Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 728: Tu Hành Không Có Gì Khác, Chỉ Là Đoạn Trừ Phiền Não Mà Thôi
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 062)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Ví như người này đạo nhãn chưa mở, vô minh chưa phá. Tuy học Đại thừa thực hành bố thí, nhưng đã là tu mù thì ắt sanh chướng ngại nặng nề.】
Một đoạn nhỏ này chúng ta thực sự phải hết sức chú ý! Rất có thể đây chính là căn bệnh mà hiện tiền chúng ta đang mắc phải. Tuy mắc phải căn bệnh này mà bản thân lại không hay biết, tự mình còn cho rằng học Phật rất khá, để rồi đến cuối cùng học Phật không đạt được kết quả, họ cũng không tìm ra được mình đã sai lầm ở chỗ nào, họ không biết; sai lầm ở đây chính là không kiến tánh. Kiến tánh đâu phải chuyện dễ dàng! Thế nhưng một câu ở chỗ này thực sự đã đem đến cho chúng ta một sự khải thị rất lớn, đó chính là nếu muốn kiến tánh, nhất định phải loại bỏ đi chướng ngại bên trong chân tánh, thì tâm tánh của chúng ta mới có thể hiện tiền.
Thứ gì chướng ngại tâm tánh của chúng ta? Kiến tư, Trần sa, Vô minh, đây là ba loại phiền não mà trên kinh đã nói. Từ đó có thể thấy, tu hành không có gì khác, chỉ là đoạn trừ phiền não mà thôi. Bắt đầu đoạn trừ từ đâu? Từ những phiền não thô trọng nhất, rõ ràng nhất mà đoạn trừ trước. Phiền não thô trọng nhất gọi là Kiến tư phiền não; đây là hai loại lớn: “Kiến” là sai lầm trên mặt kiến giải, “Tư” là sai lầm trong tư tưởng. Cương lĩnh tu học tổng quát mà Phật dạy cho chúng ta, tên gọi của nó là “Quán Hành”, Quán là thay đổi tri kiến và tư tưởng sai lầm của chúng ta, Hành là thay đổi những hành vi sai lầm trong đời sống của chúng ta. Y cứ vào tiêu chuẩn nào? Kinh điển. Y cứ vào kinh điển để tu chỉnh tư tưởng và kiến giải của chúng ta, y cứ vào giới luật để tu chỉnh hành vi trong đời sống của chúng ta; hành thì y theo giới luật, tri kiến thì y theo kinh luận; tác dụng của Kinh, Luật, Luận là giúp chúng ta sửa đổi sai lầm. Nếu chỉ là nghiên cứu kinh giáo mà không thể thay đổi những quan niệm sai lầm của chúng ta, thì điều này không có tác dụng gì. Nếu thông hiểu giáo lý, nhưng chỉ lo tu hành chứ không thể đoạn phiền não, thì sự tu trì này cũng chẳng có tác dụng gì.
Phiền não bắt đầu đoạn trừ từ đâu? Cũng phải bắt tay từ chỗ nặng nhất. Giả như tâm tham của chúng ta nặng, thì đoạn tâm tham trước; tâm sân nhuế của chúng ta nặng, thì đoạn tâm sân trước. Tập khí phiền não của mỗi người không giống nhau, bản thân phải tự mình kiểm điểm, phản tỉnh thật kỹ, xem căn bệnh nào nặng nhất thì đối phó với nó trước. Căn bệnh nặng nhất mà chuyển đổi lại được rồi, thì những thứ khác nhẹ hơn một chút sẽ rất dễ dàng chuyển đổi. Giống như trị bệnh vậy, nhất định phải điều trị căn bệnh nặng nguy hiểm đến tính mạng trước, đối với những căn bệnh nhỏ không mấy liên quan đến tính mạng thì có thể từ từ, căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng thì nhất định phải ưu tiên điều trị đầu tiên, đạo lý ở đây cũng y như thế.
Đạo nhãn chưa mở. Phá vô minh đối với chúng ta mà nói là khó, đó thực sự là chuyện chẳng hề dễ, mở đạo nhãn so với phá vô minh thì dễ dàng hơn quá nhiều; đạo nhãn mở rồi, bạn có thể nói là đã có chánh tri chánh kiến. Đồng tu học Phật chúng ta cũng thường nói chúng ta là những đệ tử Phật chánh tín. Thế nào gọi là chánh tín? Đạo nhãn được khai mở thì gọi là chánh tín, không còn mê tín nữa, đạo nhãn mở rồi, đó là chánh tín. Đạo nhãn, nói một cách đơn giản, là có năng lực biện biệt tà chánh. Xã hội hiện nay rất loạn, trong cửa Phật cũng rất loạn, có thể nói là ở bất kỳ đoàn thể nào cũng vậy, bên trong cửa Phật vốn đã loạn, nội bộ các tôn giáo khác cũng đều loạn, có thật, có giả, có tà, có chánh; bạn có thể vừa nhìn một cái là nhìn thấu suốt, tường tận ngay, đây chính là đạo nhãn. Nói cách khác, là có năng lực biện biệt thật giả, tà chánh, thị phi, thiện ác, lợi hại, bạn có loại năng lực biện biệt này, thì đạo nhãn của bạn đã mở rồi.
Nếu như không có năng lực biện biệt thì phải làm sao? Phải nương tựa vào thầy. Cũng giống như một đứa trẻ, đứa trẻ không có năng lực biện biệt thị phi, lợi hại thì nó phải làm sao? Nương tựa vào cha mẹ, không thể rời xa cha mẹ, cha mẹ bảo vệ nó; rời xa cha mẹ, nó sẽ vô cùng nguy hiểm, rất có thể sẽ phải hứng chịu tai nạn nguy hiểm đến tính mạng, tuyệt đối không thể rời xa cha mẹ. Bắt buộc phải đợi đến khi nó khôn lớn trưởng thành, có được kinh nghiệm và từng trải rồi, nó mới có thể rời xa cha mẹ, có thể tự lập. Chúng ta học Phật cũng giống y như vậy.