Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng Thứ Bảy, ngày 14/3/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

Bài 369:

NIỆM PHẬT CÓ THỂ ĐƯỢC ĐỘ NHƯNG HỌ KHÔNG TIN

Đây là một vấn đề rất nghiêm trọng đối với các hành giả và những người niệm Phật. Lúc bình thường thì tinh tấn niệm Phật, nhưng khi chướng ngại hay bệnh khổ ập đến, lòng kiên định lại không còn và rất dễ dàng thối thất. Vì sao lại như vậy? Bởi lẽ lúc bình thường, chúng ta chưa thực sự xây dựng được tín tâm vững chắc với pháp môn Tịnh Độ.

Ngay khi còn trẻ, còn khỏe, ta phải kiên định tín tâm với Tịnh Độ và với Phật học. Muốn vậy, người tu phải thấu hiểu và thâm nhập được giáo huấn của Phật. Việc này không thể chỉ dừng lại ở việc đọc hiểu ý nghĩa trên Kinh điển, mà còn phải thông qua thân giáo, khẩu giáo, ý giáo mà Hòa Thượng đã dày công truyền đạt.

Hòa Thượng từng nói: "99% người tu có nguy cơ rơi vào tà kiến". Liệu chúng ta có nằm trong 1% ngoại lệ đó không? Chắc chắn là không. Chúng ta vẫn đang nằm trong số 99% dễ dàng rơi vào tà kiến ấy. Có một câu chuyện vui thế này: Hôm qua có người nói với tôi rằng, Thầy giảng "ở ngoài không có Phật, cũng không có ma", vậy tóm lại là có Phật thật không? Hiểu như vậy là hiểu kiểu gì? Nếu tâm mình có Phật, chứa đựng sự từ bi và tình yêu thương, thì mình nhìn đâu cũng thấy Phật. Ngược lại, nếu tâm mình gian ác, tà vạy, thì nhìn vạn vật bên ngoài cũng đều thấy sự gian ác, tà dâm. Vậy nên, Phật hay ma vốn dĩ do tâm mình mà ra.

Để mọi người dễ hiểu hơn, tôi xin nhắc lại câu chuyện giữa thi hào Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn. Khi gặp ngài Phật Ấn, Tô Đông Pha buông lời trêu chọc: "Ngài ngồi thiền trông y như đống phân bò". Ngài Phật Ấn điềm nhiên đáp lại: "Lâu ngày gặp lại hiền giả, tôi thấy hiền giả giống như một vị Phật". Xong việc, Tô Đông Pha về nhà tự mãn khoe với vợ rằng hôm nay mình đã thắng được ông hòa thượng. Người vợ nghe kể lại câu chuyện liền cảm thán: "Ông chết chắc rồi! Tâm của ông giống như đống phân bò nên ông nhìn ai cũng ra phân bò. Còn tâm của ngài Phật Ấn là tâm Phật, nên ngài ấy nhìn ông cũng giống như một vị Phật".

Học Phật là phải hiểu "ý tại ngôn ngoại" (ý ở ngoài lời). Cổ đức có câu: "Y kinh giải nghĩa, tam thế Phật oan; ly kinh nhất tự, tức đồng ma thuyết". Nếu chỉ bám chặt vào mặt chữ của kinh điển để diễn dịch thì làm hàm oan chư Phật ba đời, nhưng nếu rời xa kinh điển dù chỉ một chữ thì cũng chẳng khác gì lời ma nói. Cho nên, người học Phật cần phải có sự thấu suốt tường tận. Hàng ngày đừng tụng niệm cho có lệ, ngồi thiền mà tâm trí cứ ngẩn ngơ, như vậy thì thật lãng phí. Nghe pháp là phải thấu hiểu được nội hàm.

Sáng nay, trong lúc chờ đến giờ giảng, tôi có nói với mấy chú: “Cuộc đời của mỗi người cũng thu gọn lại giống như một ngày. Một ngày sống trọn vẹn thì cả cuộc đời này sẽ trọn vẹn.” Hàng ngày, từ 3 giờ 05 phút sáng tôi đã thức dậy để làm mọi việc cần làm. Hiện tại, mỗi ngày tôi đều viết thư pháp ba lần. Mỗi lần viết là phải trải giấy, xóa bảng; viết xong phải cắt gọt, cuộn lại cho ngay ngắn, rồi lại trải giấy mới, vuốt cho phẳng phiu. Mỗi ngày đều phải thay hoa mới ở chỗ viết và chỗ giảng cho trang nghiêm. Rất nhiều việc phải làm, nhưng mọi thứ đều phải được chuẩn bị tươm tất, mở Zoom sẵn sàng hết rồi tôi mới bắt đầu lạy Phật. Lạy Phật xong, tôi viết chữ. Viết xong thì đi đọc bài, vừa đọc vừa uống một ly bột để nạp đủ năng lượng cho buổi sáng. Tất cả các thao tác với công tắc, thiết bị đều chính xác, không bao giờ nhầm lẫn.

Trong khi đó, tôi quan sát thấy mấy chú ở đây, chỉ có hai cái công tắc điện thôi mà cứ bật nhầm lên lộn xuống suốt ngày. Bật nhầm đèn cũng không buồn tắt đi mà lại mở tiếp cái khác, có khi bật liền lúc mấy cái. Các chú thị hiện như vậy để tôi có chuyện mà nhắc nhở. Thực trạng chung của nhiều người là luôn giữ một tâm thái qua loa, sơ sài, không hề cẩn trọng. Chúng ta thường lầm tưởng rằng chỉ những việc lớn lao mới cần cẩn thận, còn việc nhỏ thì sao cũng được. Đó chính là tâm ý qua loa, khinh suất.

Sáng nay tôi viết bốn chữ "Khinh dị tạo nghiệp" (Sự dễ dãi, qua loa sẽ tạo nghiệp). Sống phóng túng, để tâm trí buông lung, không cẩn trọng trong từng hành vi nhỏ chính là đang tạo nghiệp rồi, chứ đâu cần làm ác việc gì to tát. Vì thế, Hòa Thượng luôn nhấn mạnh đến "Trạng thái nhất tâm". Nhất tâm không chỉ dành riêng cho lúc niệm Phật, mà phải áp dụng vào mọi sự, mọi việc. Không thể có chuyện lúc niệm Phật thì nhất tâm, nhưng khi rửa chén, quét nhà lại làm qua loa, dề dà. Phải dồn tâm trí vào mọi việc mình làm trong suốt cả một ngày. Hàng ngày, tôi thấy các chú làm rất nhiều việc, nhưng đôi khi lại thiếu lề lối và không thực tế. Việc làm xong thì cũng xong đấy, nhưng liệu nó có hợp lý và thực sự cần thiết ngay tại thời điểm đó hay không? Làm gì cũng phải biết xem xét sự hợp thời, hợp lúc, hợp nơi.