TỊNH ĐỘ ĐẠI KINH GIẢI DIỄN NGHĨA

Tập 111

Chủ giảng: Lão pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Ngày 12 tháng 08 năm 2010

Địa điểm: Giảng đường Hoa Nghiêm Malaysia

Việt dịch: Ban biên dịch Pháp Âm Tuyên Lưu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 131, hàng thứ ba từ dưới đếm lên:

“Vì dạy Bồ-tát thành a-xà-lê, thường tu vô biên các hạnh tương ưng.” Hai câu kinh văn này, những năm trước tôi chia thành hai đoạn, bắt đầu từ “lên bậc quán đảnh”, đây là thọ ký Phật hộ; “lên bậc quán đảnh, thọ ký bồ-đề”, hai câu này là thọ ký. “Vì dạy Bồ-tát thành a-xà-lê”, hai câu này là thị giáo, chính là đem việc dạy học làm ra cho mọi người thấy, làm một tấm gương tốt. Câu tiếp theo, “thường tu vô biên các hạnh tương ưng”, đây là nói về tương ưng, dạy học nhất định phải tương ưng, tương ưng với tánh đức. Chúng ta xem giải thích của lão cư sĩ Hoàng, “a-xà-lê dịch là giáo thọ”, a-xà-lê là tiếng Phạn, dịch sang nghĩa Trung Quốc là giáo thọ, đây là danh xưng của thầy cô giáo ở trong trường học. “Lại dịch là thầy quỹ phạm”, cũng dịch như vậy, đây là cách dịch thường thấy ở trong kinh, quỹ là quỹ đạo, phạm là mô phạm, tư tưởng, kiến giải, ngôn ngữ và hành vi của vị thầy này có thể làm tấm gương cho chúng ta, làm thị phạm cho học trò, cũng là quỹ đạo để học trò học tập. Quỹ đạo chính là không thể lệch hướng, nhất định phải đi trên quỹ đạo, giống như xe lửa vậy, quyết định không thể rời khỏi quỹ đạo, bên trong nó chứa đựng những ý nghĩa này. Tiếp theo giải thích, “là khuôn phép về chánh hạnh, tôn xưng dành cho bậc làm sư phạm của tăng”, đây chính là thầy của người xuất gia. Thật ra mà nói cũng chính là câu mà chúng ta thường nói: “học làm thầy người, hành vi làm mô phạm cho đời”, khuôn phép về chánh hạnh là hành vi làm mô phạm cho đời, làm sư phạm của tăng là học làm người thầy, cho nên a-xà-lê là tôn xưng này.

“Chỉ chung cho bậc thầy dạy bảo pháp thiện”, chỗ này định nghĩa rất rõ ràng, cũng rất đơn giản, họ là người thầy dạy bảo pháp thiện, mới có thể xưng là a-xà-lê. Cũng có khi gọi tắt là xà-lê, cũng được, đây là điều chúng ta thường hay nhìn thấy, gọi là xà-lê. “Trong kinh này, tiếp nối câu ‘lên bậc quán đảnh’ mà nói, thì là chuyên chỉ cho Chân ngôn a-xà-lê, lại gọi là Kim cang a-xà-lê.” Đây là điều được nói ở trong bộ kinh này, phía trước vừa hay là lên bậc quán đảnh, đây là điều Mật tông thường nói. Cho nên bộ kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ là viên giáo, những gì bao hàm bên trong, chính là giáo nghĩa của cả tám tông phái Đại thừa đều được bao hàm ở trong đó. Cho nên trong bộ kinh này có giáo nghĩa của Mật tông, có giáo nghĩa của Thiền tông, như Hoa Nghiêm, Pháp Hoa, Pháp Tướng Duy Thức, cho đến cả Luật tông, chúng thảy đều có. Vì vậy ở trong các câu kinh văn chúng ta thường có thể nhìn thấy được, liền biết được bộ kinh này mới là kinh điển đại viên mãn chí cao vô thượng. Tiếp nối ngay sau câu “lên bậc quán đảnh, thọ ký bồ-đề”, cho nên điều này cũng có thể nói đây là Mật tông, chuyên chỉ cho Chân ngôn a-xà-lê, lại gọi là Kim cang a-xà-lê.

“Là danh hiệu của vị kế thừa tổ vị Kim Cang Tát-đỏa, đảm nhiệm việc truyền pháp quán đảnh”, đây là một danh hiệu của Mật tông, tổ vị Kim Cang Tát-đỏa. Kim Cang Tát-đỏa cũng gọi là Bồ-tát Kim Cang Thủ, đây là Chân ngôn tông, chính là Mật tông, Mật tông có tám vị tổ sư, đây là vị tổ thứ hai. Đại Nhật Như Lai là tổ thứ nhất, là Sơ tổ; Bồ-tát Kim Cang Thủ là Nhị tổ, vị tổ sư này có mối quan hệ rất mật thiết với Hoa Nghiêm, chính là Bồ-tát Phổ Hiền trong kinh Hoa Nghiêm. Bồ-tát Phổ Hiền ở trong Mật tông là Nhị tổ, trong Mật tông không gọi là Phổ Hiền, mà gọi là Kim Cang Tát-đỏa, hoặc gọi là Bồ-tát Kim Cang Thủ. Hiển và Mật là một thể, Mật là Mật của Hiển, Hiển là Hiển của Mật; nói cách khác, Hiển giáo là hiển thuyết của Mật tông, Mật tông là mật thuyết của Hiển giáo, là một chứ không phải hai. Tại sao lại có nhiều phương thức dạy học đến như vậy? Đây là bởi vì căn tánh của chúng sanh không giống nhau. Pháp thân đại sĩ, chư Phật Như Lai luôn là tùy theo tâm của chúng sanh mà ứng với khả năng lĩnh hội của họ, hay nói cách khác, Pháp thân Bồ-tát, chư Phật Như Lai quyết định chưa từng khởi tâm động niệm, điểm này chúng ta nhất định phải nhận biết rõ ràng.

Thích-ca Mâu-ni Phật năm xưa thị hiện ở trên trái đất này, chúng ta vẫn luôn xem đoạn lịch sử ấy, tám tướng thành đạo, đây là thứ bảy - chuyển pháp luân. Từ trời Đâu-suất hạ sanh, có khởi tâm động niệm hay không? Không có. Nếu như khởi tâm động niệm thì ngài là phàm phu rồi, chẳng những không thể xưng là Phật, mà ngay cả danh hiệu Pháp thân Bồ-tát cũng gánh vác không nổi. Chứng đắc pháp thân, thế nào gọi là pháp thân? Tất cả mọi hiện tượng khắp pháp giới hư không giới thì gọi là pháp thân, pháp là vạn pháp, vạn pháp là một thể thì gọi là pháp thân. Đến khi nào bạn mới có thể chứng được, nó ngay ở trước mắt, xưa nay chưa từng rời khỏi. Chúng ta vì sao mê rồi? Mê rồi thì mới có phân biệt, mới có chấp trước, mới có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, sai rồi, không biết được vạn pháp và chính mình là một thể. Đến khi nào bạn giác ngộ rồi, ở trong Phật pháp nói, thật sự buông xuống khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, lúc này bạn liền biết được khắp pháp giới hư không giới với chính mình là một thể. Giống như những gì nói trong Hoàn Nguyên Quán, vũ trụ rốt cuộc là sự việc như thế nào? Vốn dĩ là một thể, từ một thể khởi hai dụng. Hai dụng này, một cái là chánh báo, một cái là y báo, chánh báo là chính mình, y báo chính là hoàn cảnh chúng ta nương tựa vào để sinh tồn hoạt động. Hoàn cảnh nhỏ là gia đình, hoàn cảnh lớn là toàn bộ vũ trụ, những thứ này từ đâu mà có? Từ một thể hiển hiện ra.