Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng Chủ Nhật, ngày 15/03/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 370: Mỗi niệm đều xem lợi ích của mình là trọng
Chúng ta phát tâm học Phật, phát tâm niệm Phật cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc mà mọi thứ đều xem lợi ích của mình là trọng, thì việc làm đó trái với bổn hoài, bổn nguyện của chư Phật, nhất là của Phật A Di Đà. Hòa Thượng nói: “Bạn muốn vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, bạn phải đồng tâm, đồng nguyện với Phật A Di Đà, đặc biệt tâm lượng phải lớn như Phật A Di Đà. Có như vậy mới tương ưng với Phật.” Hòa Thượng đang nhắc đến nguyên nhân cốt lõi vì sao người niệm Phật thì nhiều mà người vãng sanh thì ngày một ít.
Người dạy niệm Phật ngày nay không nhắc đến cốt lõi này mà tập trung khuyên người: chỉ việc niệm Phật là sẽ vãng sanh, hay hãy cố gắng niệm Phật cho người thì mai mốt khi lâm chung có người niệm Phật cho mình thì sẽ vãng sanh. Phật A Di Đà thiết lập thế giới Tây Phương Cực Lạc là để tiếp độ vô lượng vô biên chúng sanh ở khắp mười phương thế giới, không phân biệt quốc gia hay chủng tộc. Nếu chúng sanh nào đồng tâm, đồng nguyện, đồng sự độ lượng với Phật thì họ sẽ được vãng sanh. Do đó, người niệm Phật không có thành tựu là do mỗi niệm đều xem lợi ích của mình là trọng. Đối với họ, thua lỗ, thiệt thòi, bị ức hiếp một chút đều không được.
Từ lời chỉ dạy của Hòa Thượng, chúng ta nhận ra mình đang bị bó cứng chỗ này, đang thiếu chỗ này. Nhiều đời nhiều kiếp chúng ta đã không thay đổi nên bây giờ mới như vậy. Không thay đổi điều gì? Chính là không đồng tâm, không đồng nguyện với Phật, tâm lượng cũng quá nhỏ hẹp, luôn nghĩ đến gia đình, người thân, đoàn thể của mình. Người có thể nghĩ đến đoàn thể của mình cũng đã là tiến bộ nhưng chưa đủ, tâm phải là tâm bao thái hư, lượng khắp pháp giới. Có như vậy mới có thể thành Phật.
Với tâm hiện tại mà chúng ta thành Phật thì đó là Phật gì? Nếu đem tâm lượng này của chúng ta mà vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, dự vào hàng Bất thối Bồ Tát thì Tây Phương Cực Lạc chứa toàn tội phạm, bởi mỗi niệm của chúng ta đều là ảo danh ảo vọng, tự tư tự lợi, hưởng thụ năm dục sáu trần, tham sân si ngạo mạn. Nhà Phật thường nói buông bỏ thân tâm thế giới nghĩa là không chỉ buông bỏ thế giới bên ngoài mà còn buông bỏ thân tâm; không chỉ buông bỏ thế gian pháp mà còn buông bỏ ngay đến Phật pháp. Ngược lại, chấp trước thân tâm của mình chính là chấp vào cái mình yêu, cái mình thích, chấp vào hoàn cảnh vật chất xung quanh mình, chính là vướng bận vào cái ta, cái của ta.
Nhà Phật có câu cảnh duyên không tốt xấu, tốt xấu ở tâm mình. Một người đang yêu thì nhìn thấy Hồ Tây đẹp quá. Một người đang thất tình thì thấy Hồ Tây xấu quá. Thế nhưng, Phật cũng nhắc nhở chúng ta: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng.” – Cái gì có hình tướng đều là hư ảo, đều là không thật. Vậy mà chúng ta vẫn chấp chặt vào đó. Thực tế thì, đến lúc nhắm mắt xuôi tay, không buông được cũng vẫn phải buông thôi. Nếu chúng ta buông trước được thì sẽ nhẹ nhàng hơn là đến lúc vô thường đến, bắt chúng ta phải buông. Lúc đó, chúng ta sẽ vô cùng đau khổ.
Hòa Thượng từng dạy chúng ta: Hãy cảm ơn cuộc đời, mỗi sớm mai thức dậy, ta có thêm một ngày để yêu thương. Rõ ràng, chúng ta có thêm một ngày để tận tâm tận lực, để hy sinh phụng hiến. Đó là chúng ta biết dùng thân giả này đi tìm giá trị thật. Nếu chúng ta không biết điều này mà cứ mải đắm chìm, thỏa mãn trong năm dục sáu trần, chạy theo ảo danh ảo vọng, để rồi đến lúc phải rời xa thì sự khổ đau sẽ tăng bội phần. Ngược lại, chúng ta cần tham thấu, biết rõ rằng đủ duyên thì sum họp, hết duyên thì tan rã.
Có người nói chết là hết, chẳng còn gì cho nên bây giờ phải hưởng thụ, do đó, họ làm mọi việc để thỏa mãn tư dục tư lợi tư tình, tùy tiện tạo nghiệp. Họ càng làm càng khổ vì thỏa mãn dục vọng cũng giống như người khát uống nước biển, càng uống lại càng khát. Do đó, chúng ta phải làm chủ chính mình, không bị dục vọng sai khiến, không bị thứ tham cầu sai sử, không bị tham ăn uống, tài danh sắc sai sử. Cho nên, chúng ta thấy rõ chân tướng của sự tan rã để chính mình luôn tận tâm tận lực.
Chúng ta phát tâm học Phật là phải mở rộng tâm lượng của mình thì đó mới là chân thật. Nếu chưa mở rộng tâm lượng được thì đó chưa phải là người học Phật. Hòa Thượng từng nói rằng: “Bạn học Phật là bạn phát tâm làm người chịu thiệt thòi ” cho nên nếu chưa phát tâm làm người chịu thiệt thòi thì chưa phải là người học Phật. Người sơ phát tâm mà nghe câu nói này, có lẽ sẽ khởi ý học Phật mà lỗ lã, học Phật mà thiệt thòi, thôi, không học nữa. Thật ra thiệt thòi hay lỗ lã là do người thế gian gọi tên và coi như thế, chứ có thiệt thòi đâu, có lỗ lã đâu.