Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 990: Người Không Có Trí Huệ, Dùng Ác Nhân Chiêu Cảm Ác Quả, Dùng Thiện Nhân Chiêu Cảm Thiện Quả

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 085)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Người không có trí huệ, dùng ác nhân chiêu cảm ác quả, dùng thiện nhân chiêu cảm thiện quả. Dùng tiểu nhân chiêu cảm tiểu quả, dùng hữu lậu nhân chiêu cảm hữu lậu quả.】

Mấy câu này đều là nói về phàm phu, phàm phu không có trí huệ. Phàm phu có sự thông minh (thế trí biện thông), nhưng thông minh không phải là trí huệ. Định nghĩa của trí huệ là gì? Định nghĩa của trí huệ chính là mặt đối lập của phiền não; nói cách khác, phiền não diệt trừ thì trí huệ sanh khởi. Phiền não và Bát-nhã cũng giống như bóng tối và ánh sáng vậy. Ánh sáng hiện thì bóng tối mất đi, tan biến; bóng tối hiện thì ánh sáng biến mất, ánh sáng và bóng tối không thể cùng tồn tại song song. Trong Phật môn nói người “hữu trí” (có trí huệ) và “vô trí” (không có trí huệ) cũng giống như thí dụ này, hữu trí là ánh sáng, vô trí là bóng tối. Người có trí huệ làm sao có thể tạo ác? Chúng ta lại đưa ra một ví dụ thiển cận, dễ hiểu hơn để nói, người không có trí huệ thì chấp trước vào bốn tướng: ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng. Người không có trí huệ thì sanh ra bốn kiến: ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến, đó là vô trí, không có trí huệ. Người có trí huệ thì sao? Người có trí huệ không có bốn tướng, người có trí huệ cũng không sanh bốn kiến, dùng hai câu nói này trong “Kinh Kim Cang” để giải thích về người có trí và người không có trí, thì vô cùng rõ ràng, vô cùng minh bạch. Thử nghĩ xem bản thân chúng ta thuộc về bên nào, thuộc về bên có trí huệ hay là thuộc về bên người không có trí huệ. Lại thử nghĩ xem, e rằng đại đa số đều thuộc về bên không có trí huệ này, chứ không phải bên có trí huệ. Người có trí huệ tuyệt đối không có bốn kiến, bốn tướng.

Lại nói một cách đơn giản, dễ hiểu hơn một chút, bởi vì ý nghĩa của câu nói này quá đỗi quan trọng, nó có quan hệ cực kỳ to lớn đối với việc tu học của chúng ta có thành tựu hay không. Người có trí huệ khởi tâm động niệm đều nghĩ đến tất cả chúng sanh, người không có trí huệ khởi tâm động niệm đều chỉ nghĩ cho chính mình, điều này mọi người rất dễ hiểu. Khởi tâm động niệm bất cứ việc gì cũng nghĩ cho mình, đều nghĩ đến lợi ích của mình, cái tốt cho bản thân mình, người này không có trí huệ. Quý vị lại hỏi: “Nghĩ cho bản thân mình thì có gì không tốt? Tại sao lại không có trí huệ?” Quý vị thử nghĩ xem về “ngã kiến”, “ngã tướng” mà trong Kinh đã giảng, ngày ngày nghĩ đến bản thân, đó là ngã kiến đang tăng trưởng, ngày ngày nghĩ xem làm thế nào để làm lợi cho bản thân, đó là ngã tướng đang tăng trưởng. Trí huệ chân thật là phá trừ bốn kiến, phá trừ bốn tướng. Quý vị chẳng những không phá, mà ngày ngày còn làm tăng trưởng bốn kiến, tăng trưởng bốn tướng, từ chỗ này chúng ta liền có thể nhận biết được rõ ràng. Giác và mê, có trí huệ chính là giác ngộ, không có trí huệ chính là mê hoặc, cho nên khởi tâm động niệm mà vì bản thân mình lo nghĩ thì đó là mê hoặc. Câu nói này nói ra, mọi người nghe dường như có thể hiểu, nhưng thực tế là không hiểu; xem dường như hiểu, nhưng thật sự bàn đến thì quý vị vẫn chưa hiểu. Cùng một câu nói này, có thể phải nghe vài trăm biến, nghe vài ngàn biến, nghe vài mươi năm, bỗng nhiên mới thấu hiểu. Những điều tôi nói đều là thật, người xưa khai ngộ cũng là phương pháp ngộ này, bản thân tôi cũng là như vậy. Mấy câu nói này trong kinh thường hay nhìn thấy, thường hay nghe các vị pháp sư đại đức giảng kinh thuyết pháp, thường hay nghe thấy, nhưng nghe mấy mươi năm đến nay tôi mới thật sự hiểu rõ. Quý vị chưa từng nghe mấy mươi năm, mà tôi vừa nói qua quý vị liền hiểu được sao, không có chuyện đó đâu, không đơn giản đâu! Tôi là người từng trải, tình huống ở trong đây tôi rất thấu rõ. Cho nên tóm lại phải nghe vài ngàn biến, nghe vài vạn biến, thật sự còn cần phải có một chút công phu tu học. Nếu như không có công phu, thì cả đời đều sẽ không hiểu, nghe cả một đời cũng không nghe hiểu được, đây đều là lời chân thật.

Người chưa hiểu thì vẫn là “dùng ác nhân chiêu cảm ác quả”, ác nhân chính là tự tư tự lợi, tổn người lợi mình, điều này sẽ chiêu cảm ác quả báo. “Dùng thiện nhân chiêu cảm thiện quả”, niệm niệm muốn làm lợi ích cho chúng sanh, niệm niệm trong tâm muốn làm việc tốt, muốn làm người tốt, điều này có tốt không? Dưới cái nhìn của người thế tục chúng ta thì: Tốt! Điều này rất hiếm có; nhưng trong Phật pháp thì nói là không tốt. Tại vì sao không tốt? Vì họ trước tướng, họ không có ly tướng, không có ly niệm. Người tốt việc tốt, thiện nhân thiện quả, thì vẫn luẩn quẩn trong lục đạo, chưa thể thoát khỏi lục đạo, thế thì tốt ở chỗ nào! Tiêu chuẩn của Phật pháp là siêu việt lục đạo luân hồi thì mới được xem là cái thiện chân thật, chưa rời khỏi lục đạo thì không thể xem là chân thiện.