TỊNH ĐỘ ĐẠI KINH GIẢI DIỄN NGHĨA
Tập 112
Chủ giảng: Lão pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Ngày 13 tháng 08 năm 2010
Địa điểm: Giảng đường Hoa Nghiêm Malaysia
Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 133, hàng thứ ba, bắt đầu xem từ giữa, hàng thứ ba.
“Như Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận nói”, chúng ta bắt đầu xem từ chỗ này. “Không qua biển trí Văn-thù thì khó vào cửa hạnh Phổ Hiền”, hai câu này hết sức quan trọng, đặc biệt nhắc nhở đồng học học Phật chúng ta, nhất định phải coi trọng trí tuệ. Xã hội hiện nay, nhìn từ mặt hình thức thì dường như giáo dục rất phát triển, trường học rất nhiều. Tỉ mỉ mà quan sát, tất cả giáo dục hiện nay, chúng ta thông thường nói là giáo dục gia đình, giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội, cho đến cả giáo dục tôn giáo, đều không chú trọng trí tuệ nữa, mà chỉ chú trọng kiến thức. Quý vị phải biết, kiến thức và trí tuệ không giống nhau, không tương đồng, trí tuệ có thể giải quyết tất cả vấn đề, giải quyết được rất viên mãn, không để lại di chứng về sau, tri thức thì có giới hạn, không thể giải quyết tất cả vấn đề, có những thứ giải quyết được, có những thứ không giải quyết được, hơn nữa còn để lại rất nhiều di chứng về sau, đây là điều chúng ta không thể không biết. Học rộng nghe nhiều, nếu như không có trí tuệ, đó chỉ là tri thức. Trí tuệ học từ đâu? Trí tuệ không rời khỏi giới định tuệ, nhất định khai trí tuệ từ trong giới và định, trí tuệ mới hiển lộ ra được; nói cách khác, tâm người thường ở trong định thì dễ dàng khai trí tuệ, nếu như một người tâm lý xốc nổi, họ làm sao có trí tuệ cho được. Cho nên người đọc sách thời xưa ở Trung Quốc, điều quan trọng nhất, họ trong đời sống thường ngày phải thể hiện ra điềm tĩnh, lời nói ít, động tác đều rất chậm. Giống như thí dụ mà Phật nói trong kinh: “Na-già thường trong định, không lúc nào không định”, Na-già là tiếng Phạn, dịch sang nghĩa Trung Quốc là rồng, là voi. Rồng thì chúng ta chưa từng nhìn thấy qua, nhưng voi thì đã thấy qua, bạn nhìn cái dáng vẻ của con voi lớn xem, chúng ta gọi là oai nghi, nó rất điềm tĩnh, đứng ở chỗ đó, đi đều rất chậm rãi, phải học điềm tĩnh như thế, đây là biểu thị đang ở trong định. Trong đời này của tôi có gặp được một người, đại sư Chương Gia, lão nhân gia giống như trong kinh nói “không lúc nào không định”, ngài nói chuyện tốc độ rất chậm, nói từng chữ từng chữ một. Tốc độ của tôi so ra là đã chậm rồi, thế nhưng nếu đem so với đại sư Chương Gia thì tốc độ của tôi vẫn còn quá nhanh. Tốc độ của ngài hết sức chậm, một câu nói là nói từng chữ từng chữ một, hơn nữa giữa câu này với câu kia nhất định phải có một khoảng thời gian dừng lại, ngài không có nói liên tục nhanh như vậy, đi đứng ngồi nằm động tác đều hết sức chậm rãi. Năm tôi quen biết ngài, lão nhân gia đã 65 tuổi, tôi tin rằng khi còn trẻ ngài đã có trạng thái như thế, rèn luyện từ nhỏ mà thành.
Cho nên gia giáo của người Trung Quốc thuở trước, dạy con trẻ, từ nhỏ đã dạy chúng các động tác phải chậm rãi, chúng sẽ dưỡng thành thói quen, rất điềm tĩnh, tâm rất thanh tịnh, rất định, dễ dàng khai trí tuệ. Trí tuệ thì có tiểu ngộ, có đại ngộ, có đại triệt đại ngộ, tiểu ngộ thì hầu như ngày nào cũng có, đại ngộ thì một năm cũng có đến vài lần, chúng có trí tuệ. Người hiện nay đòi hỏi tốc độ, cái gì cũng muốn nhanh, nhanh đến mức tính khí nóng nảy, sự điềm tĩnh không còn nữa, đương nhiên trí tuệ cũng không còn nữa, thứ mà họ có đều là một số kiến thức, cho nên vấn đề liền phát sanh. Nơi đầu tiên xảy ra sự cố, đó là cơ thể không khoẻ mạnh, rất nhiều bệnh tật, đến tuổi trung niên thì rất rõ ràng. Vào thời xưa, người có bệnh tật đa phần ở tuổi già, còn tuổi trung niên và tráng niên sẽ nảy sinh vấn đề, đều ở tuổi già, hiện nay đã bị đẩy sớm lên, hiện nay ngay cả thanh niên cũng nảy sinh vấn đề, bệnh tật đều phát ra cả rồi. Cho nên cầu trí tuệ quan trọng, học điềm tĩnh quan trọng; nói cách khác, giới định tuệ quan trọng. Giới học từ đâu? Từ Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, hết lòng học tập. Không có hai thứ này, nói cách khác, tâm con người chẳng thể lắng xuống được, cũng chính là không thể định lại, bạn biểu hiện ra bên ngoài khẳng định là tâm lý xốc nổi, chẳng cần người khác nhìn, chính mình đều có thể nhận ra, căn bệnh này không thể không sửa. Cho nên hai câu nói ở chỗ này, đặc biệt nhắc nhở chúng ta phải khai trí tuệ, sau khi trí tuệ khai mở rồi, hạnh Phổ Hiền mới có thể tiến hành, bạn mới có thể học tập. Hạnh Phổ Hiền không phải là điều mà người thông thường học, người thông thường cũng học, nhưng đó không phải là hạnh Phổ Hiền. Thí dụ như “lễ kính chư Phật”, tôi gặp ai cũng đều rất lễ phép, vậy đó có phải là hạnh Phổ Hiền không? Không phải, hạnh của bạn giống Phổ Hiền, đó là bề ngoài, tâm của bạn không phải là Phổ Hiền, vì sao vậy? Trong tâm vẫn còn tự tư tự lợi, vẫn còn danh văn lợi dưỡng, vậy đó không phải là hạnh Phổ Hiền. Hạnh Phổ Hiền là tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác mà không mê, tu lễ kính chư Phật đó là hạnh Phổ Hiền. Thế nên hai câu này nói rất chính xác, phải có trí tuệ khai mở rồi thì lời nói việc làm của bạn mới tương ưng với hạnh Phổ Hiền. Chúng ta ngày nay học thế nào cũng học không giống, chủ yếu là tâm không giống nhau.