Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50' đến 6h00', sáng thứ Sáu, ngày 01/05/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 417

NGƯỜI GIÀ LÀ HƯỞNG PHƯỚC, KHÔNG PHẢI LÀ PHẦN MỘ

Khi nghe tựa đề bài học này, chúng ta sẽ có nhiều cảm khái vì trong thế gian hiện nay, ít người già được hưởng phước mà phần lớn tuổi già của họ lại giống như phần mộ. Nếu cha mẹ phải sống cùng những đứa con bất hiếu, phá gia chi tử thì chắc chắn tuổi già của họ sẽ là phần mộ chứ không phải để hưởng phước. Nếu chúng ta muốn tuổi già được hưởng phước thì không có cách nào khác là phải giáo dục thật tốt con cháu của mình. Ngày nay, rất nhiều cha mẹ, ông bà vì không xem trọng việc giáo dục nhân luân nên cuối cùng họ phải gánh lấy hậu quả do chính mình tạo ra.

Trước đây, tôi có một người học trò tham gia lớp Nhi đồng học Phật và học chữ Hán được gần hai năm. Khi còn trẻ, cô ấy rất giàu có, hằng ngày chỉ bận rộn kiếm tiền và đếm tiền mà giao phó cậu con trai duy nhất cho người giúp việc chăm sóc. Hậu quả là cậu bé coi người giúp việc như mẹ ruột, hoàn toàn không để ý đến người mẹ thật sự của mình. Sau này, đứa cháu nội sinh ra cũng coi người giúp việc đó là bà nội. Cô từng than thở với tôi rằng cô đã mất tất cả vì làm ăn thua lỗ, nhà lớn phải bán đi để mua nhà nhỏ, nhưng đau đớn hơn là con trai và cháu nội không thèm nhìn mặt cô. Khi cô đi vắng nhiều ngày, con cháu không hề hỏi thăm, nhưng nếu người giúp việc vắng nhà một hai ngày thì chúng lại trằn trọc không ngủ được. Rõ ràng, nhiều người chỉ chú trọng đến tiền tài, danh vọng mà bỏ quên việc giáo dục nhân luân. Đây là vấn đề rất đáng để chúng ta nghiêm túc nhìn nhận lại.

Chúng ta muốn tuổi già được hưởng phước hay biến thành phần mộ đều là do chính bản thân chúng ta quyết định. Hòa Thượng dạy: “Tự tác tự thọ ”, nghĩa là tự mình làm thì tự mình phải gánh lấy hậu quả. Hòa Thượng nói: “Muốn tuổi già được hưởng phước thì khi còn thiếu niên, chúng ta phải bồi phước và khi đến tuổi tráng niên thì phải nỗ lực tạo phước ”. Thời trẻ mà lãng phí phước báu, đến lúc tráng niên lại làm những việc tổn phước thì khi về già chắc chắn sẽ gặp muôn vàn khó khăn. Do vậy, mỗi chúng ta đều phải ý thức sâu sắc rằng lúc thiếu niên phải bồi phước và khi thanh niên khỏe mạnh phải tạo phước. Ngày nay, phần lớn mọi người đều có cái nhìn sai lầm. Nhiều bậc cha mẹ vừa có một chút tiền tài đã vội cho con cái tùy tiện hưởng phước. Nếu chúng ta không đủ giàu có để cho chúng hưởng phước mãi, đến lúc cạn kiệt phước báu và tiền tài thì cuộc sống của chúng sẽ vô cùng thê thảm.

Hòa Thượng nói: “Người phương Tây quan niệm rằng, trẻ nhỏ cần phải được sống hồn nhiên, thiên chân hoạt bát, nghĩa là chúng thích gì thì cha mẹ phải chiều nấy. Nhiều người cho rằng không nên câu thúc trẻ nhỏ và xem việc cấm đoán chúng là vi phạm pháp luật. Đặc biệt ở các nước phương Tây, việc ông bà, cha mẹ giáo dục con cái nghiêm khắc có thể bị coi là phạm pháp. Đây là một nhận thức hoàn toàn sai lầm ”. Có một học trò của tôi sống ở Đức với con gái và cháu ngoại, cô từng chia sẻ với tôi rằng cô phải về Việt Nam vì không thể dạy dỗ cháu ở bên đó; hễ cô la rầy hay phạt thì chúng lập tức dọa báo cảnh sát. Hay có những người mẹ hoặc người bà phải bưng bát cơm chạy theo dỗ con cháu ăn từ đầu làng đến cuối xóm, mỗi bữa ăn kéo dài suốt hai, ba giờ đồng hồ. Đó chính là hậu quả của quan niệm không được câu thúc chúng.

Hòa Thượng nói: “Quan niệm giáo dục của người phương Đông hoàn toàn khác biệt vì trẻ nhỏ cần phải được câu thúc và tuân theo những chuẩn mực rõ ràng. Khi còn nhỏ, trẻ phải biết tạo phước chứ không được tùy tiện hưởng phước. Ông bà, cha mẹ phải dạy chúng nền tảng phước đức và đạo lý làm người. Trẻ nhỏ phải được giáo dục cách làm một con người trọn vẹn đúng nghĩa ”. Nếu mang thân người nhưng không có chuẩn mực thì chúng sẽ trở thành những kẻ bất hiếu vô nghì, chửi cha mắng mẹ và phá gia chi tử. Những đứa trẻ như vậy sẽ không thể hòa nhập và sống cùng cộng đồng. Trẻ nhỏ phương Đông không giống trẻ nhỏ phương Tây; từ nhỏ chúng đã phải học cách đi đứng, ngồi nằm có uy nghi như một người lớn, tuân thủ quy củ phép tắc và không dám sai phạm. Cha mẹ không được để trẻ hưởng phước, nghĩa là không được hầu hạ hay cung phụng chúng, mà phải nghiêm khắc dạy bảo và rèn luyện chúng nên người.