Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, thứ Sáu, ngày 13/3/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 368

TIÊU TAI GIẢI NẠN PHẢI DỰA VÀO CHÍNH MÌNH

Ngay từ lời tựa của bài học, chúng ta có thể nhận thấy rõ đạo lý mà Hòa Thượng thường nhắc nhở chúng ta trong câu “Tự tác tự thọ ” - tự làm tự chịu. Nếu cả cuộc đời này, trong mỗi ý niệm của chúng ta đều hướng về xã hội, vì đại chúng, vì lợi ích của tất cả chúng sanh mà hành động, chắc chắn chúng ta sẽ nhận được quả báo tốt đẹp. Ngược lại, nếu trong mọi khởi tâm động niệm đều chỉ vì chính mình, thậm chí tổn hại đến lợi ích của mọi người - nhà Phật gọi là chúng sanh - thì làm sao có thể tránh được tai nạn?

Nhiều người nói rằng, hằng ngày nịnh bợ Phật Bồ Tát thì có thể tiêu tai, miễn nạn. Điều này hoàn toàn sai lầm. Nếu chúng ta không chịu sửa đổi tâm tính thì ngay cả Phật Bồ Tát còn không thể giúp được, huống hồ là những kẻ “ma giả danh Phật ”. Những kẻ này, ngay đến bản thân họ còn không tự cứu nổi. Họ vẫn phải chịu khổ đau, vẫn phải trầm luân trong sanh tử. Đành rằng họ có thể lừa gạt được nhiều người, nhưng những điều ấy chẳng giúp ích gì cho chính họ; ngược lại, nỗi khổ của họ chỉ càng thêm chồng chất. Vì thế, người thật sự thấu hiểu luật nhân quả luôn sống vô cùng cẩn trọng trong từng khởi tâm động niệm, lời nói và việc làm.

Trong Kinh điển, Đức Phật dạy: “Bồ Tát có một pháp: ngày đêm thường niệm thiện pháp, tư duy thiện pháp, quán sát thiện pháp, không để một niệm bất thiện nào xen tạp ”. Bồ Tát không bao giờ ngồi đó tư duy, quán sát hay nghĩ đến lợi ích riêng của mình để làm tổn hại người khác. Chỉ có hạng chúng sanh u mê và hạng “ma giả danh Phật ” mới ngày ngày tính toán chuyện lợi mình, hại người. Những vị Bồ Tát chân thật thị hiện ở thế gian, trong mọi niệm các Ngài đều chỉ vì người mà lo nghĩ.

Chúng ta học Phật là để thấu hiểu được tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc tối cao: Xả mình vì người. Cho dù phải xả bỏ cả thân mạng này để mang lại lợi ích cho chúng sanh, người tu hành chân chính cũng không hề ngần ngại; huống chi chỉ là tổn hại một chút tài vật cá nhân mà đã cảm thấy xót xa thì đó chưa phải là người học Phật thật sự. Tuy nhiên, chúng ta đừng hiểu lầm rằng học Phật là bắt buộc phải hy sinh thân mạng một cách vô lý. Mọi người hãy nhìn vào tấm gương của những người anh hùng nơi biên giới, họ mang trong mình sứ mệnh thiêng liêng: “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử ”. Không ai ép buộc họ, nhưng đó là trách nhiệm với quốc gia, với dân tộc. Vai trò của người học Phật là phải làm như những gì Phật đã làm. Phật không bao giờ ép buộc, nhưng trong nhà Phật có chuẩn mực và tiêu chuẩn rất rõ ràng. Bạn làm được đến mức nào, thì sẽ đạt được quả vị ấy, giống như học sinh phải qua tiểu học, trung học, rồi mới lên đại học.

Người chân thật học Phật chính là người biết hy sinh và phụng hiến. Có như vậy, mới thật sự bước vào được cảnh giới của Phật Bồ Tát. Bằng không, chúng ta mãi mãi chỉ là phàm phu đầy rẫy Tham - Sân - Si - Mạn. Muốn thoát khỏi tai nạn, không có cách nào khác hơn là chính mình phải thay đổi ngay từ trong ý niệm. Trước đây, khởi tâm động niệm đều vì mình; giờ đây, hãy chuyển hóa để mỗi niệm đều vì người mà lo liệu. Sáng nay, sau khi lễ Phật và đọc bài xong, tôi ngồi uống nước khoảng vài phút. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, đầu tôi đã hình thành một kế hoạch hoàn chỉnh để làm những việc tốt giúp ích cho người khác. Ý tưởng ấy dấy khởi và định hình cách thức hoàn thành mục tiêu. Đó chính là ý niệm vì chúng sanh mà lưu xuất và trong đó còn mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc là “thi ân, báo ân.”

Có một câu chuyện mà tôi nhớ mãi về một ông cụ ở Nam Định. Mỗi lần tôi xuống Nam Định giảng pháp, ông đều ngồi ngay trước mặt tôi, dáng vẻ vô cùng nghiêm túc. Một năm tôi chỉ về đó một đến hai lần, nhưng lần nào cũng thấy ông ngồi đúng vị trí ấy để lắng nghe. Cách đây một thời gian, ông lâm bệnh nặng và rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Lúc đó, bản thân tôi ở đây cũng đang bị bệnh. Trong khi lễ Phật, tôi đã hướng tâm nguyện cầu: xin chư Phật Bồ Tát, Long Thiên Hộ Pháp gia bị, hỗ trợ cho ông để ông có thể tỉnh táo lại mà niệm Phật. Tôi mong ông có thể làm “biểu pháp ” cho chúng sanh trong thời kỳ này, nhất là khi hai người con của ông đều rất tinh tấn niệm Phật. Ông vốn là người đã từng làm lợi ích cho bao nhiêu người trong cả một khu vực. Nếu ông cứ hôn mê rồi ra đi như vậy (ông đã hôn mê suốt hơn 20 ngày) thì thật là một tổn thất lớn cho tín tâm của mọi người. Vài ngày sau, tôi nhận được tin báo: ông đã tỉnh táo và có thể niệm Phật trở lại. Trong lòng tôi vô cùng xúc động. Tôi suy nghĩ: Nhất định phải có những tấm gương thực tế về người niệm Phật như vậy để giúp cho những người mới phát tâm sanh khởi được lòng tin kiên cố. Ý niệm ấy hoàn toàn vì người, đó chính là “chí công vô tư ”.