Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 994: Nếu Biết Tất Cả Pháp Không Gì Chẳng Phải Là Do Duyên Sanh, Điều Này Rất Quan Trọng, Thì Sẽ Thấy Tất Cả Pháp Chẳng Một Chẳng Khác

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 086)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Nếu biết tất cả pháp không gì chẳng phải là do duyên sanh, điều này rất quan trọng, thì sẽ thấy tất cả pháp chẳng một chẳng khác.】

Thấy được tất cả pháp là duyên sanh, thì liền thấy được “chẳng một chẳng khác” (bất nhất bất dị). “Chẳng một chẳng khác” chính là thật tướng của các pháp, cũng có nghĩa là, tướng chân thật của tất cả pháp, chúng ta gọi là chân tướng. “Chẳng một” là nói từ trên mặt sự tướng, điểm này chúng ta vẫn cần phải nhắc đi nhắc lại, thì mới biết được thế nào gọi là “chẳng một”. Trước mắt chúng ta thấy được tất cả mọi sắc tướng, chúng ta hãy đưa ra ví dụ này để nói. Thực ra khi chúng ta nói đến “tướng”, nhất định phải bao gồm cả lục căn và lục trần. Chúng ta lấy một ví dụ để nói, giống như trước mắt chúng ta nhìn thấy đóa hoa này, chúng ta chăm chú quan sát thật tỉ mỉ, dường như cảnh giới này đang tồn tại, thật sự hiện hữu ở ngay trước mặt chúng ta, nhưng thực tế sự việc lại không phải như vậy. Những gì các nhà khoa học ngày nay nói, so với những điều trong kinh Phật giảng lại còn vi tế hơn. Trong kinh Phật chúng ta có nói, một sát-na có chín trăm lần sanh diệt, những gì chúng ta quan sát được, chính là tướng tương tục của hiện tượng sanh diệt. Chư vị cần phải biết, tất cả pháp đều là tướng sanh diệt, tướng sanh diệt thì làm sao có thể là “một” được? Chúng ta nhìn đóa hoa này, đóa hoa này vốn dĩ đã là vô số các hiện tượng đang tương tục nối tiếp nhau, cái mà chúng ta nhìn thấy chỉ là tướng tương tục mà thôi.

Ý nghĩa này nếu nhất thời không thể hội được, chúng ta lại đưa ra một ví dụ khác. Giống như chúng ta xem phim, chúng ta nhìn lên màn bạc của rạp chiếu phim, trên màn bạc có những cảnh động, cũng có những cảnh tĩnh. Người trên màn bạc đều biết đi lại, nhưng khung cảnh trên màn bạc lại dường như không động, những ngôi nhà kia dường như đứng yên. Thực ra cả những ngôi nhà lẫn các nhân vật đều đang chuyển động giống như nhau, vì sao vậy? Cuộn phim phía sau máy chiếu, ống kính đó đang đóng mở liên tục, mở một lần thì chiếu một tấm phim, đóng lại rồi lại mở ra, chiếu tấm thứ hai. Bởi vì tốc độ chiếu của nó quá nhanh, thành thực mà nói thì cũng không tính là quá nhanh, một giây đồng hồ hai mươi bốn tấm; nói cách khác, một giây đồng hồ có hai mươi bốn cái tướng tương tục, chúng ta đã không có cách nào cảm nhận được nó là giả nữa, dường như là thật vậy, một giây đồng hồ có hai mươi bốn cái tướng tương tục. Cho nên quý vị phải biết, phàm những gì có tướng đều là hư vọng, tất cả tướng đều là tướng tương tục, tướng sanh diệt tương tục, không phải là thật. Bao gồm cả thân thể của chúng ta, cũng là tướng sanh diệt tương tục. Hiện tượng này, một giây đồng hồ không chỉ có hai mươi bốn lần tương tục. Theo kinh Phật, kinh Phật là tùy thuận chúng sanh mà nói, lời này của Thế Tôn là tùy thuận theo Tục đế mà nói, tức là tùy thuận theo tri kiến của chúng sanh chúng ta mà nói: “Một cái búng tay có sáu mươi sát-na, một sát-na có chín trăm lần sanh diệt”. Theo cách nói này, một giây đồng hồ sẽ tương đương với hai lần của mười vạn tám ngàn, cũng tức là hai mươi mốt vạn sáu ngàn (216.000) lần sanh diệt tương tục. Cho nên chúng ta lầm tưởng rằng tất cả cảnh giới tướng đều là thật.

Trong kinh Lăng Nghiêm tuy có nói: “Đương xứ xuất sanh, đương xứ diệt tận” (Ngay nơi đó sanh ra, ngay nơi đó diệt hết). Cái “đương xứ” này chúng ta không thể hội được. Đến khi chúng ta đã thấu hiểu đôi chút, chúng ta nghe được hai câu này của Phật, liền gật đầu, một chút cũng không sai, đích thực là đương xứ xuất sanh, đương xứ diệt tận. Cái “đương xứ” ấy, thành thực mà nói là không có cách nào hình dung, ngày nay chúng ta gọi là thời không, một khoảng thời không cực kỳ ngắn ngủi. Điều này là để giúp chúng ta liễu giải thế nào là “chẳng một”, tuyệt đối không phải là một tướng. Chúng ta ngồi ở đây nhìn bất cứ vật gì, đừng nói là nhìn một phút, chỉ nhìn một giây đồng hồ thôi, thì nó cũng đã không phải là một tướng, mà là vô số vô lượng các tướng sanh diệt tương tục, phải thấu rõ đạo lý này, phải biết sự thật này. Nếu như quý vị đã hiểu rõ, quý vị đã khẳng định rồi, thì đối với tất cả vạn tướng, quý vị tự nhiên sẽ buông xuống được, tự nhiên sẽ không sanh khởi chấp trước. Vì sao không sanh chấp trước? Bởi vì đương thể tức không, liễu bất khả đắc (ngay nơi tự thể vốn là không, trọn chẳng thể được). Chẳng những không chấp trước, mà nghĩ cũng chẳng thèm nghĩ đến nó, nghĩ đến nó thì gọi là khởi vọng tưởng. Không được chấp, cũng không cần thiết phải chấp; không được nghĩ, cũng không cần thiết phải nghĩ, thì tâm của ta mới được thanh tịnh, như vậy mới thật sự nhìn thấu. Tuy rằng tất cả hiện tượng đều là một hiện tượng sanh diệt tương tục, thế nhưng cái “thể” có khả năng hiển hiện ra hiện tượng lại là thật, đó là tự tánh không thay đổi, là chân tánh, cái đó không hề thay đổi, đây chính là nói tất cả tướng cũng “chẳng khác” (bất dị). Chẳng những thể tánh không khác, mà nói một cách thực tế, cái thứ cơ bản nhất biến thành hiện tượng cũng không khác.