Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!
Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng Chủ Nhật, ngày 15/02/2026.
****************************
PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC
Bài 342: Phải làm thật, không nên làm giả
Hòa Thượng thường nhắc chúng ta rằng Phật pháp trọng thực chất, không xem trọng hình thức. Cho dù hiện tại người khác không nhìn thấy, nhưng trong mỗi người đều biết rõ mình đang thật làm hay làm giả. Thật làm thì cảm đến chư Phật, Bồ Tát, long thiên thiện thần, và cả các quỷ thần cấp thấp xung quanh mình cũng sẽ cảm động. Khi thật làm, oan gia trái chủ sẽ có chỗ nương nhờ. Nếu chúng ta làm giả thì yêu ma quỷ quái, nhất là oan gia trái chủ của mình, sẽ tìm đến gây phiền phức vì họ chẳng có chút nào để nương nhờ.
Cũng vậy, ở thế gian này, nếu một người làm tốt thì cả họ được nhờ; nếu làm xấu thì ba họ bị vạ lây. Cho nên nhà Phật dạy chúng ta phải thấu hiểu nhân quả. Nếu hiểu hời hợt thì sẽ ảo tưởng rằng việc mình làm như vậy là tốt, là phù hợp, song thật ra đây chỉ là phù hợp về hình thức. Bề ngoài nhìn rất chuyên cần, cung kính, cần cầu sự giải thoát, nhưng bên trong lại thác loạn; khi không có cơ hội thì không nói, có cơ hội thì liền làm càn làm quấy.
Trong câu chuyện Du Tịnh Ý Gặp Táo Thần, Táo Thần nhắc ông rằng ông không chủ động làm thiện, mà khi làm chỉ là làm ra vẻ. Sau lưng người khác, hay khi người ta không để ý, thì tập khí xấu ác trỗi dậy. Có người tưởng chừng chính họ đã xa rời được “Tài Sắc Danh Thực Thùy ”, tuy nhiên khi có cơ hội thì những thứ đó còn y nguyên, gặp “Tài Sắc Danh Thực Thùy ” thì dính “Tài Sắc Danh Thực Thùy ”. Cho nên Hòa Thượng khuyên chân thành: “Phải thật làm, không nên làm giả nữa! ”
Dù trong mấy mươi năm qua chúng ta chưa thật làm, nhưng nếu từ bây giờ bắt đầu thật làm thì vẫn còn kịp; còn nếu tiếp tục làm giả thì sẽ không kịp nữa. Tổ Ấn Quang từng dạy: “Kiền thành tự khả chuyển phàm tâm ”. Kiền thành là tâm chân thành, là sự chân thật; chỉ cần thực hành bền bỉ thì có thể chuyển được tâm phàm, cho dù nghiệp chướng nặng đến đâu cũng vẫn chuyển đổi được. Đáng sợ nhất là hạng người nửa giả nửa thật, mà phần giả lại nhiều hơn phần thật.
Những người này đã quen với cái giả; cái giả đã trở thành tập khí nhiều đời, giả một cách trọn vẹn, không thiếu thứ gì, đầy đủ ảo danh ảo vọng, tự tư tự lợi, hưởng thụ năm dục sáu trần, tham sân si mạn. Cái xấu trong chúng ta chỉ cần một duyên nhỏ cũng dễ dàng dấy khởi. Ngược lại, vì nhân thiện ít nên cái thiện trong ta không thể hình thành trọn vẹn. Có người đã tin Phật, đã niệm Phật và thường khuyên người khác niệm Phật; tuy nhiên, chính họ đôi lúc vẫn tùy tiện làm việc xấu ác. Nguyên nhân là do tự mình cho phép tập khí xấu ác của mình sinh khởi.
Nhiều lần tôi làm việc gì đó chỉ để cho mọi người thấy. Có lúc tôi từng uống một ly rượu nhỏ; việc này phải có lý do và tùy đối tượng cụ thể. Cũng có lúc, đến một cái nhấp môi tôi cũng không làm. Vì vậy, chúng ta phải hiểu thế nào là tùy duyên; nếu không cẩn thận, hằng ngày chúng ta đang tùy tiện chứ không phải tùy duyên. Ông cụ mà tôi uống cùng thường mỗi ngày chỉ uống một cốc, vậy thì mình uống với cụ một cốc. Còn đối với người thích uống rượu, nếu mình uống với họ một nhấp, một ngụm hay một ly là sai rồi. Đừng để tập khí xấu ác của mình dễ dàng sinh khởi; một khi đã sinh khởi thì vô cùng khó loại trừ.
Tôi thấy có rất nhiều người từng khóc, từng cầu van, mong mình trở thành người tốt nhưng không làm được. Khi gặp duyên xấu, họ vẫn làm việc ác. Vì vậy, tôi khuyên mọi người và cũng tự nhắc mình rằng: “Đừng bao giờ cho mình có cơ hội.” Nếu không tránh cơ hội làm điều xấu thì chắc chắn chúng ta sẽ bị kéo vào hoàn cảnh xấu đó.
Hòa Thượng nhắc nhở chúng ta từ cách đây hơn 50 năm và Ngài đề cập đến câu chuyện động đất ở Tứ Xuyên: “Hiện tại, tai nạn trên toàn thế giới càng lúc càng nghiêm trọng. Trận động đất ở Tứ Xuyên đã làm cho nhiều người tỉnh ngộ, đặc biệt là những đồng tu học Phật đã được cảnh báo, được nhắc nhở nhưng vẫn tùy tiện qua loa theo tập khí xấu ác của mình mà không biết dừng. Tai nạn ngày nay thì năm sau sẽ nghiêm trọng hơn năm trước.” Trận động đất Tứ Xuyên đã xảy ra rất lâu, người chết rất nhiều. Thầy Trần cũng nhắc đến câu chuyện này, ba mẹ Thầy bị mất trong đợt đó.
Đợt trước, khi tôi vào Sài Gòn, đã gặp một trận mưa tầm tã do cơn bão tan thành áp thấp. Đây đang là mùa Xuân mà lại có mưa lớn đến như vậy. Tất cả đều do tâm tưởng của con người: “Nhất thiết pháp từ tâm tưởng sanh ”. Tâm con người ngày càng trở nên xấu ác, nghiêm trọng hơn trước. Người xưa không thể tưởng tượng được thứ tâm ấy của con người ngày nay.
