Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 716: Như Lai Là Danh Xưng Của Tánh Đức

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 061)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Như Lai là danh xưng của Tánh đức. “Vô thật vô hư” chính là dung mạo của Tánh đức. Vô thật nghĩa là sanh diệt đã diệt, phàm tình đều không. Vô trí diệc vô đắc, thánh giải cũng không. Vô hư nghĩa là tịch diệt hiện tiền, Thể hiển hiện. Có thể trừ mọi khổ não, Dụng hiển hiện. Nói tóm lại, “vô thật vô hư” cũng giống như nói “tịch chiếu đồng thời”. Tịch tức là vô thật, chiếu tức là vô hư. Tâm thanh tịnh, là vô thật vậy. Sanh thật tướng, là vô hư vậy.】

Đoạn văn này không dài, nhưng ngài [Giang Vị Nông] đã đem “vô thật vô hư” giảng giải vô cùng rõ ràng, vô cùng minh bạch, quả thật rất hiếm có. Trong kinh văn, Phật bảo chúng ta “pháp mà Như Lai đắc được”, đây chính là điều mà người phàm chúng ta thường gọi là thành Phật, chứng đắc Phật quả. Thành Phật rốt cuộc là chứng được những gì? Ngài đã đạt được những gì? Phật ở ngay chỗ này nói với chúng ta, Ngài xác thực là đã đạt được, thế nhưng pháp đạt được ấy lại “vô thật vô hư”. Bốn chữ này, chúng ta thoạt nghe qua sẽ cảm thấy rất khó hiểu. Tại sao pháp này lại là vô thật vô hư? Nhìn bề ngoài thì ý nghĩa này dường như mâu thuẫn với nhau. Vô thật đương nhiên chính là hư vọng, vô hư đương nhiên chính là chân thực, vậy rốt cuộc là chân thực hay là hư vọng? Cho nên cần thiết phải đem sự thật này nói cho rõ ràng. Chúng ta nghe qua câu này sở dĩ cảm thấy khó hiểu, là bởi vì đây không phải là cảnh giới của chúng ta, mà đây là cảnh giới của Phật Bồ Tát. Cảnh giới của chúng ta là do chưa lìa khỏi vọng tưởng, chấp trước, cho nên đem hai chữ “hư – thật” này cho là thật, người hiện đại gọi là chấp thật (cho là có thật), đã nhìn nhận hai chữ này một cách quá cố chấp (bám chặt vào đó). Chư Phật Bồ Tát không có vọng tưởng, không có phân biệt, không có chấp trước; hư và thật trong mắt các Ngài chỉ là một việc, không phải là hai việc. Đây chính là cái gọi là nhập pháp môn Bất Nhị, các Ngài là nhập pháp môn Bất Nhị, còn chúng ta thì cho rằng hư và thật là hai chứ không phải một. Các ngài đã nhập pháp môn Bất Nhị, cho nên mới nói là vô hư vô thật.

Như Lai, là đứng trên phương diện Chân Như Bổn Tánh mà nói. Trong Kinh Kim Cang nói đến Như Lai rất nhiều, nói đến chư Phật cũng rất nhiều; phàm hễ nói đến chư Phật thì đều là từ trên sự tướng mà nói, còn nói đến Như Lai là từ trên Thể Tánh mà nói. Trên sự tướng, thưa cùng chư vị, thì có thật có hư; thế nhưng nếu từ trên tâm tánh mà nói thì hư thật đều không thể bàn tới. “Vô thật vô hư, nãi tánh đức chi dung” (Vô thật vô hư, chính là dung mạo của Tánh đức). Dung là gì? Là dung mạo, là dáng vẻ. Tánh đức có hình dáng ra sao? Tánh đức chính là vô thật vô hư, chính là có dáng vẻ như vậy. Dáng vẻ này ở đâu? Nói một cách chân thật thì nó ở ngay trước mắt chúng ta. Cảnh giới mà sáu căn của chúng ta tiếp xúc, không có cảnh giới nào lại chẳng phải là vô thật vô hư. Đáng tiếc là chúng ta từ đầu đến cuối đều không nhìn ra, từ đầu đến cuối đều không thể hội được, như vậy gọi là phàm phu. Nếu như bạn nhìn ra được, bạn thể hội được, vậy thì bạn không còn là phàm phu nữa. Chẳng những không phải là phàm phu, mà trong kinh Đại Thừa nói, bạn đã là Pháp Thân Đại Sĩ rồi, không phải là Bồ Tát thông thường nữa.

Đoạn dưới đây thuyết minh cho chúng ta rõ, thế nào gọi là vô thật? Thế nào gọi là vô hư? “Vô thật giả, sanh diệt diệt dĩ” (Vô thật nghĩa là sanh diệt đã diệt). Câu nói này tôi nghĩ là rất nhiều đồng tu đều vô cùng quen thuộc. “Sanh diệt diệt dĩ, tịch diệt hiện tiền” (sanh diệt đã diệt, tịch diệt hiện tiền), mọi người đều rất quen. Vậy xin hỏi quý vị, cái gì đã “sanh diệt diệt dĩ”? Cái gì gọi là sanh diệt? Là ý niệm (niệm đầu), một niệm sanh, một niệm diệt. Phật nói với chúng ta, một sát-na có chín trăm lần sanh diệt; sanh diệt chính là chỉ cho cái này. Sự sanh diệt đã đoạn dứt rồi, không còn nữa, thì đây là quả vị gì? Là quả vị Cứu cánh Viên mãn Phật. Đẳng Giác Bồ Tát vẫn còn một phẩm sanh tướng vô minh chưa đoạn, sự sanh diệt của các ngài vẫn chưa diệt hết. Đây là cảnh giới trên quả địa của Như Lai, phàm tình đến chỗ này mới hoàn toàn vắng bặt, mới thực sự là không còn nữa. Đẳng Giác Bồ Tát, ngài chưa được gọi là Phật, ngài vẫn gọi là Bồ Tát. Ý nghĩa của từ Bồ Tát, Đại sư Huyền Trang dịch là “Giác hữu tình”. Ngài vẫn là hữu tình, tuy là hữu tình, nhưng ngài giác ngộ, ngài không mê. Phàm phu lục đạo là chúng sanh hữu tình mê hoặc điên đảo. Bồ Tát, mãi cho đến Đẳng Giác Bồ Tát của Viên giáo, đều được gọi là chúng sanh hữu tình đã giác ngộ, cái “tình” vẫn chưa đoạn dứt. Đến khi phẩm sanh tướng vô minh cuối cùng bị phá trừ, phàm tình của ngài đã đoạn hết, không còn nữa, đích xác là không còn nữa, Chân Như Bổn Tánh hiển hiện một cách viên mãn, không mang theo mảy may ô nhiễm nào. Điều này chính là chứng tỏ rằng Đẳng Giác Bồ Tát vẫn còn mang theo một chút xíu ô nhiễm, vẫn chưa thể nói là thanh tịnh hoàn toàn một trăm phần trăm, chưa đạt đến mức độ đó. Chỉ có trên quả địa Như Lai mới là cứu cánh viên mãn, mới là thanh tịnh chân chính.