Kính thưa Thầy và các Thầy Cô!

Chúng con xin phép chia sẻ một số nội dung chính mà chúng con ghi chép trong bài Thầy Vọng Tây giảng từ 4h50′ đến 6h00′, sáng thứ Sáu, ngày 13/02/2026.

****************************

PHẬT HỌC THƯỜNG THỨC

BÀI 340

NGAY NƠI TƯỚNG MÀ LÌA TƯỚNG

Mỗi chúng ta khi khởi tâm động niệm hay hành động tạo tác đều rơi vào tình trạng ngay nơi tướng mà dính mắc vào tướng. Chính vì sự dính mắc đó nên chúng ta mới nảy sinh phiền não và gặp phải những chướng ngại. Ngược lại, nếu chúng ta có thể lìa xa tướng, không chấp trước vào nó thì phiền não và chướng ngại làm sao có thể phát sinh? Ví dụ như khi chúng ta đang di chuyển trên đường mà gặp cảnh tắc đường, nếu chúng ta không thấy phiền hà thì sẽ thấy đó là việc bình thường. Ngược lại, nếu tâm chúng ta dính mắc thì ngay cả trời nắng quá hay mưa quá cũng làm cho chúng ta phiền não. Nếu chúng ta không để sự việc dính vào tâm mình thì đúng như lời Hòa Thượng thường dạy là “Nhược vô kỳ sự ” - nghĩa là chẳng có việc gì xảy ra cả. Khi tâm chúng ta giữ được trạng thái bình thường, dù ở trong cảnh xấu hay cảnh tốt cũng không dao động, đó chính là ngay nơi tướng mà lìa tướng.

Thế nhưng, người thế gian chúng ta thường bị cái “ta ” và “cái của ta ” chi phối quá nặng dẫn đến việc theo đuổi ảo danh ảo vọng. Chỉ cần làm được một việc nhỏ, tâm chúng ta tự nhiên trở nên dấy khởi vọng tâm. Vì vậy, người xưa dạy rằng “Bình thường tâm thị đạo ” (Tâm bình thường chính là Đạo). Tuy nhiên, hằng ngày chúng ta lại rơi vào cảnh mà người xưa gọi là “Xúc cảnh sanh tình ”. Nghĩa là chỉ cần tiếp xúc với hoàn cảnh, tình chấp liền khởi lên; tâm chúng ta liền nảy sinh phân biệt, chấp trước vào chuyện phải quấy, tốt xấu, lời lỗ, hơn thua. Cho nên, dù chúng ta tu hành theo pháp môn nào, tôn chỉ cốt lõi vẫn là dạy chúng ta cách lìa tướng. Khi đã lìa được tướng, chúng ta sẽ không còn vọng tưởng, không còn phân biệt hay chấp trước. Nếu không lìa được tướng, chúng ta sẽ mãi triền miên trong vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Điều này là nguyên nhân dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng nhất của chúng ta, thậm chí khiến chúng ta hoài nghi lời dạy của Phật, của Thánh Hiền.

Ngày trước, nếu chúng ta đi cầu học với một vị Thầy, vị Thầy đó sẽ hỏi: “Bình thường anh ngưỡng mộ ai, anh thích học tập với ai? ”. Nếu chúng ta thưa rằng mình ngưỡng mộ và thích học với một vị thầy nhất định thì vị thầy hiện tại sẽ khuyên chúng ta nên tìm đến vị đó để học thì mới có thể thành tựu. Bởi lẽ, nếu chúng ta ở lại nhưng tâm vẫn hướng về nơi khác, chúng ta sẽ rơi vào sự phân biệt, chấp trước và chắc chắn không có kết quả tốt. Đó cũng là lý do vì sao trong học Phật, chúng ta nên chuyên nhất thờ một vị Phật và học với một vị Thầy. Nếu chúng ta thờ quá nhiều, tâm phân biệt, chấp trước sẽ khởi lên.

Trước đây, khi tôi đi giảng tại Hải Dương, có người nói với đại chúng rằng: “Niệm Phật A Di Đà và thờ Phật A Di Đà là đúng rồi; nhưng vì Đức Thích Ca Mâu Ni Phật là giáo chủ cõi Ta Bà, nếu không thờ Ngài là lỗi đạo ”. Thế là họ thỉnh thêm tượng Phật Thích Ca về thờ. Tuy nhiên, vì tượng Phật Thích Ca ở tư thế ngồi nên thấp hơn tượng Phật A Di Đà ở tư thế đứng. Khi hành lễ, họ muốn hướng về Phật A Di Đà để cầu vãng sanh thì lại phải nhìn qua sau gáy của tượng Phật Thích Ca. Tôi thấy sao mà khổ sở vậy! Vậy mà rất nhiều người vẫn làm theo để rồi tự chuốc lấy phiền não. Việc thờ hai vị Phật rồi lúc lạy vị này, lúc lạy vị kia khiến tâm họ không yên. Chuyện như vậy tưởng chừng không có, nhưng thực tế lại diễn ra phổ biến ở một số vùng, khiến người tu hành tự làm khổ mình vì cái lỗi ngay nơi tướng mà dính tướng.

Vì vậy, người học Phật chúng ta chỉ nên thờ một tôn tượng Phật duy nhất để chuyên nhất tâm chí. Có người hỏi tôi: “Thưa Thầy, con nên thờ vị Phật nào? ”. Tôi hỏi lại rằng hằng ngày họ thích vị nào, họ đáp là thường niệm Quan Thế Âm Bồ Tát. Tôi liền khuyên họ nên thỉnh tượng Quan Thế Âm về thờ. Nếu tôi khuyên họ thờ Phật A Di Đà theo ý muốn của tôi trong khi họ chưa phát tâm cầu vãng sanh, mà chỉ mong cầu tai qua nạn khỏi, bình an mạnh khỏe; thì khi nhìn thấy Đức Phật A Di Đà - vị Phật tiếp dẫn vãng sanh - họ lại nảy sinh tâm sợ hãi vì sợ Ngài tiếp dẫn đi sớm. Như vậy có phải là tự tạo phiền não cho mình và cho người khác chăng?

Hòa Thượng dạy một điều mà chúng ta cần đặc biệt chú ý: “Phật Bồ Tát không có tướng, các Ngài sẽ tùy theo tâm của chúng ta mà hiện tướng. Hằng ngày chúng ta lễ lạy tôn tượng nào, thì khi lâm chung, Đức Phật sẽ hiện ra thân tướng y hệt như vậy ”. Thế nhưng, nhiều người không hiểu đạo lý này, cứ chấp trước vào hình thức. Đang thờ vị này, thấy tượng khác đẹp hơn, họ lại muốn thay đổi. Bản thân tôi thờ bộ tượng Tây Phương Tam Thánh này đã gần 20 năm. Năm trước, có người ngỏ ý muốn tặng tôi một bộ tượng mẫu mới bằng chất liệu composite rất đẹp, có cả vầng hào quang phía sau, tôi đã khởi tâm sẽ đem tặng lại bộ tượng mới đó cho người khác.