghịch cảnh, duyên ác đều do chính bản thân chúng ta tạo ra.