Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 392: Không Có Chỗ Nói, Là Không Có Cái Để Nói, Chẳng Phải Là Không Nói

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 033)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Vô sở thuyết giả, vô kỳ sở thuyết dã, phi vị vô thuyết.】 (Cái gọi là “không có chỗ nói”, là không có cái để nói, chứ chẳng phải là không nói.)

Nói là tướng, không có chỗ nói là tánh, trong chân tâm vốn không có chỗ nói. Tất cả những gì phàm phu nói, đều là từ trong vọng tâm mà nói ra. Chúng ta thử đặt câu hỏi, Như Lai vì chúng ta mà nói những pháp này, là dùng chân tâm hay vọng tâm? Nếu là chân tâm, thì “ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt” (bặt đường ngôn ngữ, dứt chỗ tâm hành), một chữ cũng không thể nói, và cũng không thể nói ra được; còn nếu là vọng tâm, thì Như Lai há chẳng biến thành phàm phu sao! Chỗ này bắt buộc phải dùng Bát Nhã Ba La Mật để giải thích. Chư Phật Bồ Tát thị hiện trong lục đạo, “tùy chúng sanh tâm, ứng sở tri lượng” (tùy tâm chúng sanh, ứng lượng cái biết), “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, Phật hiện ra tướng mạo, là hiện ra ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp. Tướng ấy hiện ra như thế nào? Có phải Phật cố ý đến để hiện hay không? Nếu Phật có ý hiện, thì đó chính là phàm phu. Phật tuyệt đối không có ý niệm. Không có ý niệm, thì làm sao có thể hiện tướng? Chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng, cho nên tướng này là do cảm ứng đạo giao mà hiện ra. Có lẽ bạn cảm thấy điều này thật bất khả tư nghì, thật kỳ lạ, tại sao chúng sanh có cảm, Ngài lại không có ý niệm, Ngài làm sao có thể hiện ra được? Nếu bạn nghĩ không thông, chẳng phải bên dưới chúng ta có đặt một chiếc khánh đó sao? Bạn hãy thử xem, gõ thử xem, bạn vừa gõ thì nó liền kêu. Bạn hãy hỏi nó, ta gõ mi, mi có ý muốn kêu hay không? Nó không có ý muốn. Gõ mạnh thì nó kêu to; gõ nhẹ thì nó kêu nhỏ, đó là sự cảm ứng tự nhiên, thực sự là không có tâm, nếu có tâm thì sẽ không có cảm ứng. Nếu như có tâm, bạn gõ tôi sẽ không kêu, thì bạn cũng hết cách; bạn không gõ, tôi cũng tự kêu, đó là nó có tâm. Nhưng thực tế là chiếc khánh hoàn toàn vô tâm! Từ đạo lý này, quý vị liền hiểu được, làm thế nào mới thực sự có được cảm ứng đạo giao với chư Phật Bồ Tát? Không có tâm, tâm thanh tịnh thì được cảm ứng, tâm càng thanh tịnh, cảm ứng càng nhanh, cảm ứng càng rõ rệt.

Tại sao phàm phu chúng ta lại không có cảm ứng đạo giao với Phật Bồ Tát? Vì trong tâm tạp loạn, vọng tưởng tạp niệm quá nhiều. Tâm cần phải không (trống rỗng), không thì mới linh. Tâm của chúng ta không trống rỗng, bên trong chứa đầy rác rưởi, cho nên cái tâm đó không linh. Tâm không linh, đôi khi cũng có cảm ứng, thấy Phật Bồ Tát hiện tiền. Bạn phải biết, tâm bạn không thanh tịnh, mà đột nhiên nhìn thấy Phật, nhìn thấy Bồ Tát, thì đó là gì? Là yêu ma quỷ quái đến rồi. Tâm của yêu ma quỷ quái đó không thanh tịnh, nó thấy bạn thích sự kỳ lạ, thích thần thông, thích cảm ứng, nó liền biến hiện thành Phật Bồ Tát để lừa gạt bạn, để trêu đùa bạn, vậy là bạn đã mắc mưu. Hiện nay trên thế gian này, những người mắc mưu như vậy nhiều vô số kể. Nếu bạn hỏi: Phật Bồ Tát mà tôi thấy rốt cuộc là thật hay giả, rốt cuộc đó là Phật hay ma? Đừng hỏi người khác, hãy tự hỏi tâm mình. Cảm ứng do tâm thanh tịnh chiêu cảm thì chính là Phật Bồ Tát, chắc chắn không có vấn đề gì; còn nếu không phải do tâm thanh tịnh chiêu cảm, thì điều đó có vấn đề. Đâu cần phải đi hỏi ai! Từ đó có thể thấy, chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng, là Ứng thân Phật thuyết pháp. Chúng sanh có vấn đề nghi nan, hướng đến Phật thỉnh giáo, Phật lập tức trả lời và thuyết pháp cho bạn. Ứng thân Phật thuyết pháp, là Ngài có tâm nói hay là vô tâm nói? Xin nói cho các vị biết, Ngài là không có chỗ nói mà nói, “vô thuyết nhi thuyết, thuyết nhi vô thuyết” (không nói mà nói, nói mà không nói), Ngài thực sự có nói. Không có chỗ nói, tại sao lại có thể nói? Điều này quý vị phải khéo lãnh hội. Nếu chưa tin, giả sử quý vị thật sự có được cảm ứng, khi bước lên bục giảng kinh, tự nhiên quý vị sẽ “không có chỗ nói mà nói”, sau này nếu các vị thực sự phát tâm lên bục giảng, sẽ có được sự cảm ứng này. Trên bục giảng thì giảng đâu ra đó, mọi người nghe đều rất hoan hỷ; nhưng khi bước xuống bục giảng, có người đến hỏi bạn: Pháp sư, ngài vừa mới nói gì vậy? Không biết. Cái “không biết” đó là thực sự không biết, chứ không phải giả vờ không biết. Chúng ta không có cách nào khác, đành phải nói rằng đây là do Phật Bồ Tát gia trì. Phật Bồ Tát gia trì cũng không sai, nhưng Ngài cũng có điều kiện, đó là tâm phải thanh tịnh, tâm phải chân thành, tâm phải từ bi; nếu tâm không thanh tịnh, không chân thành, không có tâm từ bi, thì sẽ không nhận được cảm ứng, điều này là thật, không phải là giả.