Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng Thứ Bảy, ngày 28/02/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

Bài 335:

TỘI NGHIỆP NẶNG NHƯNG BÁO CHƯỚNG NHẸ

Từ vô thủy kiếp đến nay, mỗi người trong chúng ta đều đã tạo ra vô lượng tội nghiệp. So với những nghiệp nhân sâu dày ấy, những chướng ngại hay bệnh khổ mà chúng ta gặp phải trong đời này thực chất lại là quả báo rất đỗi nhẹ nhàng. Người xưa từng nói, trong quá khứ, có thể ta đã từng dùng dao đoạt mạng người khác, hoặc chỉ bằng một lời sai bảo, một đạo luật mà khiến hàng vạn người phải bỏ mạng. Thử nghĩ xem, tội nghiệp ấy nặng nề đến nhường nào? Thế nhưng trong đời này, ta chỉ phải thọ nhận những nghiệp báo rất nhẹ. Thậm chí, có những người mang trọng bệnh nhưng sắc diện trông như người khỏe mạnh, họ vẫn duy trì được sinh hoạt, làm việc và chuyên tâm niệm Phật.

Trong tác phẩm Tây Du Ký, ngoại trừ một số nhân vật và tình tiết hư cấu như Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới hay Sa Tăng, thì nhân vật Đại sư Huyền Trang cưỡi bạch mã là hoàn toàn có thật. Ngài đã lội suối trèo đèo, băng qua sa mạc hiểm nguy để đến Ấn Độ thỉnh kinh, rồi lại cất công phiên dịch kinh điển. Công đức tu hành của Ngài vô cùng to lớn. Thế nhưng, trước lúc lâm chung, Ngài lại lâm trọng bệnh. Khi ấy, học trò xót xa thưa hỏi: "Thưa Sư phụ, Ngài công phu tu hành miên mật, cả đời tận tụy dịch kinh điển nhiều đến như vậy, vì sao lúc sắp viên tịch lại phải chịu bệnh khổ nhường này?". Ngài trả lời: "Từ vô thủy kiếp đến nay, ta đã tạo biết bao tội nghiệp. Nhờ căn bệnh này mà tất thảy tội chướng được tiêu trừ; nếu không có bệnh khổ này thì sao có thể an nhiên ra đi?".

Lại nói đến vị cao tăng ở Na-lan-đà nơi ngài Huyền Trang theo học. Ngài là một bậc đại đức lỗi lạc nhưng cũng từng phải chịu đựng căn bệnh đau đớn tột cùng, đến mức người đời sau mỗi khi nhắc lại sức chịu đựng của Ngài đều rưng rưng xúc động.

Do đó, thế gian thường sợ hãi bệnh tật, nhưng đối với người học Phật và tu hành, bệnh khổ hay chướng ngại lại là cơ duyên tốt. Không nhờ bệnh khổ, làm sao ta biết thu nhiếp và chuyển hóa những tập khí xấu ác của chính mình? Lại làm sao nhớ được lời Phật dạy rằng thế gian là vô thường, cõi nước là giả tạm, thân này là vô ngã? Trái lại, có những người cả đời tạo ác nghiệp nhưng không hề ốm đau, họ tự đắc, kiêu ngạo vì sức khỏe của mình, thậm chí còn sinh tâm khinh thường những người mang bệnh.

Hòa Thượng và các bậc Thánh Hiền thường răn dạy: “Việc thiện càng tích lũy càng thêm rộng lớn ”. Khi làm việc tốt, hãy âm thầm gieo trồng, đừng phô trương cho người khác biết. Bởi khi người ta biết và tán dương, phước báu ấy đã được thọ hưởng và tiêu tan mất rồi. Ngược lại, nếu làm việc xấu hay phạm lỗi lầm, ta nên để cho mọi người biết. Người khác chê bai, trách mắng ta chính là đang giúp ta tiêu trừ nghiệp chướng.

Gần đây, tôi có xem một đoạn phim ngắn về bức tượng vợ chồng Tần Cối bị gông cùm. Suốt bao thế kỷ qua, ai đi ngang qua cũng xỉ vả, đánh đập bức tượng ấy. Có lẽ nhờ bị bao nhiêu người mắng nhiếc, nghiệp chướng của họ đến nay cũng đã tiêu trừ hết. Nhưng trớ trêu thay, những người vì sân hận mà xỉ vả họ lại đang tự chuốc lấy tội nghiệp cho chính mình. Người đời thường có thói quen soi mói, chê bai người khác – thậm chí là người đã khuất – mà quên mất việc tự phản tỉnh bản thân. Ngày ngày, những khởi tâm động niệm của chính mình đang tạo ra biết bao tội nghiệp mà ta chẳng hề hay biết. Thói đời là vậy, người tốt thì ít ai nêu gương, nhưng người xấu thì lại bị bới móc, rủa xả, trong khi chính bản thân người đi chê bai cũng chất chứa những thói hư tật xấu ấy.

Chính vì vậy, Lục Tổ Huệ Năng đã răn dạy: "Nhược chân tu đạo nhân, bất kiến thế gian quá" (Người chân thật tu hành thì không nhìn thấy lỗi của thế gian). Người tu hành chân chính chỉ lo quán chiếu, soi xét lỗi lầm của bản thân mỗi ngày còn chưa đủ, đâu có thời gian rảnh rỗi để đi bắt lỗi người khác. Trong các tự viện, mỗi tháng đều có hai ngày Bố Tát thỉnh nguyện để đại chúng sám hối. Mọi người sẽ đối trước các bậc trưởng bối, tự bộc bạch lỗi lầm của mình, thỉnh cầu đại chúng chỉ điểm và thành tâm sám hối. Điểm cốt lõi là phải "phát lồ sám hối" – tức là tự giác, chủ động nói ra lỗi lầm của mình. Lỗi do mình làm mà cố tình giấu giếm, đợi người khác vạch trần thì không còn là sám hối chân thật nữa. Tự nói ra những lỗi ác để đón nhận sự chê trách của đại chúng chính là cách thiết thực nhất để tội chướng được tiêu giảm.