Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 547: Ngũ Đức, Tam Phước, Lục Hòa, Tam Học, Lục Độ, Thập Nguyện (Phần Thượng)

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 047)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Ngũ đức, tam phước, lục hòa, tam học, lục độ, thập nguyện.】

Đây là cương lĩnh tu hành mà chúng ta đề xướng khi Tịnh Tông Học Hội được thành lập, gồm năm hạng mục, sau này lại thêm Ngũ đức vào, trở thành sáu khoa mục. Ngũ đức là sự tu dưỡng của Khổng Phu Tử. Trong “Luận Ngữ”, chúng ta thấy khi các học trò của Phu tử lúc nhàn đàm, mọi người cùng nhau bình luận xem thầy của mình có những đức hạnh nào? Kết quả các đồng học đều công nhận thầy có năm loại đức hạnh tốt: Ôn, lương, cung, kiệm, nhượng. Thầy rất ôn hòa, đôn hậu; cung kính, bất luận đối với người, với việc, hay với vật đều cung kính; tiết kiệm, trong đời sống hằng ngày một chút cũng không lãng phí, cuộc sống của Phu tử rất tiết kiệm; lương thiện, tâm địa vô cùng lương thiện; nhẫn nhượng, đối với tất cả mọi người đều có thể nhẫn nhượng. Ôn, lương, cung, kiệm, nhượng, Phu tử có ngũ đức. Thánh nhân thế gian đều cụ túc năm loại đức hạnh này, chúng ta học Phật, Phật là bậc cao tột, vượt xa thánh nhân thế gian quá nhiều, giả như ngay cả năm điều đức hạnh này mà cũng không có, vậy còn học Phật nỗi gì? Cho nên chúng ta lấy năm điều này làm nền tảng, từ trong ngũ đức này mà kiến lập Phật pháp.

Sự kiến lập của Phật pháp, đầu tiên là “Tam phước”. Trong “Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh” có nói, điều thứ nhất: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”; điều thứ hai: “Thọ trì tam quy, cụ túc chúng giới, bất phạm oai nghi”; điều thứ ba: “Phát Bồ Đề tâm, thâm tín nhân quả, độc tụng Đại thừa, khuyến tấn hành giả”, đây gọi là tam phước, Tịnh nghiệp tam phước. Thế Tôn ở phần cuối của ba điều này, đã nói một câu vô cùng quan trọng, Ngài nói ba điều này là “Tam thế chư Phật, tịnh nghiệp chánh nhân”, câu nói này vô cùng quan trọng. Tam thế là quá khứ, hiện tại, vị lai, tất cả chư Phật ba đời tu hành thành Phật bằng cách nào? Ba điều này chính là chánh nhân của các Ngài. Từ đó có thể biết, chư Phật ba đời tuyệt đối không phải chỉ tu một pháp môn mà thành Phật đâu. Những vị Phật này trong khi tu nhân, cá nhân tu pháp của cá nhân, là vô lượng vô biên pháp môn, vô lượng vô biên pháp môn đều được kiến lập trên nền tảng của tam phước, có thể thấy đây là nền tảng chung. Bất luận quý vị học tông phái nào, bất luận quý vị tu học pháp môn nào, đều phải trên nền tảng này mà xây dựng. Nếu không có tam phước, bất luận tu học pháp môn nào, quý vị quyết định không thể thành tựu; nếu như quý vị có thành tựu, thì câu nói này của Thích Ca Mâu Ni Phật chẳng phải đã biến thành vọng ngữ rồi sao? Do đó có thể thấy, tam phước rất quan trọng. Người học Phật chúng ta nếu không thể làm được ba điều mười một câu này, quý vị học Phật cái nỗi gì! Niệm Phật có thể vãng sanh không? Chưa chắc! Người niệm Phật không thể vãng sanh thì quá nhiều rồi, vì sao họ không thể vãng sanh? Nền tảng này chưa vững, không tu từ trên nền tảng. Giống như cất nhà vậy, đây là đổ móng, họ không đổ móng, cho nên nhà cất không thành, cất chưa được một nửa thì đã sập rồi. Đây chính là nguyên nhân vì sao có vô số người niệm Phật, niệm cả đời mà không thể vãng sanh, vì thế tam phước này phải được nghiên cứu giảng giải một cách tỉ mỉ. Trong quá khứ tôi đã từng mở một chuyên đề riêng để giảng qua, hình như có băng ghi âm, tiêu đề chính là “Tịnh nghiệp tam phước”, vô cùng quan trọng. Học Phật bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ chỗ này.

“Lục hòa” là lục hòa kính, đây là do Phật dạy cho chúng ta. Con người sống trên thế gian, không thể rời khỏi đoàn thể để sống độc lập, cũng tức là con người không thể rời khỏi xã hội, không thể rời khỏi đại chúng, mọi nhu cầu trong cuộc sống của chúng ta đều phải dựa vào đại chúng, mọi thứ chúng ta mặc, ăn, dùng, đều phải dựa vào vô số người cung dưỡng. Không thể rời khỏi đại chúng, phải chung sống cùng đại chúng, vậy phải chung sống như thế nào? Phật dạy cho chúng ta sáu điều này, sáu điều này là những giới điều cơ bản để chung sống với đại chúng, nhất định phải tuân thủ, không tuân thủ thì không phải là đệ tử Phật. Học Phật có rất nhiều đệ tử Phật giả, không phải thật. Những ai là giả? Không làm được Tam phước, Lục hòa thì chính là giả, thì không phải là đệ tử Phật chân thật, đệ tử Phật chân thật nhất định sẽ làm được điều đó, chân thật y giáo phụng hành. Điều thứ nhất chính là “Kiến hòa đồng giải”. Người hiện đại chúng ta thường nói là xây dựng nhận thức chung, cũng tức là nói mọi người chúng ta đối với sự việc, đối với con người, cách nhìn, cách nghĩ phải tương đồng với nhau, càng tương đồng càng tốt, bởi vì có sự tương đồng thì sẽ không có tranh chấp, ý kiến của chúng ta sẽ đồng nhất, giữa người với người chung sống với nhau thì đây là điều quan trọng nhất. Tất cả mọi tranh chấp, cho đến phát triển thành chiến tranh, quý vị thử hỏi xem nguyên nhân là gì? Kiến giải không giống nhau, ý kiến không giống nhau. Điều này vô cùng quan trọng. Kiến giải, tư tưởng không giống nhau, miễn cưỡng gắn kết lại với nhau, điều đó không thể dài lâu, bên trong đó có vấn đề, giới luật dù có nghiêm ngặt đến mấy cũng chỉ là khống chế một cái vỏ bề ngoài, một khi khống chế không nổi thì sẽ bùng nổ, vấn đề sẽ phát sinh. Cho nên điều này vô cùng quan trọng.