Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 165: Tu Hành Cốt Ở Chuyển Thức Thành Trí
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 011)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Tu hành cốt ở chuyển thức thành trí】
Điều này là vô cùng trọng yếu, là thù thắng yếu lược, là điểm then chốt nhất. Nếu bạn không thể “chuyển thức thành trí”, vậy thì bạn tu cái hạnh gì đây? Cho dù câu Phật hiệu này bạn niệm được rất tốt, vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, thì cũng bất quá chỉ sanh vào cõi Phàm Thánh Đồng Cư mà thôi. Tu hành ở cõi Phàm Thánh Đồng Cư, muốn chứng quả tại thế giới Tây Phương, như vừa rồi đã nói, phải mất đến ba, bốn kiếp. Ba, bốn kiếp thì thời gian quá dài rồi.
Nếu bạn có thể “chuyển thức thành trí”, vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc sẽ là Thượng phẩm Thượng sanh. Như trong Kinh đã nói, vừa đến nơi là “hoa nở thấy Phật”, đây mới là một đời thành tựu Phật quả cứu cánh viên mãn, đây mới thực sự gọi là bất khả tư nghì. Tất cả chư Phật mười phương không ai là không bội phục, đều lễ tán A Di Đà Phật là “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương” (Bậc cực tôn trong ánh sáng, Vua trong các vị Phật). Lời tán thán này không phải không có đạo lý, mà là thật sự có đạo lý!
Cho nên, người thật sự biết tu hành, nói thật ra, chính là câu cửa miệng mà Đường chủ Niệm Phật đường thường hay nhắc nhở. Mọi người nghe nhiều rồi nên cảm thấy bình thường, nhưng đó là lời chân thật: “Buông xả thân tâm thế giới, đề khởi chánh niệm”. Đây là câu thường nói nhất.
“Buông xả thân tâm thế giới” chính là buông xả phân biệt, chấp trước. “Đề khởi chánh niệm” chính là đề khởi câu Phật hiệu này. Làm được như vậy thì ngay lập tức sẽ “chuyển thức thành trí”.
Sở dĩ bạn chuyển không được, là do chưa buông xả, nên mới chuyển không được. Phân biệt làm chướng ngại Diệu Quan Sát Trí. Chấp trước làm chướng ngại Bình Đẳng Tánh Trí. Chỉ cần buông xả phân biệt, chấp trước, thì trí huệ trong tự tánh sẽ hiện tiền. Hai thứ chướng ngại này, chính là như trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói: “Tất cả chúng sanh đều có trí huệ đức tướng của Như Lai, nhưng do vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc”.
Đây là lời Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói, tất cả chúng sanh vốn dĩ đều là Phật, hiện tại vì sao lại biến thành ra nông nỗi này? Chính là vì bạn có vọng tưởng, có chấp trước, nên bạn mới trầm luân đọa lạc thành ra dáng vẻ thế này, bạn không thể khôi phục lại tự tánh.
Vọng tưởng là gì? Là phân biệt. Chấp trước là gì? Là thức thứ bảy (Mạt-na thức). Chính là những thứ này đang tác quái. Cho nên Phật dạy bạn hãy xả bỏ vọng tưởng, xả bỏ phân biệt, đừng phân biệt nữa; chấp trước cũng phải xả bỏ đi. Khó xả quá! Muốn xả mà xả không được. Vì sao xả không được? Vì cứ cho rằng thân tâm thế giới đều là thật. Chính vì điều này mà xả không được, đây gọi là chưa nhìn thấu, sự thật chân tướng chưa có làm rõ ràng.
Phật ở nơi đây nói với bạn rằng: “Đương thể giai không” (Ngay nơi thể tánh vốn là không). Nếu bạn thấu hiểu được: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” (Phàm những gì có hình tướng, đều là hư vọng), “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh” (Tất cả pháp hữu vi, như mộng mị, huyễn hóa, bọt nước, bóng dáng), xin thử hỏi, bạn có thể buông xả được hay không? Có thể không chấp trước được không? Có thể không phân biệt được không? Tự nhiên sẽ không còn phân biệt, không còn chấp trước nữa. Bởi vì phân biệt, chấp trước chẳng có ý nghĩa gì cả, là giả, là không, là một trường không, như giấc mộng! Có gì đâu mà phải chấp trước.
Được như vậy thì “chuyển thức thành trí” đâu khó! Thật vậy, việc buông xả sở dĩ khó là do chưa nhìn thấu. Kinh Kim Cang là để khai mở trí huệ, trí huệ là dạy bạn nhìn thấu. Niệm Phật là dạy bạn buông xả, chỉ lấy thế giới Tây Phương Cực Lạc, còn những thứ khác thảy đều không cần nữa.