Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 1065: Nhất Chân Pháp Giới, Hết Thảy Chư Phật, Hay Hết Thảy Chúng Sanh, Thảy Đều Là Những Tên Gọi Khác Nhau Của Cùng Một Bổn Tánh Đồng Thể

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 093)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Nhất chân pháp giới, hết thảy chư Phật, hay hết thảy chúng sanh, thảy đều là những tên gọi khác nhau của cùng một bổn tánh đồng thể. Vì chúng đồng thể, nên gọi là “nhất như”, nên gọi là “bình đẳng, không có cao thấp”. Ví như vật dụng bằng vàng có nhiều loại, danh tự và hình tướng tuy mỗi mỗi đều khác nhau, nhưng chẳng qua cũng chỉ là hình tướng khác, tên gọi khác của vàng mà thôi, bản thể của chúng vốn là nhất như.】

Chân tướng sự thật quả thực rất khó hiểu, rất khó thể hội, thế nhưng phần tỷ dụ ở phía sau, từ trong tỷ dụ này chúng ta có thể phần nào hình dung thấu hiểu được. Ba câu phía trước: Nhất chân pháp giới …, thế nào gọi là nhất chân pháp giới? Chính là hết thảy chư Phật; thế nào là hết thảy chư Phật? Chính là hết thảy chúng sanh. Quý vị nói hết thảy chúng sanh cũng được, hết thảy chư Phật cũng được, nhất chân pháp giới cũng được, cho đến nói mười pháp giới cũng được. Người minh bạch thì nói thế nào cũng đúng, người không hiểu thì nói thế nào cũng mê hoặc điên đảo, đều mờ mịt không rõ, chẳng biết là có ý nghĩa gì, càng giảng lại càng hồ đồ. Người thấu suốt, họ biết đó là gì? Là “đồng thể dị danh” (cùng một bản thể nhưng khác tên gọi); đồng thể chính là cùng một bản thể, tên gọi không giống nhau, nhưng vẫn chung quy vẫn chỉ là một mà thôi. Cho nên trong kinh này nói “Như Lai giả, chư pháp nhất như” (Như Lai là các pháp nhất như), chư pháp nhất như chính là Như Lai, Như Lai chính là chư pháp nhất như. Ý nghĩa của chư pháp nhất như là gì, kinh Đại Thừa, kinh điển Phật giáo vừa mở ra, câu đầu tiên là “Như thị ngã văn”, “Như thị” có ý nghĩa gì? “Như thị” chính là chư pháp nhất như, hết thảy đều là như thế, trên kinh chẳng phải đã giảng rành rõ, minh bạch đó sao? Thế Tôn bốn mươi chín năm giảng kinh thuyết pháp cho hết thảy chúng sanh, là giảng những gì? Chính là giảng điều này, ngàn kinh muôn luận đều không lìa khỏi tông chỉ này.

Ý nghĩa của kinh nếu như không dễ thể hội – không dễ thể hội là sự thật hiển nhiên – thì dưới đây đưa ra một tỷ dụ rất dễ hiểu. Cổ đại đức, những bậc đại đức thời Tùy Đường khi giảng cho chúng ta về sự việc này, liền dùng “vàng” (kim) và “vật dụng bằng vàng” (kim khí) để làm tỷ dụ. Vàng là bổn thể, nhưng đồ vật làm ra thì quá nhiều, chúng ta đến tiệm vàng xem, vật phẩm bằng vàng thực sự quá nhiều. Đồ vật nhiều thì tên gọi của nó cũng nhiều, dùng một cái tên thì không có cách nào gọi hết thảy những hình tướng sai biệt đa chủng này. Ví như chúng ta dùng vàng ròng đúc một pho tượng Phật, đúc một pho tượng Bồ Tát, cũng đúc một pho tượng người, và đúc cả tượng một con vật nhỏ, quý vị sẽ thấy đây là Phật, là A Di Đà Phật, kia là Quán Âm Bồ Tát, kia là Người cõi trời, kia là chú mèo nhỏ, chú chó nhỏ, danh xưng liền không giống nhau. Kỳ thực, người hiểu rõ sẽ biết tất cả đều là vàng, bất kể quý vị gọi là gì thì đều là vàng cả, thành phần đều như nhau, trọng lượng đều như nhau, giá trị đều như nhau, rốt cuộc vẫn chỉ là một mà thôi. Cái gọi là “Dĩ kim tác khí, khí khí giai kim” (Lấy vàng làm đồ vật, mọi đồ vật đều là vàng), điều này chúng ta rất dễ hiểu, chư vị hãy từ chỗ này mà thể hội. Thế nhưng, trong thật tế lý thể, ý nghĩa của nó lại sâu rộng vô hạn.

Kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “Nhất tức nhất thiết, nhất thiết tức nhất” (Một là tất cả, tất cả là một), “một” là chỉ cho cái gì? “Một” không phải là chuyên nhất, không phải là độc nhất, chuyên nhất hay độc nhất thì sai rồi, như vậy thì có sự sai biệt rồi, không thể nói là “không có sai biệt, không có cao thấp” được; “một” ở đây là bất kỳ một cái nào (nhậm nhất). Chúng ta lấy sự thật trước mắt để nói, đây là điều mà người bình thường hay lơ là, người ta thường bảo là tâm ý thô thiển. Cảnh giới trước mắt chúng ta, có thân thể của chúng ta đang tồn tại, có hoàn cảnh sinh hoạt của chúng ta, có vô số nhân vật vây quanh hai bên tả hữu chúng ta, tôi hỏi quý vị: Đây là một hay là nhiều? Từ trên “tướng” mà nói thì là nhiều, từ trên “tánh” mà nói thì là một. Hiện tượng phức tạp như thế này từ đâu mà ra? Hiện nay có vô số nhà khoa học không có cách nào giải quyết được vấn đề này. Vũ trụ từ đâu mà có? Sinh mệnh từ đâu mà đến? Ta từ đâu mà sanh ra? Tại sao lại mang bộ dạng như thế này? Những vấn đề này đều không tìm ra đáp án. Tuy các nhà khoa học đưa ra đủ loại giả thuyết, đủ loại suy đoán, nhưng chung quy vẫn không thể khiến người ta tâm phục khẩu phục. Đây có thể nói là những vấn đề lớn, là đại sự của nhân sinh, các nhà khoa học cận đại đều đã nêu ra, vậy người thời xưa có nêu ra chưa? Cũng đã nêu ra rồi. Quý vị xem kinh điển của các tôn giáo, “Tân Cựu Ước” của Cơ Đốc giáo, trong kinh điển của bất kỳ tôn giáo nào cũng đều có đề cập, có thể thấy cổ nhân cũng đã đặt ra vấn đề này. Nhưng rất nhiều nhà tôn giáo không tìm ra được một đáp án, nên liền nghĩ ra một phương pháp rất hay, nghĩ ra một vị Thượng Đế, cho rằng đây là do Thượng Đế an bài, do Thượng Đế tạo ra, đưa danh xưng Thượng Đế ra thì đáp án nào cũng viên mãn cả, đều được giải quyết. Thế nhưng, các nhà khoa học hiện đại lại không tin vào lời Thượng Đế, như vậy thì rắc rối to rồi. Họ muốn tìm cho ra nguyên nhân, muốn truy cứu đến tận cùng gốc rễ. Nhưng trong Phật pháp, Phật không nói là do Thượng Đế tạo ra, Phật không nói là do thần minh làm chủ tể, Phật cũng không nói là do Ngài tạo ra, hoàn toàn không có. Phật giảng cho chúng ta biết hiện tượng này rốt cuộc là sự việc như thế nào? Phật bảo chúng ta: “Nhất thiết duy tâm tạo” (Tất cả đều do tâm tạo). Đây là một đáp án mà Phật đã chỉ ra cho chúng ta.