Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 602: Bổn Kinh Nói Không Có Định Pháp, Cho Nên Không Được Chấp Trước
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 051)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Kinh Hoa Nghiêm chỉ rõ “Một là tất cả, tất cả là một”. Bổn kinh nói không có pháp cố định. Cho nên không được chấp trước.】
Chúng ta xem câu này trước. Hai câu này trong kinh Hoa Nghiêm đều là cương lĩnh của Phật pháp, trong nhà Phật gọi là pháp môn Tổng Trì, ý nghĩa của hai câu này rất sâu sắc và cũng rất khó hiểu. “Một là tất cả, tất cả là một”, ý nghĩa này rất sâu và rất rộng. Nếu nói từ trên phương diện Tánh Tướng, “Một” là nói về Tánh, là nói về Thể, Thể là một; “Tất cả” là nói về Hiện Tướng, Tướng thì vô lượng vô biên; vô lượng vô biên Pháp Tướng đó đều quy về một Thể, một Thể biến hiện ra vô lượng vô biên Pháp Tướng, đây là giải thích từ trên phương diện Tánh Tướng. Nếu giải thích từ phương diện Lý Sự thì cũng đều thông suốt, Lý là một, Sự thì quá nhiều, vô lượng vô biên Sự đều từ một Lý; một Lý hiện ra vô lượng vô biên Sự, cho nên dùng Lý Sự để giảng cũng được. Nói trên phương diện Sự Sự, thì cũng không có gì là không thể, đều có thể giải thích thông suốt. Ví dụ trong kinh Hoa Nghiêm nói về “Chủ Bạn Viên Dung”, Thích Ca Mâu Ni Phật là Chủ, Chủ là một, tất cả chư Phật đều là Bạn của Thích Ca Mâu Ni Phật, một là tất cả, tất cả là một. Nếu A Di Đà Phật là Chủ, thì Thích Ca Mâu Ni Phật cũng là Bạn, do đó “Một” không phải là “Một” cố định, nếu nói “Một” là cố định thì sai rồi. Một không phải là cố định, Một là “nhậm nhất” (bất kỳ một cái nào), bất kỳ một pháp nào. Quý vị phải biết rằng, bất kỳ một cái nào cũng đều là tất cả, tất cả là bất kỳ một cái nào, ý nghĩa này quý vị liền có thể lĩnh hội được rồi. Nếu quý vị nói nó là “độc nhất vô nhị”, vậy thì sai rồi, vậy thì quý vị không hiểu được nghĩa chân thật của Như Lai. Nó là “nhậm nhất”, bất kỳ một pháp nào được lấy làm “Cương” (cốt lõi), thì những pháp khác thảy đều là “Mục” (chi tiết), là ý nghĩa này. Đây là chân tướng sự thật, đây là chân lý, là chân tướng của vũ trụ nhân sinh. Cho nên bổn kinh Phật nói không có pháp cố định, cái “Một là tất cả, tất cả là một” đó chính là không có pháp cố định.
Chúng ta hướng về chỗ này để thể hội, mới biết được pháp pháp bình đẳng, tâm thanh tịnh và tâm bình đẳng mới có thể sinh khởi lên được. Vì sao lại sinh tâm bình đẳng? Tâm bình đẳng là dựa trên đạo lý này mà sinh ra. Biết được là pháp pháp bình đẳng, Phật Phật bình đẳng, không những Phật Phật bình đẳng, mà Phật và chúng sinh cũng bình đẳng. Trong nhà Phật chúng ta tu trì, đặc biệt là sự biểu pháp trong Mật tông, trong Mật tông tu pháp Quán Âm, Quán Âm là Bổn Tôn, Quán Âm là thứ nhất, tất cả chư Phật Như Lai đều xếp bên cạnh Quán Âm Bồ Tát, Bổn Tôn là thứ nhất. Quý vị mới biết cái “Một” đó là nhậm nhất (bất kỳ một cái nào), không phải Phật là thứ nhất, Bồ Tát là thứ hai, không phải vậy! Bồ Tát cũng có thể là thứ nhất. Bồ Tát đã có thể xếp thứ nhất, chúng sinh có thể xếp thứ nhất không? Có thể. Cho nên Mật tông quy y là Tứ quy y, còn phải quy y sư phụ của mình, quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, lại còn phải quy y Sư, đây đều là biểu pháp tất cả là một, một là tất cả. Cho nên mới biết, bất kỳ pháp nào cũng vậy. Thiền tông biểu pháp, thì ý vị lại càng đậm đà hơn, càng có ý nghĩa hơn. Quý vị nói Thượng sư Mật tông là thứ nhất, tưởng chừng đã là thù thắng lắm rồi (*), trong Thiền tông cái sự biểu pháp ở vị trí thứ nhất đó, lại càng không thể nghĩ bàn. Trong các công án ngữ lục có nói, người này kiến tánh rồi, tánh ở đâu? Lấy một cái Can Thỉ Quyết (cây gạt phân khô) ra so sánh (**), thì cái đó đã là đệ nhất rồi. Can Thỉ Quyết là cái gì? Nói ra có khi quý vị đều không hiểu, bây giờ trong nhà vệ sinh dùng giấy vệ sinh. Ngày xưa không có giấy vệ sinh, thì lấy nhánh cây nhỏ, dùng cái đó, đó gọi là Can Thỉ Quyết; cái đó là thứ nhất, tất cả chư Phật Bồ Tát đều xếp thứ hai. Một là tất cả, quý vị từ trong những ví dụ này, hãy đi thể hội cái ý nghĩa này. Cho nên pháp pháp bình đẳng, trong pháp bình đẳng bất kỳ pháp nào cũng là thứ nhất. Cái “Một” của nó là nhậm nhất, không phải chuyên nhất, không phải độc nhất, phải hiểu được ý nghĩa này.
