Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, thứ Sáu, ngày 20/3/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 375

ĐỪNG ĐỂ BỊ MÊ HOẶC BỞI NĂM DỤC SÁU TRẦN

Tất cả những sự tham cầu ở thế gian này đều khởi nguồn từ năm dục sáu trần. Ngoảnh đi ngoảnh lại, cuối cùng con người cũng đều rơi vào trong cái lưới bủa vây của năm dục sáu trần. Biết bao nhiêu người vốn nổi danh nổi tiếng, nhưng rồi một thời gian những người ấy lại mất hút. Tại sao lại có sự bất thường như vậy? Khi xem lại, chúng ta sẽ thấy rằng khi người ta giàu rồi, dư tiền dư của rồi thì họ chỉ lo hưởng thụ, không còn lo việc của chúng sanh nữa.

Hòa Thượng Tịnh Không vô cùng thấu hiểu điều này. Trên bước đường hoằng pháp lợi sanh suốt 70 năm, Ngài đã chứng kiến không biết bao nhiêu lớp người đến rồi lại đi. Có rất nhiều người tưởng chừng như có thể “Kế vãng khai lai ”, tiếp nối gánh vác việc hoằng pháp, thế nhưng rồi cũng bị tài, sắc, danh, lợi cuốn phăng hết. Trước đây, khi nghe Hòa Thượng nói câu “Tài sắc danh thực thùy - địa ngục ngũ điều căn ”, tôi từng nghĩ liệu nó có thực sự đáng sợ đến mức ấy không. Nhưng thực sự nó rất đáng sợ, nó mê hoặc người ta từng chút từng chút.

Vì vậy, chúng ta thấy khi Đức Thích Ca Mâu Ni Phật mới thành đạo, Ngài đã bắt đầu cuộc đời bằng sự khổ hạnh, rời khỏi hoàn toàn năm dục sáu trần. Tăng đoàn đệ tử của Phật thời đó cũng như vậy, họ không có cơ hội để dính mắc vào danh lợi. Ngày nay chúng ta có quá nhiều cơ hội để dính vào danh lợi: gần danh thì dính danh, gần lợi thì dính lợi, gần ăn dính ăn, gần ngủ dính ngủ, gần tiền dính tiền, gần sắc dính sắc. Cho nên, người tu hành mà tu được “hạnh đầu đà ” đáng để tán thán; đó mới là chân thật xa lìa tất cả danh vọng lợi dưỡng. Tập khí phiền não của chúng ta lúc nào nó cũng đòi hỏi sự thuận tiện, được cái tiện nghi này lại mong muốn cái tiện nghi khác, không bao giờ chịu dừng lại.

Từ rất lâu rồi, ngoại trừ những lúc bất đắc dĩ mọi người trong gia đình lấy đồ của tôi bỏ vô máy giặt chung cho đầy mẻ, còn lại một mình tôi đều tự làm hết, tự giặt đồ. Thật ra, mọi việc làm đó đều là một sự rèn luyện rất tốt, đừng tưởng rằng đó là việc nhỏ. Có nhiều người bận làm “việc lớn” quá nên những việc giặt đồ, lau nhà, rửa chén bát họ không làm. Nhưng chúng ta thấy rõ ràng, càng mong cho mình tiện nghi nhất thì chính những thứ tiện nghi đó sẽ làm mình mất hết năng lực. Hãy nhìn các bậc tu hạnh đầu đà, trong cái rét lạnh khủng khiếp hay cái nóng gay gắt ở Ấn Độ, họ vẫn đầu đội trời, chân đất, ngủ ngoài lộ thiên. Đó mới là chân thật rời khỏi năm dục sáu trần. Muốn làm được như vậy phải có sự rèn luyện lâu ngày, như chúng ta bây giờ mà bước vào nhập đoàn là "chết" ngay, vì chúng ta đã quá quen với chăn ấm nệm êm, quá quen với tiện nghi hiện đại. Nhà nào mà có người giúp việc, có máy hút bụi, thậm chí có máy rửa chén thì đúng là đáng tội nghiệp chứ không phải đáng tự hào, vì con cái đời sau của họ sẽ chẳng còn năng lực gì cả.

Vừa rồi tôi được biết con người đã làm ra robot có thể nấu ăn, thậm chí đút cho mình ăn. Trong tương lai, khi con người chẳng phải làm gì hết thì lúc đó con người có còn là con người nữa không? Hiện tại trên thế giới, rất nhiều người giỏi chỉ nghĩ cách tạo ra những thứ làm cho con người mất hết năng lực. Chính mắt tôi thấy rõ ràng có những đứa trẻ trong gia đình giàu có, ngay đến nấu một bát mì để ăn còn không biết, vì họ chìm đắm hoàn toàn ở trong tiện nghi vật chất. Họ sắm đủ thứ thiết bị máy móc chạy bằng điện, thậm chí có nhiều "máy chạy bằng cơm" ở chung quanh phục vụ. Cho nên Hòa Thượng căn dặn: “Đừng để năm dục sáu trần nó mê hoặc. Bạn để nó mê hoặc thì chắc chắn bạn sẽ bị thiệt thòi ”.

Chúng tôi cũng đã làm thực nghiệm về lớp kỹ năng sống ở Tây Ninh. Hiện tại đang có năm học sinh đang học tập ở đó, năng lực thao tác làm việc của các học sinh ấy khiến nhiều cha mẹ bây giờ nhìn thấy phải kinh ngạc, không thể tưởng tượng ra được. Đành rằng tập khí xấu ác thì các học sinh không thiếu một thứ gì, vì đó là tập khí nhiều đời nhiều kiếp và cha mẹ truyền lại, nhưng năng lực hành động, làm việc đã được cải thiện rất nhiều. Chúng ta hãy quan sát kỹ, con mình ra sao là do tâm tánh của mình như vậy, đó là sự thật. Người xưa dạy: Thánh Hiền là do dạy mà ra, muốn trở thành Thánh Hiền phải được dạy trong một tiêu chuẩn tương thích. Ngày nay chúng ta được dạy, nhưng lại được dạy thỏa mãn năm dục sáu trần, danh vọng lợi dưỡng, tự tư tự lợi và tham - sân - si - mạn.