Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 297: Chỉ Rõ Vô Trụ Để Sanh Lòng Tin

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 023)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Đích thị vô trụ dĩ sinh tín】 (Chỉ rõ vô trụ để sanh lòng tin)

Quả thật đã chỉ rõ ra tông chỉ tu hành của bộ kinh này là “Vô trụ”, “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm” (Nên không trụ vào đâu mà sanh tâm ấy) chính là vô trụ. Phật dạy chúng ta tất cả đều không được chấp trước, chúng ta phải từ nơi chỗ này mà kiến lập niềm tin. Đây là điều mà đoạn kinh văn lớn này đã nói.

Đoạn kinh văn lớn này, phía trước chúng ta có đánh dấu số mục, đoạn này là đoạn thứ bốn mươi: “Kết quy ly tướng”. Số bốn mươi này hoàn toàn là dựa theo phân khoa trong cuốn “Kinh Kim Cang Giảng Nghĩa” của Cư sĩ Giang Vị Nông, phân chia như vậy chúng ta xem rất thuận tiện. Quyển thứ hai là bắt đầu từ đoạn kinh văn thứ chín đến đoạn thứ bốn mươi, tổng cộng có ba mươi mốt đoạn kinh văn nhỏ, hợp thành một đoạn lớn này. Trong đoạn lớn này lại chia làm ba đoạn trung.

Đoạn trung thứ nhất, từ đoạn kinh văn thứ chín đến đoạn thứ hai mươi ba, Thế Tôn chỉ thị rõ ràng cho chúng ta, cũng chính là trả lời rành mạch hai câu hỏi của Tôn giả Tu Bồ Đề. Tôn giả hỏi: “Người phát tâm Bồ Đề, nên trụ như thế nào? Nên hàng phục tâm ấy như thế nào?”. Ở chỗ này Thế Tôn giải đáp cho chúng ta, Ngài giải đáp việc “hàng phục” trước. Phật bảo chúng ta nên phát tâm “ly tướng”. Quý vị phải phát cái tâm này, lìa tất cả tướng. “Ly tướng”, phía trước chúng ta đã học rất nhiều, không phải là vứt bỏ tướng đi, không phải là tiêu diệt cái tướng đó, chẳng phải vậy. “Ly” là lìa từ đâu? Cũng chẳng phải là tránh cái tướng đó cho thật xa, quý vị làm như vậy là hoàn toàn sai rồi! Là trong tâm đừng chấp trước; tướng không có chướng ngại, nhưng trong tâm không được chấp trước. Nói cách khác, chúng ta trong mọi lúc, mọi nơi, giữ gìn tâm địa của chính mình cho thanh tịnh, mảy trần không nhiễm, giống như Lục Tổ của Thiền Tông đã nói: “Bổn lai vô nhất vật, hà xứ nhã trần ai” (Xưa nay không một vật, chỗ nào dính bụi trần), làm được đến mức này là được rồi!

Cho nên, Ngũ Tổ giảng Kinh Kim Cang cho Lục Tổ, giảng đến câu “Ưng vô sở trụ”, Ngài liền hoảng nhiên đại ngộ. Vì sao vậy? Vì tâm Ngài sạch sẽ, “xưa nay không một vật”, hoàn toàn tương đồng với những gì Kinh Kim Cang nói. Chỉ nói vài câu là đúng ngay tâm ý của Ngài, nên đoạn sau không cần phải nói nữa, đạo lý là ở chỗ này.

Tâm của chúng ta ngày nay giống như cái thùng rác vậy, đồ đạc tạp loạn lỉnh kỉnh quá nhiều: vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, lo âu, vướng bận, vô lượng vô biên, việc này rất phiền phức! Phật dạy chúng ta “ly”, là lìa những thứ này. Hãy đem những vọng tưởng, chấp trước, lo âu, vướng bận trong tâm đó mà lìa ra. Chúng ta hiểu rõ đạo lý rồi, biết rằng cần phải làm như vậy.

Vậy bắt đầu từ đâu? Trong kinh, Phật dạy chúng ta: “Hành ư bố thí”. Bố thí chính là buông xả. Việc này cũng giống như trị bệnh vậy, trên thân chúng ta có rất nhiều bệnh, không chỉ một loại bệnh. Một loại bệnh thì dễ trị, nhiều bệnh thì khó trị rồi. Khó trị nhưng không trị thì không xong, không trị thì mất mạng! Vậy phải trị bằng cách nào? Loại thường thức này mọi người đều biết, phải trị cái bệnh nghiêm trọng nhất trước. Loại bệnh nào uy hiếp đến sinh mạng chúng ta, có tính nguy hiểm, thì trị nó trước, những bệnh nhỏ khác từ từ trị sau.

Chúng ta học Phật đoạn phiền não cũng lại như thế. Phiền não của chúng ta quy nạp lại, không ngoài Tham, Sân, Si, Mạn, lại còn có Nghi – là nghi ngờ đối với Thánh giáo. Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, không ngoài mấy loại lớn này. Nếu như mấy loại bệnh này chúng ta thảy đều có, đều có đủ hết, thì cái nào nặng? Nếu tâm tham nặng, thì đoạn tham trước; tâm sân hận nặng, thì đoạn sân hận trước, chọn cái nặng mà trị trước. Trong chữ “Tham” có rất nhiều thứ: tham tài, tham danh, tham sắc, thậm chí là tham Phật pháp, những thứ để tham thì rất nhiều! Cái bệnh nào nghiêm trọng nhất thì đối trị nó trước. Nếu coi tiền bạc quá nặng, coi là quan trọng nhất trong tất cả các pháp, thì quý vị hãy bắt đầu từ đây, quý vị hãy xả tài, dùng phương pháp này để đối trị. “Hành ư bố thí”, chủ yếu là dạy chúng ta phương pháp đối trị phiền não, phương pháp khôi phục tâm thanh tịnh của tự tánh, đây chính là “hàng phục”.