Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Năm, ngày 05/02/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
BÀI 332: LUÔN MANG TÂM BÁO ÂN ĐỂ LÀM VIỆC
Hòa Thượng nói: “Hãy luôn sống trong thế giới biết ơn ”. Hằng ngày, chúng ta phải luôn mang tâm báo ân khi làm việc, đối nhân xử thế tiếp vật. Thí dụ, Cha Mẹ có công sinh thành, dưỡng dục đối với chúng ta vậy thì khi làm việc gì chúng ta cũng phải nghĩ đến ơn đức của Cha Mẹ, không làm những việc sai phạm khiến Cha Mẹ đau lòng. Mỗi người đều có bốn ân nặng là ơn tổ quốc, Cha Mẹ, Thầy Cô, những người thành toàn cho chúng ta. Chúng ta phải tận tâm tận lực, không được tùy tiện làm những việc sai phạm. Ân Phật là ân đối với người Thầy đã dẫn dắt, giúp chúng ta vượt thoát sinh tử. Ân chúng sanh là ân đối với những chúng sanh đã thành toàn, đã giúp chúng ta đáp ứng những nhu cầu của cuộc sống. Nếu chúng ta có tâm tri ân báo ân thì chúng ta sẽ hết sức cẩn trọng trong mọi việc. Nếu chúng ta cẩn trọng trong mọi việc thì khi một chút ảo danh ảo vọng, “tự tư tự lợi ” nổi lên, chúng ta sẽ nhận ra. Có những người ở trong trạng thái ảo danh ảo vọng, “tự tư tự lợi ”, tham, sân, si mà không nhận ra, đó là vì họ không làm mọi việc bằng tâm tri ân, báo ân.
Hôm qua, tôi tham gia một buổi hội thảo ở Đà Nẵng, người của chúng ta dùng tâm tri ân, báo ân để tổ chức chương trình nên mọi việc diễn ra rất tốt đẹp. Nếu chúng ta có phương pháp, phương tiện tốt nhất nhưng không có tâm tri ân, báo ân thì chúng ta không thể làm tốt mọi việc. Chúng ta làm mọi việc bằng tâm tri ân, báo ân thì kết quả của công việc sẽ hoàn toàn khác. Ý niệm danh lợi rất vi tế, ẩn sâu trong từng khởi tâm động niệm nên chúng ta không dễ nhận ra. Chúng ta đừng vì một chút ảo danh, ảo vọng, “tự tư tự lợi ”, tham, sân, si, mạn mà làm những việc ảnh hưởng đến nhiều đời sau.
Ngày trước, tôi làm quản lý kho trong một công ty thiết bị vệ sinh, sau khi làm xong một chiếc bồn cầu, nếu trên chiếc bồn cầu có một chấm nhỏ thì chiếc bồn cầu đó sẽ bị cho là hàng loại B, nếu có một chấm khá to thì sẽ trở thành hàng C. Chúng ta làm công tác giáo dục, chúng ta phải hết sức cẩn trọng trong mọi việc. Có những người hôm nay dùng một phương pháp, một vài tháng hay một vài năm sau thay đổi phương pháp khác vậy thì họ không thể có thành tựu. Hằng ngày, mỗi chúng ta phải khởi tâm tri ân, báo ân để làm mọi việc. Khi chúng ta làm bất cứ việc gì chúng ta phải nghĩ đến ân đức bảo trợ của quốc gia, lời dạy của Thầy Cô. Nếu chúng ta làm sai thì chúng ta đã không có tâm tri ân, báo ân.
Cha Mẹ luôn theo dõi quá trình trưởng thành của con cái. Khi chúng ta 70,80 tuổi, Cha Mẹ vẫn thấy chúng ta còn nhỏ dại. Chúng ta sống trong xã hội hiện đại, tất cả tiện nghi đều do mọi người thành toàn cho chúng ta. Những điều này nếu không được dạy thì trẻ sẽ không biết. Có những đứa trẻ tưởng rằng khi cần tiền thì chỉ cần ra cây ATM rút, khi hết gạo thì chỉ cần đến siêu thị lấy. Việc này rất đáng lo! Chúng không biết Cha Mẹ phải vất vả kiếm tiền, những người nông dân phải “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời ” để làm ra hạt gạo. Những đứa trẻ không được dạy thì khi lớn lên chúng cũng sẽ không biết. Ngày nay, mọi người chỉ cần ngồi nhà bấm điện thoại thì có thể gọi đồ ăn nên họ không khởi được tâm tri ân với người khác. Nếu có người giao hàng đến, đặc biệt là khi họ đến giao hàng vào buổi chiều muộn, tôi luôn tặng thêm cho họ một vài chục nghìn vì khi đó mọi người đã được về nhà với vợ con nhưng họ vẫn phải lao động.
Trong xã hội, nếu mọi người đều có tâm tri ân, báo ân với người khác thì phong thái xã hội sẽ rất tốt đẹp. Trong làng tôi ở có một người nước ngoài, ông và bạn mở một nhà hàng bán thức ăn, ông không biết nói tiếng Việt nhưng rất thân thiện, ông chọn sống ở đây vì đời sống nhẹ nhàng, không áp lực, dễ kiếm sống. Nếu ngành giáo dục xây dựng chuẩn mực đạo đức ở học đường, mọi hành động, việc làm của mọi người đều tuân theo chuẩn mực thì đất nước chúng ta sẽ ngày càng tốt đẹp.
Nhà Phật dạy chúng ta: “Tâm bao thái hư lượng khắp pháp giới ”, hay “Từ bi trùm pháp giới thiện ý khắp nhân gian ”. Nếu mọi người dùng tâm từ bi, thiện ý đối đãi với tất cả mọi người trong mọi hoàn cảnh thì mọi người đều muốn đến đây sống. Đất nước chúng ta có an ninh tốt, người dân tuân thủ pháp luật, sống trong chuẩn mực của người xưa. Hay như người xưa thường nói: “Sống có tình làng, nghĩa xóm ”. Cha Ông chúng ta đã phải hy sinh xương máu để giành lấy hòa bình, độc lập nếu chúng ta có tâm tri ân, báo ân thì chúng ta sẽ cẩn trọng trong mọi hành động, việc làm.
