Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 103: Ông Nay Lắng Nghe Cho Kỹ, Ta Sẽ Vì Ông Mà Nói
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 007)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
Kinh văn: 【Nhữ kim đế thính, đương vị nhữ thuyết.】 (Ông nay lắng nghe cho kỹ, Ta sẽ vì ông mà nói)
Giảng giải:
Cách trả lời này [của Đức Phật], nếu như chúng ta không xem chú giải của cổ nhân, thì liệu quý vị có hài lòng với câu trả lời này chăng? Quý vị có hiểu hay không? Tôn giả hỏi: “Nên trụ như thế nào?” (Ưng vân hà trụ?). Đức Phật trả lời: “Nên trụ như thế ấy” (Ưng như thị trụ). Ngài hỏi: “Làm sao hàng phục tâm đó?” (Vân hà hàng phục kỳ tâm?). Phật đáp: “Hàng phục tâm đó như thế ấy” (Như thị hàng phục kỳ tâm). Chúng ta nghe xong liệu có hiểu được chăng? Đây chính là cơ phong của Thiền Tông. Cho nên từ sau đời Ngũ Tổ, Lục Tổ, Thiền Tông liền dùng kinh Kim Cang để ấn tâm, thật rất có đạo lý, cuộc đối đáp này chính là lời cơ phong của nhà Thiền.
Người khác không hiểu, nhưng Tôn giả Tu Bồ Đề thì hiểu, bởi vì Ngài Tu Bồ Đề đã nhìn ra được rồi. “Nên trụ như thế nào?”, ý của Phật là: “Hãy trụ giống như Ta đang trụ đây này”. “Làm sao hàng phục tâm đó?”, ý là: “Hãy hàng phục tâm giống như Ta đang hàng phục đây này”, chính là cái ý nghĩa này. Tu Bồ Đề đương nhiên là thấu hiểu, nhưng người khác thì không hiểu. Chẳng những trong pháp hội lúc bấy giờ có không ít người không hiểu, tất nhiên cũng có rất nhiều bậc trí tuệ cao siêu nghe Phật nói như vậy liền hoàn toàn thấu triệt, nhưng những người có trình độ thấp hơn thì nghe không hiểu được. Chúng ta đương nhiên lại càng nghe không hiểu, chẳng biết các Ngài đang nói những gì. Cho nên bây giờ chúng ta mới phải quay lại giải thích kinh văn, giảng giải từng câu từng câu một.
“Nhữ kim đế thính” (Ông nay đế thính), trước hết là dạy cho Tôn giả biết, ông cần phải nghe cho kỹ càng, cần phải nghe cho thật nghiêm túc. Phàm mỗi khi đệ tử hướng về Phật thỉnh pháp, thì trước khi thuyết pháp, Phật nhất định sẽ dặn dò: “Ông phải đế thính” (lắng nghe cho kỹ). Tại vì sao? Nếu như không thể “đế thính”, thì những gì Phật giảng ông sẽ nghe không hiểu, như vậy là uổng phí lời nói, pháp hội này cũng trở nên chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Cho nên, ông nhất định phải lắng nghe cho thật kỹ.
